TẠI SAO PHẢI 'ĐI HỎI GIÀ, VỀ NHÀ HỎI TRẺ'?

 

"Đi hỏi già, về nhà hỏi trẻ" là câu tục ngữ quen thuộc của người Việt nhưng thời gian qua lại xuất hiện những cách lý giải khác nhau. Có ý kiến cho rằng "đi hỏi già" là nhắc nhở phải chào hỏi, kính lễ người lớn tuổi. Tuy nhiên, theo nhà thơ Lê Minh Quốc trong Tiếng Việt - Lắt léo và lịch lãm, cách hiểu này chưa đúng với nghĩa gốc của câu tục ngữ.

 

Tác giả cho biết từ "già" trong tiếng Việt có rất nhiều nghĩa, tùy ngữ cảnh mà có thể chỉ tuổi tác, sự từng trải, già dặn hay trạng thái của sự vật. Vì vậy, muốn hiểu đúng thành ngữ phải đặt cả câu trong mối quan hệ đối lập giữa già và trẻ.

 

Theo đó, "đi hỏi già" mang ý nghĩa tìm đến người lớn tuổi để hỏi đường, hỏi việc hoặc xin lời khuyên. Người già được xem là những người có nhiều trải nghiệm, hiểu rõ đường đi nước bước và tích lũy vốn sống để đưa ra lời tư vấn đáng tin cậy.

 

Ngược lại, "về nhà hỏi trẻ" xuất phát từ quan niệm trẻ nhỏ chưa biết nói dối. Các em thường kể lại những gì mắt thấy tai nghe một cách tự nhiên, không thêm bớt hay che giấu. Vì thế, nếu muốn tìm hiểu một sự việc đã diễn ra trong gia đình hoặc xóm làng, hỏi trẻ con đôi khi lại là cách tiếp cận thông tin khách quan.

 

Theo tác giả, đây chính là kinh nghiệm ứng xử và thu thập thông tin được người xưa đúc kết. Một bên là vốn sống của người từng trải, một bên là sự hồn nhiên, trung thực của trẻ nhỏ. Hai đối tượng tưởng như đối lập nhưng lại bổ sung cho nhau để giúp con người nhìn nhận sự việc đầy đủ hơn.

 

Tác giả cũng cho rằng nếu muốn nói đến việc kính trọng người cao tuổi thì kho tàng tục ngữ Việt Nam đã có nhiều câu thể hiện rõ ý này như "Kính lão đắc thọ" hay "Yêu trẻ, trẻ đến nhà; kính già, già để tuổi cho". Vì vậy, việc diễn giải "đi hỏi già" theo nghĩa chào hỏi người lớn tuổi là chưa thật sự phù hợp với ngữ cảnh và ý nghĩa của cả câu tục ngữ.

 

Đức An

 

KHI LÀM ĐƯỢC 1 VIỆC NÀY, CÁC CẶP VỢ CHỒNG MỚI CÓ THỂ VƯỢT QUA HOẠN NẠN, BÊN NHAU TRỌN ĐỜI

 

Quen biết được một người cần cái duyên, muốn hiểu được người đó thì cần có trí tuệ, nhưng thấu hiểu rồi muốn chung sống hòa thuận thì cần dựa vào lòng bao dung nhân ái.

Chỉ khi biết bao dung, chấp nhận khuyết điểm của nhau, hai người mới có thể vượt qua hoạn nạn, sánh bước không rời.

 

Có rất nhiều người khi tìm kiếm bạn bè hay người bạn đời của mình đều mang theo quan điểm lý tưởng hóa. Rằng phải tìm được một người không có khuyết điểm, hoàn toàn phù hợp với phác họa của bản thân.

 

Người như vậy có thể có đấy, nhưng chưa chắc bạn có thể may mắn gặp được họ. Cho dù có gặp được, họ cũng chưa chắc đã thích bạn. Kiểu tình cảm thế này nhiều khi chỉ có thể xuất hiện trong tưởng tượng mà thôi.

 

Còn bạn bè, người yêu trong hiện thực tất nhiên sẽ có khuyết điểm. Người thực sự có trí tuệ sẽ biết bao dung khuyết điểm của họ, dùng sự khoan dung nhân hậu của mình để chung sống hòa thuận với họ. Chỉ khi làm được như thế thì cuộc sống chúng ta mới trở nên đáng sống, hạnh phúc ngập tràn.

 

Phải biết rằng, hạnh phúc không phải đến từ tưởng tượng, mà phải tự dựa vào nỗ lực mà giành lấy. Nên hãy khiến bản thân mình trở nên bao dung, rộng lượng hơn, đó mới là cách nỗ lực hoàn thiện bản thân đúng đắn nhất.

 

Khánh An

 

NỖI SỢ… THÀNH CÔNG?

 

Bạn có biết, người ta không chỉ sợ thất bại mà còn có nỗi sợ thành công?

Sợ thất bại là một nỗi sợ phổ biến, khiến cho chúng ta đánh mất nhiều cơ hội quý giá trong cuộc sống.

 

Khi chúng ta quá e ngại những rủi ro có thể xảy đến để rồi không dám vươn lên trong công việc cũng như trong cuộc sống – bất kể nỗi sợ này thuộc về ý thức hay tiềm thức - cuộc đời chúng ta dặm chân tại chỗ, sớm muộn gì chúng ta cũng trở nên lạc hậu và thua kém người khác - những người cầu tiến và không ngừng vươn lên.

 

Bản chất của nỗi sợ thành công

Nỗi sợ thành công được chẩn đoán và phát hiện lần đầu tiên bởi nhà tâm lý học Matina Horner vào những năm 1970. Những kết quả nghiên cứu của bà liên quan đến nỗi sợ thành công ở phụ nữ là nguồn cơn của nhiều cuộc tranh cãi về nữ quyền lúc bấy giờ.

 

Từ đó đến nay, người ta đã và đang nghiên cứu nhiều hơn về nỗi sợ này, và cả giới khoa học lẫn tâm lý học ngày nay đều khẳng định rằng nỗi sợ thành công tồn tại như nhau ở cả nam và nữ.

 

Nỗi sợ thành công có nhiều điểm tương đồng với nỗi sợ thất bại. Chúng có nhiều triệu chứng tương tự nhau, và cả hai nỗi sợ đều kìm hãm chúng ta trên đường đời, khiến chúng ta trì hoãn hoặc mãi mãi không hiện thực hóa được những ước mơ và mục tiêu cuộc đời.

 

Những biểu hiện

Vấn đề lớn nhất khiến nhiều người chúng ta không dứt bỏ được nỗi sợ thành công chính là bởi trong phần lớn các trường hợp, nỗi sợ này tồn tại một cách vô thức.

Chính họ cũng không nhận ra là mình đang kìm hãm chính bản thân mình trong việc gặt hái thành công cũng như làm những công việc mình thực sự yêu thích.

 

Nếu bạn có một hoặc vài trong số những dấu hiệu sau, hẳn là bạn đang ít nhiều mang trong mình nỗi sợ thành công:

Thay vì vui mừng hay tự hào, bạn lại có cảm giác tội lỗi khi mình làm thành công một việc gì đó, hoặc khi mình vừa chiến thắng một cuộc thi hay thử thách.

Vì bạn e ngại rằng khi mình đang đứng trên đỉnh vinh quang như thế, thì những bạn bè, người thân hay đồng nghiệp của bạn sẽ buồn hoặc khó chịu vì họ không được như thế.

 

Bạn thường xuyên thỏa hiệp, thậm chí hy sinh những ước muốn hoặc mục tiêu của bản thân để không phải bị người khác căm ghét hay tị nạnh, để giữ hòa khí trong nhóm làm việc hoặc trong gia đình.

 

Bạn sẵn sàng dứt bỏ công việc hoặc những ước mơ chính đáng của bản thân bằng cách tự huyễn hoặc rằng mình không đủ năng lực để thực hiện chúng.

Bạn cho rằng nếu mình có đạt được thành công đi chăng nữa, mình cũng sẽ không biết làm sao để duy trì thành công.

 

Kết cuộc, sự tự ti đó khiến bạn thất bại thật, thậm chí càng lúc càng tụt hậu so với trước kia. Khi điều này xảy ra, bạn lại tự đắc rằng: “Thấy chưa, mình đã nghĩ đúng!”.

 

Vượt qua nỗi sợ thành công

Trước hết, hãy nhìn nhận thành công một cách thực tế và đúng đắn hơn. Đừng quá hy vọng vào kết quả như mong muốn, nhưng cũng đừng quá chú tâm vào những rủi ro.

Thay vào đó, hãy tập trung vào những gì có thể xảy ra, và những gì bạn có thể làm được. Hãy dành 15 phút để xem xét lại những mục tiêu quan trọng của cuộc đời và những nỗi sợ của bản thân bạn,

 

Để vượt qua những nỗi sợ đó, bạn hãy vạch ra kế hoạch dự phòng, bắt đầu bằng việc xác lập khối lượng và thời gian làm việc của mình trong công sở. Một khi đã sắp xếp được công việc một cách khoa học, bạn có thể tự đặt ra quy định cho bản thân mình, chẳng hạn như phải luôn có mặt ở nhà trước 7 giờ tối. Bạn có thể trình bày điều này với cấp trên ngay khi được đề bạt chức vụ mới.

 

Với một kế hoạch dự phòng gồm đầy đủ giải pháp cho mọi sự lo lắng của mình, bạn sẽ xua tan được nỗi sợ, yên tâm tận hưởng thành công và một cuộc sống cân bằng giữa gia đình và mong muốn cá nhân.

 

Khánh Đan