Khi giáo dục trở thành “dịch vụ”, con cái sẽ là người trả giá

 

KHI GIÁO DỤC TRỞ THÀNH “DỊCH VỤ”, CON CÁI SẼ LÀ NGƯỜI TRẢ GIÁ

 

Cách đây vài ngày, một giáo viên đã đứng lớp hơn hai mươi năm kể cho tôi nghe một câu chuyện khiến cô day dứt rất lâu.

 

Trong lớp có một học sinh liên tục nhiều ngày không làm bài tập. Cô gọi điện cho phụ huynh chỉ với mong muốn cùng gia đình tìm cách giúp em thay đổi. Nhưng ở đầu dây bên kia, phụ huynh lại nhẹ nhàng hỏi ngược:

“Có phải cô không thích con tôi không? Bây giờ giáo dục chẳng phải là phục vụ học sinh sao? Cô không thể nhẹ nhàng hơn một chút được à?”

Người giáo viên ấy lặng đi.

 

Cô nhớ lại rất nhiều năm trước, khi phụ huynh gặp giáo viên, điều họ thường nói là: “Nếu con tôi sai, cô cứ nghiêm khắc giúp.”

Không biết từ lúc nào, chữ “phục vụ” bắt đầu len vào giáo dục. Người ta nói học sinh và phụ huynh là “khách hàng”, còn nhà trường phải cung cấp “dịch vụ giáo dục”.

 

Có nơi còn yêu cầu giáo viên phải luôn giữ “nụ cười phục vụ”, phải làm sao để học sinh cảm thấy thoải mái nhất.

Nghe qua thì rất văn minh. Nhưng nghĩ sâu hơn mới thấy, nếu giáo dục thật sự trở thành một ngành dịch vụ, có lẽ nạn nhân cuối cùng lại chính là con trẻ.

 

Bởi bản chất của dịch vụ là làm hài lòng khách hàng.

Khi bạn vào một nhà hàng và muốn ăn món cay, đầu bếp sẽ không ép bạn ăn nhạt. Khi bạn đi mua quần áo, dù thử cả chục bộ rồi bỏ đi, nhân viên vẫn phải mỉm cười. Vì mục tiêu lớn nhất của dịch vụ là khiến khách hàng cảm thấy được chiều theo ý muốn.

 

Nhưng giáo dục thì khác.

Một đứa trẻ không muốn học bài, chỉ muốn chơi điện thoại. Nếu giáo dục là phục vụ, người lớn sẽ rất khó nói “không”. Một đứa trẻ cảm thấy học toán quá khó, học văn quá chán, nếu tất cả đều được đáp ứng theo cảm xúc tức thời, cuối cùng điều còn lại chỉ là sự dễ dãi.

Không ai trưởng thành bằng cách chỉ làm những điều mình thích.

 

Việc học vốn là một quá trình đầy va chạm với chính bản thân mình. Đứa trẻ phải học cách ngồi yên khi muốn chạy nhảy, học cách tập trung khi đầu óc mải chơi, học cách chấp nhận bị sửa sai dù trong lòng tự ái. Những điều ấy chưa bao giờ dễ chịu.

Có những đứa trẻ luyện viết đến mỏi tay. Có những em học mãi một bài tiếng Anh vẫn không nhớ. Có những lần bị thầy cô nhắc nhở mà cảm thấy ấm ức, khó chịu.

 

Nhưng chính những trải nghiệm không dễ chịu đó mới giúp trẻ hình thành tính kỷ luật, sự kiên trì và khả năng chịu trách nhiệm với bản thân.

Nếu người lớn chỉ vì sợ con buồn mà không dám nhắc nhở, chỉ vì sợ con áp lực mà không dám yêu cầu, cuối cùng đứa trẻ sẽ lớn lên trong một thế giới nơi mọi thứ đều phải chiều theo cảm xúc của mình.

 

Nhưng cuộc đời thật lại không vận hành như thế.

Ra ngoài xã hội, không ai vì bạn lười mà vẫn trao thành công cho bạn. Không ai vì bạn yếu đuối mà giữ mọi khó khăn tránh xa bạn mãi mãi. Một đứa trẻ chưa từng học cách đối diện với áp lực nhỏ sẽ rất dễ gục ngã trước áp lực lớn.

 

Điều đáng lo nhất hôm nay không phải là giáo viên quá nghiêm khắc, mà là ngày càng nhiều người lớn xem mọi sự uốn nắn đều là “làm tổn thương trẻ”.

Một học sinh bị phê bình vì nói chuyện riêng trong lớp. Chưa kịp nhìn lại hành vi của mình, em đã được dạy rằng bản thân là “nạn nhân bị tổn thương”.

Một đứa trẻ làm sai nhưng không ai dám nhắc mạnh vì sợ phụ huynh phản ứng. Dần dần, việc chịu trách nhiệm cho lỗi sai của mình trở thành điều xa lạ.

 

Giáo dục thật sự không phải là làm cho trẻ thoải mái mọi lúc. Giáo dục là giúp trẻ hiểu đúng sai, biết giới hạn, biết tôn trọng và biết sửa mình.

Giống như một cái cây muốn mọc thẳng phải được cắt tỉa. Khi người làm vườn cắt đi những cành lệch, cái cây chắc chắn không dễ chịu. Nhưng nếu cứ để nó mọc tự do theo ý mình, cuối cùng thân cây sẽ cong vẹo.

 

Một đứa trẻ cũng vậy.

Sự nghiêm khắc đúng lúc không phải là áp bức, mà là trách nhiệm. Một lời nhắc nhở chân thành đôi khi quý giá hơn rất nhiều sự nuông chiều dễ dãi. Người thầy thật sự không phải người khiến học sinh thích mình nhất, mà là người dám giúp học sinh nhìn ra thiếu sót của bản thân để trưởng thành hơn.

 

Bởi vậy, giáo viên và người phục vụ vốn khác nhau rất nhiều.

Người phục vụ ưu tiên cảm xúc hiện tại của bạn. Người thầy quan tâm đến tương lai lâu dài của bạn. Người phục vụ cố gắng đáp ứng yêu cầu của khách hàng. Người thầy nhiều khi phải đi ngược lại những mong muốn nhất thời để giúp học sinh tốt hơn.

 

Nếu một ngày bạn gặp một giáo viên vẫn còn nghiêm túc với việc học của học sinh, vẫn còn dám nhắc nhở khi học sinh sai, vẫn còn tận tâm uốn nắn từng điều nhỏ nhất, hãy biết trân trọng họ.

Bởi trong một thời đại mà nhiều người chỉ muốn được yêu thích, những người còn giữ được trách nhiệm với sự trưởng thành của trẻ thật sự không còn nhiều nữa.

 

Tiểu Hoa 

 

Như thế nào là một người phụ nữ đẹp? Quan điểm của người Pháp khác xa chúng ta

 

NHƯ THẾ NÀO LÀ MỘT NGƯỜI PHỤ NỮ ĐẸP? QUAN ĐIỂM CỦA NGƯỜI PHÁP KHÁC XA CHÚNG TA

 

Rốt cuộc thì quan điểm đối với phụ nữ và vấn đề tuổi tác trong xã hội Pháp như thế nào? Nếu trò chuyện với Ngọc Mai, bà chủ một tiệm cà phê tại Pháp về cuộc sống tại Paris thì bạn sẽ hiểu được phần nào về những con người nơi đây.

 

Năm nay Ngọc Mai 60 tuổi. Sau khi tốt nghiệp đại học cô tới Pháp du học, làm việc, kết hôn và sinh con. Cô đã sống ở Pháp gần nửa đời người, suốt 38 năm trời.

Nói về phụ nữ Pháp, Ngọc Mai cho rằng: “Quan niệm thẩm mỹ của người Pháp không giống với quan niệm của nhiều nước Á Đông. 

Một người phụ nữ đẹp không phải cứ nhất nhất sở hữu một làn da trắng, mịn màng, không nếp nhăn, với dáng vóc thanh mảnh, và một đôi mắt mở to. Ở Pháp, người phụ nữ nào cũng đều có quyền cảm thấy mình đẹp”.

 

Vẻ đẹp của người phụ nữ không chỉ nằm ở nhan sắc mặn mà lúc xuân thì mà còn toát ra từ thần thái và những trải nghiệm thăng trầm của kiếp nhân sinh trong nội tâm họ.

Người Pháp không coi trọng ‘nhan sắc’ như người Á Đông, mà là vẻ đẹp nội tại và phong thái toát ra bên trong tâm hồn người ấy

 

Đối với người Pháp đẹp không tỳ vết là điều thật vô vị!

Người Á Đông thích những ngôi nhà đẹp, những vật dụng mới tinh và hoàn mỹ. Nhưng người Pháp thì ngược lại. Người Pháp thích những căn nhà cũ, những món đồ cũ. Bởi lẽ chúng có một chút ngổn ngang hoài cổ. Chúng mang trên mình những vết xước của thời gian, đôi khi chúng còn bị va đập làm cho biến dạng.

 

Ngôi nhà cũ ấy, đồ đạc cũ ấy mới mang theo những dấu ấn của cuộc sống, mới toát lên hơi thở thâm trầm của thời gian và đong đầy những ký ức buồn vui của chủ nhân chúng. Dẫu chúng không khoác lên mình tấm áo bóng bẩy, mỹ miều nhưng chúng cũng có tâm hồn biết khóc biết cười, biết thổn thức và yêu thương. Vậy nên đối với người Pháp đẹp không tỳ vết là điều thật vô vị!

 

Quên đi tuổi tác mới có thể sống tự do tự tại trong lớp vỏ của chính mình

Vì sao các nước Á Đông rất khó có thể giống với nước Pháp? Trên mảnh đất này bất kỳ nơi nào cũng có thể bắt gặp những người phụ nữ 50, 60 tuổi nhưng vẫn đầy quyến rũ và mang đậm phong vị của riêng mình.

 

Ngọc Mai cho rằng: Trong xã hội Á Đông, đến mỗi một độ tuổi, mỗi một giai đoạn trong kiếp người, dư luận xã hội lại đóng thêm những cái khung quan niệm lên người phụ nữ. Những quan niệm này khiến họ rất khó có thể sống một cách tự do tự tại như mình ao ước.

 

Cô ấy cũng quan sát thấy phụ nữ Việt Nam khá mất tự tin về vóc dáng của mình. Họ thường bị ám ảnh bởi việc giảm cân để trông giống với những minh tinh trên màn ảnh. Họ không biết làm thế nào để có thể chung sống hòa bình với cơ thể của mình.

 

Ví như họ không ưng ý với chiếc mũi của mình, với đôi lông mày, khóe mắt, đôi môi và vóc dáng của mình. Họ luôn khao khát có thể nhờ vào dao kéo của các bác sỹ phẫu thuật thẩm mỹ, để biến mình thành những nàng công chúa, những công nương xinh đẹp chỉ trong chớp mắt.

 

Kết giao với những người trẻ tuổi là liều thuốc chống lão hóa tốt nhất

Ở độ tuổi của Ngọc Mai tại Việt Nam, các bà các chị dường như chủ yếu quan tâm tới vấn đề giữ gìn sức khỏe như: “Một là không tức giận, hai là không phiền lòng, 3 là không thức khuya….”. Ai nói rằng chủ đề giữa những người phụ nữ lớn tuổi chỉ còn sót lại chuyện giữ gìn sức khỏe với dưỡng sinh?

 

Kỳ thực, Ngọc Mai năm nay đã tròn 60 tuổi, đã đến cái tuổi “nghỉ hưu”, vui vầy cùng con cháu. Nhưng trong số những người bạn tốt thường hay tiếp xúc với cô thì đa số là những người trẻ 20, 30 tuổi.

 

Ngọc Mai cho rằng những điều cần quan tâm về tuổi 60 theo quan niệm truyền thống cũng rất quan trọng. Nhưng cô lại thích khám phá những điều mới lạ trong cuộc sống. Cô ấy cho rằng, cần phải kết giao với nhiều bạn trẻ thì nhựa sống tràn trề và nhiệt huyết của họ sẽ lan tỏa sang cả chính bạn.

Nên ở độ tuổi lục tuần của cô ngoài việc chú ý giữ gìn sức khỏe ra, vẫn còn có nhiều cách thi vị khác để thưởng thức cuộc sống.

 

“Tôi có tỳ vết nhưng tôi đã từng trải nghiệm cuộc sống trên cõi đời này!”

Trong tiếng Pháp có một động từ “Vécu” là thì quá khứ của từ sống “Vivre”. Người Pháp cho rằng bạn phải có những dấu ấn minh chứng rằng bạn đã từng trải nghiệm, đã từng lĩnh hội những cảm xúc thăng trầm của cuộc sống thì mới được coi là người phụ nữ cuốn hút và giàu sức sống. 

Nếu có thể sống với quan điểm trên thì những nếp nhăn trên khuôn mặt hay những vết rạn trong tâm hồn đều là những điều tốt đẹp đáng trân quý.

 

Vậy nên, người Pháp quan niệm rằng:

1. Truy cầu một cuộc sống hoàn mỹ như ở trong một căn phòng trưng bày hàng mẫu: Xinh đẹp, sạch sẽ nhưng không có dư vị của con người và hơi thở của cuộc sống.

2. Phụ nữ qua 50 tuổi xinh đẹp như thế nào chỉ là điều thứ yếu. Làm thế nào mới có thể vẫn khiến lòng người say đắm, rung động trước phong thái của mình mới là người phụ nữ đẹp.

3. Đừng chỉ quan tâm tới chủ đề sức khỏe khi xế chiều, hãy thu hút nhựa sống và mở mang tầm mắt bằng cách kết giao với nhiều người trẻ hơn!

 

Khi tuổi xuân ngắn ngủi qua đi, khi lớp phấn son nhạt nhòa, khi nhiều nếp nhăn in hằn trên khóe miệng, bạn vẫn là có thể tự hào rằng mình là một người phụ nữ đẹp. Kỳ thực cuộc sống chính là sự trải nghiệm trong nội tâm sâu thẳm mỗi người. 

Thời gian chính là lớp phù sa bồi đắp mỗi ngày cho vẻ đẹp ấy. Nếu có một tâm hồn đẹp bạn sẽ là người phụ nữ cuốn hút sánh cùng thời gian.

 

Yêu Ly