Chủ Nhật, 26 tháng 7, 2026

Sống tốt với hiện tại

 

SỐNG TỐT VỚI HIỆN TẠI

 

Người bạn vong niên của tôi, chọn đúng Ngày Quốc tế Hạnh phúc (20.3) để giới thiệu 2 cuốn ký và tùy bút mang tên “Còn trong mắt tôi” và “Chữ tâm và chữ tình”. Đó là nhà thơ Lê Tuấn Lộc, chi hội trưởng Chi hội nhà văn công nhân.

 

Đôi khi tôi tự hỏi, động lực nào khiến một người đàn ông U.80 vẫn viết, vẫn ra sách. Và tôi nhớ lại những lần ngồi với nhau, ông thường nói: “Trong cuộc sống, mỗi người đều có những khoảnh khắc vui vẻ, đau buồn và những ngày tháng đầy thử thách.

Tuy nhiên, giá trị thực sự của cuộc sống không chỉ nằm ở những thành tựu hay chiến thắng lớn lao, mà còn ở những điều bình dị, tưởng như không có gì đặc biệt.

 

Khi nhìn lại, những lần phải chịu đựng tiếng càm ràm của vợ, những bữa cơm gia đình giản đơn, hay những lúc cảm thấy mệt mỏi vì cuộc sống chính là những điều tạo nên giá trị thật sự. Con người ta không cần phải tìm kiếm một mục đích hay một ý nghĩa sâu xa nào, mà chỉ cần sống thật với những trải nghiệm hàng ngày”.

 

Ông bảo, cuộc sống không phải là một đường ray được vạch sẵn mà là một hành trình mênh mông. Chỉ cần bạn mong muốn, bạn có thể ngắm sao đêm, chờ đợi bình minh, và đó chính là ý nghĩa của cuộc sống. Những gì ta tìm thấy trong những khoảnh khắc đơn giản này mới thực sự là phần quan trọng của cuộc đời.

Đôi khi, hạnh phúc không phải là những ngày huy hoàng, mà là những ngày bình thường, có người yêu thương, có cơm để ăn, và có mái nhà để trở về. Chính những điều này mới tạo nên những khoảnh khắc tuyệt vời trong cuộc sống.

 

Một trong những điều mà những người lớn tuổi nhận ra, cuộc sống là một chuỗi lựa chọn và hối tiếc là điều không thể tránh khỏi. Những gì ta không chọn sẽ luôn có chút tiếc nuối, nhưng đó là một phần của cuộc sống.

Đến cuối cùng, dù ta chọn con đường nào, cuộc đời vẫn có những bất ngờ và thách thức không lường trước được. Người ta thường chỉ nhận ra rằng, cuộc sống thực sự có ý nghĩa khi họ đối mặt với những khó khăn, hối tiếc, và cả những niềm vui giản đơn trong từng ngày.

 

Cuộc sống sẽ không bao giờ là hoàn hảo, nhưng sự hoàn thiện của cuộc sống chính là khả năng sống hết mình trong những khoảnh khắc hiện tại. Khi ta biết trân trọng những điều giản dị như bữa cơm cùng gia đình, những lần được yêu thương, và những giây phút bên cạnh người thân, đó mới chính là phong cảnh tuyệt đẹp của cuộc đời.

 

Như vậy, giá trị của cuộc sống không phải được tìm thấy ở những mục tiêu to lớn, mà là trong những ngày bình yên, trong những khoảnh khắc tưởng chừng như bình thường nhưng lại là thứ quý giá nhất mà chúng ta có thể có.

 

Hóa ra, điều khiến một người đã ở cái tuổi xưa nay hiếm vẫn vui vẻ, làm việc và cống hiến cho đời lại rất đơn giản: Hãy sống tốt ở hiện tại và tận hưởng một cách hạnh phúc với nó, chứ không phải bị dày vò bởi những điều viển vông.

 

Thuận An

Melbourne Úc giảm tai nạn đường sắt chỉ nhờ một bài hát: ‘Những cái chết ngốc nghếch’

 

MELBOURNE ÚC GIẢM TAI NẠN ĐƯỜNG SẮT CHỈ NHỜ MỘT BÀI HÁT: ‘NHỮNG CÁI CHẾT NGỐC NGHẾCH’

Năm 2012 số lượng các vụ tai nạn liên quan đến đường sắt tại hệ thống tàu điện ngầm Metro của Melbourne Úc tăng cao chủ yếu do những hành vi bất cẩn tại khu trạm tàu điện ngầm. Sau nhiều nỗ lực của các nhà chức trách, cuối cùng một chiến dịch truyền thông có tên “Dumb ways to die – Những cách chết ngốc nghếch” đã dành được thành công vang dội và giúp cộng đồng nâng cao ý thức bảo vệ tính mạng của bản thân.

 

Những vụ tai nạn đường sắt là nỗi ám ảnh của nhiều người, đa số chúng đến với những người trẻ tuổi liều lĩnh khi đứng quá gần đường tàu hoặc sẵn sàng phóng Ôtô ngang qua chúng khi barie đã đóng lại. Làm cách nào để giảm số vụ tai nạn giao thông đường sắt khi mà những biện pháp lỗi thời như tuyên truyền nhắc nhở giới trẻ đã trở nên cũ kĩ và hiệu quả chả đáng bao nhiêu.

 

Một bài hát – Một chiến dịch

Trong tình huống bế tắc một ý tưởng táo bạo đến từ công ty quảng cáo truyền thông McCann đã cứu nguy cho thành phố Melbourne. Tháng 11 năm 2012 một video ca nhạc kỳ lạ có tên “Dumb ways to die – Những cách chết ngốc nghếch”, được đăng tải trên Youtube và thu hút 20 triệu lượt người xem trong vòng một tuần.

 

Người ta bắt đầu chú ý khi nghe thấy giai điệu vui tai và hình ảnh ngộ nghĩnh trong video xuất hiện ở khắp mọi nơi: Các ga tàu điện ngầm, ở trường học, trên Youtube và iturne… Các đài phát thanh tại Úc đã phát sóng miễn phí bài hát “Dumb Ways to die” trong thời gian chiến dịch được thực hiện. 

Tại các khu vực tàu điện ngầm, TV liên tục phát video clip karaoke của bài “Dumb ways to die” và dựng các poster và banners liên quan đến chiến dịch.

 

Những người trẻ rất thích thú bài hát hài hước này, những cách chết cực kỳ ngốc nghếch và lãng xẹt được liệt kê khiến người ta không thể ngừng cười: Chọt chọt một con gấu khi nó đang đói, chơi trốn tìm trong máy giặt, nuôi một con rắn hổ mang làm thú cưng,… để cuối cùng cao trào của bài hát là những gã ngốc đứng gần tàu điện ngầm.

 

Mọi người bắt đầu tìm hiểu xem ai là người đã thực hiện “Những cách chết ngốc nghếch”. Tác giả đoạn clip được gán một nghệ danh là Tangerine Kitty, một nghệ sĩ vốn … không tồn tại. Tất cả đều tò mò không biết cô Kitty này là ai, nhưng hãng tàu điện ngầm Metro nhất định giấu nhẹm. Điều đó càng khiến cho đoạn video “nóng” hơn bao giờ hết và người ta bắt đầu bàn tán cũng như chia sẻ về nó.

 

Thông điệp được lan truyền cực nhanh trong giới trẻ, mọi người bắt đầu hiểu hơn về vai trò của an toàn đường sắt. Chẳng có ai muốn biến mình thành kẻ ngốc như trong clip ấy cả. Người ta nghêu ngao hát, sẵn sàng chụp ảnh với các tâm baner lớn trên tường và chia sẻ chúng lên mạng xã hội.

 

Đến tuần thứ hai, Metro tung ra bộ ảnh gồm 21 hình ảnh động. Các hình này sau đó đươc hàng chục ngàn bạn trẻ sử dụng làm avatar. Metro còn phát triển thêm phiên bản karaoke của đoạn clip để khuyến khích cư dân mạng thực hiện các parody và cover hài hước. Hơn 200 phiên bản “nhái” đã xuất hiện trong vòng một tháng.

 

Kết quả mỹ mãn ngoài sức tưởng tượng

Sau ba tháng thực hiện chiến dịch, Metro đã giảm được 21% tỷ lệ tai nạn xảy ra so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi mục tiêu ban đầu chỉ là 10%. Trong một điều tra sau chiến dịch, 39% đối tượng mục tiêu cho biết họ sẽ chú ý hơn về vấn đề an toàn quanh khu vực đường sắt. Ngoài ra video đến nay đã đạt 136 triệu lượt xem trên Youtube.  “Những cách chết ngốc nghếch – Dumb ways to die” chính thức trở thành chiến dịch truyền thông phục vụ cộng đồng được chia sẻ nhiều nhất trong lịch sử với hơn 3 triệu lượt Facebook shares và 2000 blog posts.

 

Lý do lớn nhất chính là ý tưởng và cách thực hiện vô cùng sáng tạo. Thay vì sử dụng những mô-típ rùng rợn truyền thống để nói về các mối nguy hiểm khi không đảm bảo an toàn đường sắt, hãng PR của Metro đã chọn cách tiếp cận thanh niên Úc bằng những thông điệp vui nhộn, có tính giải trí cao để thuyết phục và kích thích giới trẻ tự nguyện chú ý về sự an toàn khi đứng ở trạm tàu điện ngầm.

Đồng thời, việc tích hợp nhiều hoạt động online và offline song song tạo ra tác động tổng thể đến giới trẻ.

 

Làm mãi một cách cũ sẽ không đem lại cho bạn một kết quả mới

Giới trẻ không thích những lời lẽ mang tính dạy bảo phải cư xử như thế nào – bảo họ làm 1 việc mà tiếp cận không đúng cách, rất có thể họ sẽ làm ngược lại.

Thay vì cố gắng nhồi nhét, ép buộc giới trẻ nghe những qui định, nguyên tắc lời khuyên an toàn hay hù doạ với những hình ảnh gây shock với tai nạn mà họ chẳng đời nào nghĩ là sẽ có thể xảy đến với mình, McCann và Metro Melbourne đã rất thông minh và tâm lý, biến chúng thành những thứ mà giới trẻ muốn nghe, hào hứng nghe và thậm chí chia sẻ và lan truyền.

 

Thông điệp đơn giản – Cách ngốc nghếch nhất để chết là lao qua thanh an toàn, nhảy vào đầu tàu điện ngầm…tất cả những cái chết liên quan đến tai nạn tàu điện ngầm – được lồng ghép và truyền tải một cách vừa trực quan, vừa đầy thích thú với giới trẻ, khiến chúng dễ dàng đón nhận.

“Dumb ways to die – Những cách chết ngốc nghếch” cũng chứng minh một điều rằng, để thuyết phục được người khác, trước tiên ta phải đứng tù góc nhìn của họ, suy nghĩ giống họ và tưởng tượng những hành động mà họ sẽ làm. Bao nhiêu lời tuyên truyền và lời kêu nói sáo rỗng cũng không thể bằng một bài hát chạm đúng trái tim của người trẻ, huống hồ là họ ghét cay đắng những lời lẽ cấm đoán và đe dọa.

 

Với một vấn đề nào đó mà bạn đang bế tắc, ngoài kia vẫn luôn có cách giải quyết đang chờ đợi bạn tìm ra. Vấn đề là bạn phải chấp nhận từ bỏ một số thứ. Đối với “Dumb ways to die” những kiến trúc sư trưởng của chiến dịch đã phải dũng cảm từ bỏ lối tư duy cũ kỹ của những người đi trước và gần như đập đi xây mới toàn bộ nội dung thông điệp cũng như cách tiếp cận.

 

Họ đã sớm hiểu rằng cứ làm mãi cách cũ thì không thể có kết quả mới, huống hồ thế giới này luôn thay đổi một cách chóng mặt, muốn đuổi kịp thời đại thì chúng ta cần phải thay đổi cả tư duy lẫn cách hành động. Có thể nói rằng không chấp nhận thay đổi cũng là một cách ngốc nghếch để thất bại.

 

Trọng Đạt

 

Thứ Bảy, 25 tháng 7, 2026

4 phong cách nuôi dạy con

 

4 PHONG CÁCH NUÔI DẠY CON

 

Có 4 phong cách nuôi dạy con chính - nuông chiều, quyết đoán, thờ ơ và độc đoán - được sử dụng trong tâm lý học trẻ em ngày nay dựa trên nghiên cứu của Diana Baumrind, một nhà tâm lý học phát triển, và các nhà nghiên cứu Eleanor Maccoby và John Martin của Stanford.

 

Mỗi phong cách nuôi dạy con cái có những tác động khác nhau đến hành vi của trẻ và có thể được xác định bằng một số đặc điểm nhất định, cũng như mức độ đáp ứng (mức độ cha mẹ nồng nhiệt và nhạy cảm với nhu cầu của con cái) và mức độ đòi hỏi (mức độ kiểm soát của cha mẹ đối với con cái của họ nhằm tác động đến hành vi của chúng).

 

1. Phụ huynh nuông chiều

Các đặc điểm chung:

Mức độ đáp ứng cao, mức đòi hỏi thấp.

Giao tiếp cởi mở và thường để con cái tự quyết định thay vì đưa ra định hướng.

Các quy tắc và kỳ vọng hoặc không được đặt ra hoặc hiếm khi được thực thi.

 

Các bậc cha mẹ dễ dãi giống như những người bạn với con hơn là cha mẹ với con. Họ có xu hướng tránh xung đột và thường sẽ chấp nhận lời cầu xin của con cái ngay khi chúng tỏ ra đau buồn. Những bậc cha mẹ này hầu hết đều cho phép con cái của họ làm những gì chúng muốn và đưa ra những hướng dẫn hoặc định hướng khá hạn chế.

 

2. Cha mẹ quyết đoán

Các đặc điểm chung:

Mức độ đáp ứng cao, mức đòi hỏi cao.

Đặt ra các quy tắc và kỳ vọng rõ ràng cho con cái, nhưng đồng thời cũng rất linh hoạt và luôn cố gắng thấu hiểu con cái.

Giao tiếp thường xuyên với con cái, lắng nghe và xem xét những suy nghĩ, cảm xúc và ý kiến ​​của con.

 

Cho phép những hậu quả tự nhiên xảy ra (ví dụ: trẻ không làm được bài kiểm tra khi không học bài), nhưng sử dụng những cơ hội đó để giúp trẻ phản xạ và học hỏi.

Cha mẹ có quyền uy đang nuôi dưỡng, hỗ trợ và thường đáp ứng nhu cầu của con cái họ. Họ hướng dẫn con cái của họ thông qua các cuộc thảo luận cởi mở và trung thực để dạy con các giá trị và lý luận. Những đứa trẻ có cha mẹ có quyền uy có xu hướng tự kỷ luật và có thể suy nghĩ độc lập.

 

3. Cha mẹ thờ ơ

Các đặc điểm chung:

Mức độ đáp ứng thấp, mức đòi hỏi thấp.

Để con cái chủ yếu tự lo cho bản thân, có thể vì họ thờ ơ với nhu cầu của chúng hoặc không thể giải quyết hoặc cảm thấy quá tải nên chẳng muốn lo.

Cung cấp ít sự nuôi dưỡng, hướng dẫn và chú ý.

Khó hình thành mối quan hệ thân thiết với con cái.

 

Các bậc cha mẹ hờ hững có tương tác rất giới hạn với con cái và hiếm khi thực hiện các quy tắc với con. Họ cũng có thể bị đánh giá là người lạnh lùng và vô tâm - nhưng không phải lúc nào họ cũng cố ý làm vậy, bởi lẽ bản thân họ cũng thường phải đấu tranh với các vấn đề của riêng mình.

4. Cha mẹ độc đoán

Các đặc điểm chung:

Mức độ đáp ứng thấp, mức đòi hỏi cao.

Thực thi các quy tắc nghiêm ngặt mà không cân nhắc nhiều đến cảm xúc hay nhu cầu về cảm xúc và hành vi xã hội của con cái.

Thường nói "bởi vì ba/mẹ bảo vậy" khi con họ đặt câu hỏi về lý do đằng sau một quy tắc hoặc hệ quả nào đó.

 

Giao tiếp chủ yếu là một chiều - từ cha mẹ đến con cái.

Phong cách nuôi dạy con cái cứng nhắc này sử dụng kỷ luật nghiêm khắc, thường được gọi là "thương cho roi cho vọt". Để có được toàn quyền kiểm soát, các bậc cha mẹ độc đoán thường nói chuyện với con cái của họ mà không cần ý kiến ​​đóng góp hoặc phản hồi từ chúng.

 

Phong cách nuôi dạy con tốt nhất cho bạn là gì?

Nghiên cứu cho thấy rằng cha mẹ có quyền uy sẽ nuôi dạy nên những đứa trẻ độc lập, tự chủ và có năng lực xã hội.

Trong khi con cái của những bậc cha mẹ có quyền uy miễn nhiễm với các vấn đề sức khỏe tâm thần, khó khăn trong các mối quan hệ, lạm dụng chất kích thích, kém tự điều chỉnh hoặc lòng tự trọng thấp, thì những đặc điểm này thường thấy ở con cái của những bậc cha mẹ quá nghiêm khắc, độc đoán, dễ dãi hoặc quá hờ hững, vô tâm.

 

Tất nhiên, khi nói đến việc nuôi dạy con cái, không có chuyện "một kích thước phù hợp với tất cả". Bạn không nhất thiết chỉ áp dụng một kiểu dạy con duy nhất vì có thể đôi khi bạn phải sử dụng các phương pháp nuôi dạy con cái khác nhau - nhưng cần có chừng mực.

Các bậc cha mẹ thành công nhất luôn biết khi nào cần thay đổi kiểu dạy con của mình, tùy thuộc vào tình huống.

 

Ví dụ, một bậc cha mẹ có quyền uy có thể muốn trở nên dễ dãi hơn khi trẻ bị ốm, bằng cách tiếp tục cho con thấy sự ấm áp và bỏ đi một số kiểm soát (ví dụ: "Chắc chắn rồi, con có thể ăn một ít kem sau bữa trưa và bữa tối.").

Và một bậc cha mẹ dễ dãi có thể nghiêm khắc hơn nếu sự an toàn của trẻ bị đe dọa, chẳng hạn như khi băng qua đường đông đúc (ví dụ: "Con phải nắm tay mẹ dù con có muốn hay không.")

 

Sau cùng, hãy làm những điều mà bạn cho là tốt nhất và ghi nhớ rằng kiểu nuôi dạy con cái phù hợp nhất với bạn tại thời điểm đó là kiểu mà bạn nên áp dụng.

 

Tác giả của bài viết là Francyne Zeltser, một nhà tâm lý học trẻ em, nhà tâm lý học trường học, trợ giảng và là mẹ của hai đứa con. Cô theo đuổi một phương pháp hỗ trợ, giải quyết vấn đề, nơi bệnh nhân của cô học các chiến lược thích ứng để quản lý các thách thức và làm việc để đạt được cả mục tiêu ngắn hạn và dài hạn.

 St