6 CÁCH ĐỂ KHEN CON ĐÚNG CÁCH, KÍCH THÍCH PHÁT HUY VIỆC LÀM TỐT
Dành cho con lời khen ngợi được coi là một trong các phương pháp dạy học mà ba mẹ gieo hạt giống động lực cũng như nuôi dưỡng sự tự tin của con trẻ.
Mỗi lời khen đúng cách, đúng mức và kịp thời sẽ càng kích thích con phát huy những việc mình đã làm tốt.
Lời khen có sức mạnh như thế nào trong những năm đầu đời của con và khen như thế nào là đúng, là đủ? Hy vọng những thông tin trong bài viết dưới đây sẽ giúp ba mẹ tìm ra câu trả lời cho riêng mình.
Trẻ con vô cùng tinh ý và thích được nghe những lời ngọt ngào cùng cử chỉ âu yếm từ ba mẹ. Ngoài việc chăm sóc thể chất bằng các yếu tố dinh dưỡng, ăn, ngủ, chơi đùa... thì sức khỏe tinh thần của con cũng cần được quan tâm sâu sắc bằng những yêu thương, khích lệ, lắng nghe và thông cảm.
Những lời khen đúng mực, đúng lúc chính là động lực để khuyến khích con làm việc tốt nhiều hơn, đồng thời cũng tạo ra sự vui vẻ, phấn khích.
Nhưng nếu ba mẹ vô tình “thổi phồng” thành tích của con hay sử dụng lời động viên không đúng lúc sẽ dễ gây ra tác dụng ngược.
Một số lời khen phổ biến và chung chung như “Con đã làm rất tốt”, “Giỏi lắm” hay “Con rất thông minh” mà ta thường thấy không phải lúc nào cũng truyền cảm hứng được cho các bạn nhỏ.
Vậy làm thế nào để dành cho con lời khen ngợi đúng cách và dạy con không đòi roi có hiệu quả? Hãy cùng tham khảo những gợi ý dưới đây nhé.
1. Hãy chân thành
Đôi khi người lớn chúng ta thường cố tình “cộng thêm” vào lời khen và nghĩ rằng điều đó sẽ động viên con nhiều hơn. Nhưng sự thật rằng nếu con không cảm nhận được sự chân thành thì lời khen lúc này sẽ mất đi nhiều giá trị vốn có. Ví dụ:
- Khi con trả lời được một câu hỏi đố, đừng vội khen “Con đúng là thiên tài đấy!” mà hãy nói “Câu trả lời của con rất hay”
- Khi con chia sẻ với bạn một cái kẹo, đừng vội khen “Con đúng là thiên thần đấy!” mà hãy nói “Chia sẻ với bạn là việc làm rất tốt, ba mẹ rất vui khi thấy con biết quan tâm tới những người xung quanh”
2. Cụ thể và chi tiết trong từng lời khen
Thay vì sử dụng các từ khen ngợi một cách chung chung, ba mẹ hãy khen con bằng cách mô tả lại cụ thể việc mà con đã làm tốt. Càng chi tiết, con sẽ càng cảm nhận được lời khen một cách sâu sắc và chân thành nhất.
3. Đừng chỉ khen ngợi thành tích hay kết quả, hãy công nhận cả quá
trình nỗ lực của con
Sự công nhận và lời khen về cả một quá trình chính là động lực giúp con tin rằng việc rèn luyện và phát triển các kỹ năng sẽ đem về một kết quả tương xứng. Nếu ba mẹ chỉ đơn thuần khen về kết quả con đạt được, con sẽ dần tin rằng những điều mình đã làm là cách tốt nhất và ngại thử cái mới vì muốn “bảo tồn” kết quả tốt đẹp đã có.
Đây cũng là tinh thần mà dạy học theo dự án hướng tới: khuyến khích trẻ chủ động khám phá, giải quyết vấn đề và tự tin thử những điều mới mẻ trong suốt quá trình học tập, thay vì chỉ chăm chăm đạt kết quả cuối cùng.
4. Đừng so sánh
Hầu như trong quá trình lớn lên, chúng ta đều đã ít nhất một lần bị so sánh với các nhân vật “con nhà người ta”. Có đôi lúc đó chính là động lực thúc đẩy bản thân cố gắng hơn, nhưng nếu lỡ một ngày gặp phải khó khăn thì chính những lời so sánh đó sẽ lại là một áp lực vô hình.
Tương tự như khi chúng ta vô tình so sánh những đứa trẻ với nhau, con sẽ dần nghĩ rằng sự chiến thắng, thành tích tốt nhất mới là mục tiêu cuối cùng của mình chứ không phải những trải nghiệm hay sự trau dồi, phát triển.
5. Lời khen không cố định và không có “lịch trình”
Khen ngợi là con dao hai lưỡi, tạo động lực khi khen đúng mức hoặc phản tác dụng nếu lời khen không đúng cách hoặc thái quá so với thực tế.
Khen ngợi cũng có nhiều hình thức khác nhau, ví dụ như ba mẹ có thể ôm con, xoa nhẹ đầu con hoặc vỗ lưng, đập tay high five... thay cho một lời đánh giá về biểu hiện tốt của con.
Hãy để mọi lời khen, ca ngợi hoặc động viên diễn ra một cách tự nhiên nhất, bất ngờ nhất và chân thực nhất với con. Vì giá trị của lời khen ngợi sẽ không còn nữa một khi nó được trông chờ nói ra.
Đây cũng là một trong 5 phương pháp giáo dục cảm xúc cho trẻ mầm non - giúp con phát triển sự tự tin, lòng tự trọng và khả năng điều tiết cảm xúc từ chính sự kết nối tích cực với người lớn.
6. Thay cho cách khen “Giỏi” hoặc “Ngoan”
1. "Con đã rất cố
gắng"
2. "Ba mẹ biết mặc dù việc này rất khó, nhưng con đã không bỏ cuộc và đã
làm được rồi này"
3. "Thái độ của con hôm nay rất tốt"
4. "Con đã tiến bộ rất nhiều"
5. "Ý tưởng của con thật mới mẻ và sáng tạo"
6. "Con đã làm việc cùng các bạn rất hiệu quả"
7. "Con đã rất có trách nhiệm trong việc này"
8. "Con giúp bạn hoàn thành nhiệm vụ như vậy thực sự rất tốt!"
9. "Con rất dũng cảm khi vượt qua được nỗi sợ độ cao ngày hôm nay"
10. "Mẹ tin tưởng con"
Đối với con, một lời khen khéo léo, động viên kịp lúc của ba mẹ luôn mang lại hiệu quả tích cực, giúp con phấn khởi hơn và có thêm động lực để phát triển bản thân.
St
