VÌ SAO TRẺ CON CÓ THỂ NHÌN RA NGƯỜI TỐT HAY XẤU?
Có một điều rất lạ mà nhiều người từng trải qua nhưng ít khi nghĩ sâu. Có những đứa trẻ vừa gặp ai đó đã tự nhiên muốn lại gần, ánh mắt sáng lên, gương mặt thả lỏng, thậm chí còn chủ động nắm tay hay ngồi cạnh rất lâu.
Nhưng cũng có những người ăn mặc lịch sự, nói năng nhẹ nhàng, chưa hề quát mắng hay làm điều gì quá đáng, vậy mà đứa trẻ vẫn vô thức nép ra sau lưng mẹ, ánh mắt đầy dè chừng.
Người lớn thường gọi đó là “hợp vía”.
Nhưng trong góc nhìn của Quỷ Cốc Tử, đó không phải ngẫu nhiên. Trẻ nhỏ đang cảm nhận “khí” của một con người.
Cổ nhân cho rằng, con người sống giữa thế gian, trải qua yêu ghét, tham cầu, thiện ác, lâu dần trong thân tâm sẽ hình thành một loại trường khí vô hình. Thứ khí ấy không nhìn thấy bằng mắt, nhưng lại âm thầm hiện ra qua ánh nhìn, giọng nói, thần thái và cảm giác mà người ấy mang đến cho người khác.
Khoa học hiện đại thật ra cũng có cách lý giải tương tự. Tâm lý học cho rằng cảm xúc của con người không tồn tại riêng trong nội tâm, mà sẽ được truyền ra ngoài qua biểu cảm vi mô, năng lượng cảm xúc và phản ứng thần kinh.
Một người thường xuyên nóng nảy, áp lực hay mang nhiều dục niệm, cơ thể họ sẽ luôn ở trạng thái căng thẳng. Ngược lại, người nội tâm bình hòa thường tạo ra cảm giác an toàn và dễ chịu cho người xung quanh.
Điều đặc biệt là trẻ con cảm nhận những thứ ấy rất nhanh.
Bởi người trưởng thành thường bị che phủ bởi quá nhiều thứ. Chúng ta nhìn người qua tiền bạc, địa vị, lời ăn tiếng nói và những lớp vỏ xã giao. Có khi biết một người thành công, ta tự ép mình bỏ qua cảm giác bất an trong lòng. Nhưng trẻ nhỏ thì không, tâm trí của chúng còn nguyên sơ, chưa bị lợi ích dẫn dắt, nên phản ứng thường gần với bản năng thật nhất.
Một ánh mắt thiếu kiên nhẫn, một cơn giận bị đè nén, một sự lạnh lùng giấu sau nụ cười… trẻ con đều cảm được, dù chúng không gọi tên được.
Cho nên, người được trẻ nhỏ yêu quý thường không chỉ là người “khéo với trẻ”. Sâu hơn, đó thường là người còn giữ được thiện khí trong mình.
Thiện khí không phải điều gì huyền bí. Nó được tạo thành từ cách một người đối đãi với thế gian mỗi ngày.
Là khi có thể làm tổn thương nhưng đã chọn dừng lời. Có thể hơn thua nhưng lại chọn nhường một bước. Có thể nổi nóng nhưng không đem cơn giận trút lên người yếu hơn mình. Có thể lạnh nhạt quay đi nhưng vẫn giữ cho người khác một chút thể diện.
Những điều ấy tưởng nhỏ, nhưng năm tháng sẽ âm thầm khắc chúng lên thần thái của một con người.
Cổ nhân có câu: “Tướng tùy tâm sinh.” Dung mạo thật sự của một người không nằm ở đường nét khuôn mặt, mà nằm ở phần khí chất được nuôi dưỡng từ nội tâm.
Một người sống lâu trong đố kỵ, oán trách và dục vọng quá mạnh, ánh mắt thường có cảm giác căng cứng rất khó giấu.
Trong tài liệu cổ về cảm xúc và năng lượng tinh thần, con người khi bị “khát khao truy cầu” chi phối quá mức sẽ dần hình thành trạng thái căng thẳng nội tâm. Tâm luôn muốn đạt được, luôn bất mãn, luôn thiếu thốn, lâu dần sẽ khiến khí chất trở nên nặng nề và bất ổn.
Người như vậy dù ngoài mặt vẫn cười nói, bên trong lại mang theo một loại áp lực vô hình. Trẻ nhỏ đặc biệt nhạy cảm với điều này. Chúng sẽ vô thức cảm thấy bất an khi ở gần người có “hỏa khí” quá nặng.
Ngược lại, người biết tiết chế cảm xúc, biết giữ đạo đức làm giới hạn cho dục vọng, thường mang theo một loại bình hòa rất lặng. Họ không cần cố tỏ ra tử tế, nhưng ở cạnh họ, người khác cảm thấy mình được thả lỏng.
Giống như bước vào một căn phòng có ánh đèn vàng trong đêm mưa lạnh. Không chói mắt, nhưng khiến lòng người dịu xuống.
Ngày xưa, ở một ngôi làng nhỏ dưới chân núi có một bà lão bán bánh bên vệ đường. Quán chỉ là mái lá cũ cùng bếp than nhỏ luôn đỏ lửa mỗi sáng. Bà không giàu, quần áo cũng bạc màu theo năm tháng.
Nhưng lạ một điều, trẻ con trong làng đều thích tụ tập quanh quán của bà.
Có đứa không đủ tiền mua bánh, bà vẫn lặng lẽ bẻ cho nửa chiếc. Có đứa làm rơi bánh xuống đất, bà chỉ cười hiền rồi bảo: “Không sao, tay trẻ nhỏ còn chưa giữ vững.”
Một hôm trời mưa lớn, có cậu bé ăn xin đứng nép dưới mái hiên. Người qua đường đều tránh vì sợ phiền phức. Bà lão chỉ kéo chiếc ghế tre lại gần bếp than rồi khẽ nói: “Ngồi đây cho ấm rồi hãy đi.”
Sau này có người hỏi vì sao trẻ con lại quý bà đến vậy. Bà cười rất nhẹ: “Trẻ nhỏ mới đến thế gian chưa bao lâu, đừng để chúng thấy lòng người lạnh quá sớm.”
Có lẽ chính câu nói ấy đã nói ra gốc rễ của phúc khí.
Phúc khí thật sự không nằm ở việc sở hữu bao nhiêu, mà nằm ở chỗ sau bao nhiêu năm tháng, một người vẫn giữ được bao nhiêu phần thiện lương trong tâm mình.
Và có lẽ, dấu hiệu chân thật nhất của loại phúc khí ấy chính là khi một đứa trẻ nhìn thấy họ, lòng không sinh ra sợ hãi.
Tiểu Hoa
