VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG CỘNG ĐỒNG

 

Để nâng cao văn hóa ứng xử trong xã hội, cần bắt đầu điều chỉnh từ thế hệ trẻ và gốc rễ phải là từ gia đình, vì đây mới là nơi trẻ học được những giá trị sống thật sự và những kỹ năng sống trong cuộc đời.

Các bậc bố mẹ trước hết phải làm gương cho con, không thể bố mẹ vượt đèn đỏ khi chở con, xui con quay cóp cho khéo, nhận tiền tham nhũng tại nhà… mà lại dạy con hành xử có văn hóa được. Thực tế cho thấy, dù hoàn cảnh xã hội có tha hóa đến đâu, nếu giữ được nếp nhà thì người trẻ sẽ có bản lĩnh đối phó với cái xấu. 

Nhà trường cũng cần định hình những phong cách văn hóa ứng xử phù hợp và đưa vào nội dung giảng dạy cho học sinh các cấp thông qua những hình ảnh, tình huống, câu chuyện cụ thể để hướng dẫn các em cách ăn mặc, ứng xử trong giao tiếp như:

Thế nào là trang phục phù hợp khi đi học, đi dã ngoại, đi nhà hát..., cách ăn uống, chào hỏi, cư xử khi đến nhà bạn, khi đến nơi công cộng... Bên cạnh đó, những địa điểm như nhà hát, thư viện, trung tâm mua sắm, cần có quy tắc ứng xử rõ ràng cho cả người tham dự và nhân viên.

Nếu không có cơ chế bắt buộc thi hành thì văn hóa ứng xử sẽ không thể nhân rộng, thậm chí ngày càng thui chột đi.

St

Chúng ta nên đối xử với người mình không thích như nào?

 

CHÚNG TA NÊN ĐỐI XỬ VỚI NGƯỜI MÌNH KHÔNG THÍCH NHƯ NÀO?

"Chúng ta sống trên đời vốn đã chẳng dễ dàng gì, vì vậy hãy sống vì người mà mình yêu mến. Đây mới chính là thái độ sống tốt nhất, đừng đánh mất niềm vui vì người mà mình không thích, rồi lại quên mất hạnh phúc khi ở cùng người thích mình."

--- Mạc Ngôn – nhà văn Trung Quốc đầu tiên nhận giải thưởng Nobel Văn học vào năm 2012, tác phẩm tiêu biểu, "Cao lương đỏ".

Tác gia nổi tiếng Xu GuangZhong được nhiều người biết tới thông qua tác phẩm"Hương sầu" (tạm dịch: "Nhớ quê hương").

Tuy nhiên, một tác gia khác có tên Li Ao lại có hẳn một bài viết để chỉ trích ông, đồng thời công khai gọi ông là "kẻ lừa bịp".

Khi ấy, rất nhiều nhà văn khác đã đứng ra lên tiếng hộ Xu GuangZhong, đồng thời hi vọng ông sẽ đứng ra phản bác lại, nhưng Xu GuangZhong từ đầu tới cuối không hề tỏ bất cứ thái độ nào.

Mãi cho tới vài năm sau, trong một cuộc phỏng vấn, khi bị hỏi tới vấn đề này, Xu GuangZhong mới nhàn nhạt đáp: "Ngày nào anh ta cũng mắng mỏ tôi, điều đó có nghĩa là thế giới của anh ta không thể không có tôi; tôi không để ý tới anh ta, có nghĩa là thế giới của tôi có thể không có anh ta."

Thực ra trong cuộc sống, chúng ta không thể tránh khỏi được việc sẽ gặp phải những người mà mình không thích, nhưng nếu quá để tâm tới điều đó, bạn sẽ chỉ tự làm hao mòn chính mình mà thôi.

Thay vì như vậy, hãy mời họ bước ra khỏi thế giới của mình.

Tác giả người Hồng Kông, Yishu từng nói: "Đời người có vài chục năm, điều quan trọng nhất là làm khiến bản thân vui thay vì làm hài lòng người khác."

Thứ tình cảm đánh đổi bằng việc tôi làm hài lòng anh/cô, nhất định không thể dài lâu; thứ quan hệ cưỡng cầu mới có được, có thân tới đâu cũng chẳng thể thoải mái.

Đời người không dài, hãy nhớ làm hài lòng bản thân nhiều hơn và kết giao với những người quan tâm đến bạn.

Như Nguyên

SAO TA CỨ “TRÔNG MẶT MÀ BẮT HÌNH DONG”?

 

Những nhận xét về người khác dù là bạn thiên về tình huống hay tính cách thì cũng nên cẩn thận suy xét bởi vì có khi chúng đem tới hậu quả mà bạn không thể tưởng tượng nổi.

 

Lâu lắm rồi cô bạn tôi có kể cho tôi nghe một câu chuyện. Chả là hôm ấy cổ chạy xe dừng ở một ngã tư đèn đỏ, bỗng dưng thấy có một ông chú khoảng ba mươi mấy tuổi mặc quần tà lỏn, hình xăm rất ghê, miệng phì phèo thuốc là đang đi lại chuẩn bị băng qua đường.

 

Cô thì không có cảm giác gì mấy, nhưng mấy người xung quanh cô xì xì xầm xầm, chỉ chỉ trỏ trỏ về hướng chú đi, mặt thì nhăn lại một đống, có vẻ khinh khi lắm. Chú ấy đi đến bên góc đường, chuẩn bị băng qua thì bỗng chợt lại ngồi xuống, mọi người đang không hiểu chú làm gì thì thấy chú nâng cái thùng rác bị ngã lên và lượm mấy miếng rác vươn vãi ở bên ngoài bỏ vào trong.

 

Lúc ấy thì tiếng xì xầm mới chấm dứt, và bạn tôi cũng phải đi vì đèn đã chuyển xanh. Cô ấy bảo lúc đấy thấy trong lòng rất vui và vì có thể chứng kiến một câu chuyện đẹp đến vậy và nó đồng thời cũng dạy cho cô thêm một bài học mà có lẽ ai cũng được dạy nhưng chúng ta cứ vô tình hay hữu ý quên mất nó. Bài học, “Đừng nhìn mặt mà bắt hình dong.”

 

Có lẽ đa số các bạn khi nghe tôi miêu tả về ngoại hình của ông chú ấy đều có cảm nghĩ đó là một tên đầu gấu đầu đường xó chợ, chuyên môn bắt nạt người khác và giỏi ăn vạ đúng không? Thật ra khi bạn nghĩ như vậy, chính là bạn đã mắc phải sai lầm khi quy chụp suy nghĩ lên người khác, một khái niệm trong tâm lý học (fundamental attribution error), khi ấy bạn đã đánh giá cao sức ảnh hưởng của tính cách và đồng thời hạ thấp sức ảnh hưởng của tình huống xung quanh.

 

Khi bạn nhìn người khác thì bạn chỉ thấy được một khía cạnh của họ ở một trường hợp nhất định. bạn thường không quan tâm đến tình huống mấy mà cho rằng anh ta hành xử như thế là do tính cách anh ta như thế. Đó là lúc bạn trông mặt mà bắt hình dong.

 

Thế còn đọc vị thì sao?

Khi bạn hiểu rõ và nắm bắt được khái niệm sai lầm khi quy chụp suy nghĩ lên người khác, nó sẽ giúp bạn đọc vị người khác một cách chính xác hơn. Để tránh những sai sót khi nhận xét một con người dựa trên một khía cạnh hay một hành động của họ, việc đọc vị cần phải thực hiện một các có hệ thống.

 

Đương nhiên, người đọc vị luôn nên giữ vị thế là một “người thứ ba” đứng bên ngoài quan sát và cố gắng thu thập càng nhiều thông tin càng tốt trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào về tính cách hay con người mà mình đang đọc vị.

 

Ví dụ như bạn muốn biết cô giáo đang dạy mình có phải là cô giáo tốt hay không thì bạn nên quan sát cách cô đối xử với học sinh trong lớp, cách cô giải thích vấn đề với những bạn học sinh chưa hiểu ở ngoài lớp, cách cô giao tiếp với các thầy cô trong trường, bạn có gặp khó khăn khi muốn liên lạc với cô để hỏi câu hỏi hay không…?

 

Tức là do bạn chỉ muốn biết cô có phải là giáo viên giỏi hay không, thì bạn chỉ nên quan sát môi trường học tập và làm việc của cô, chứ bạn không cần quan sát khi cô hành xử thế nào khi đi chơi với bạn bè, hay cô đối với người trong gia đình mình có tốt hay không?

Bởi vì trường học và gia đình là hai môi trường khác nhau, nếu bạn gộp chung hai môi trường như vậy để đưa ra một nhận xét thì rất là chủ quan và bạn sẽ dễ bị rối loạn.

 

Nghiên cứu cho biết, những hành vi thường dễ đoán nhất liên quan đến địa vị xã hội, niềm đam mê, khả năng tài chính của từng người. Đẳng cấp của những cái đó thường ảnh hưởng đến vẻ ngoài và cách hành xử của một người trong mọi vấn đề.

 

Thông thường, người hay thương xót người khác thì rộng lượng, công bằng, chân thành, quan tâm gia đình, thường tha thứ người khác. Ngược lại người không biết quan tâm thì thường hay chỉ trích, khó chịu, gay góc, và nhận xét người khác không biết suy nghĩ.

 

Người thỏa mãn với tài chính của mình thì thường tự tin, tốt bụng, biết tha thứ mặc dù họ cũng có thể không dư dật vật chất. Người không thỏa mãn với địa vị của mình thì thường nhẫn tâm, gay gắt, và thường hay thu mình tự bảo vệ dù cho họ là người rất chăm làm việc và rất tập trung vào công việc của mình.

 

Người hạnh phúc với mọi thứ thì thường nhìn mọi việc rất khách quan, hy vọng, cần cù còn người không hạnh phúc thì thường coi họ là nạn nhân của sự bất công, hay công kích người khác, thích trả thù vặt và không có nghị lực. Nếu bạn để ý thì những bộ phim trên ti vi thường hay khắc họa nhân vật theo những phân tích trên.

 

Kết

Vậy thì bài học chính mà tôi muốn đưa ra ở đây là gì? Đó là những nhận xét về người khác dù là bạn thiên về tình huống hay tính cách thì cũng nên cẩn thận suy xét bởi vì có khi chúng đem tới hậu quả mà bạn không thể tưởng tượng nổi, và đọc vị người khác không dễ dàng, nhất là đối với những người bạn mới gặp một hai lần và bạn phải luyện tập khả năng quan sát và phân tích trước khi bạn có thể thuần thục đọc vị người khác.

 

Hải Đường