ĐÃ ĐẾN LÚC NÓI “KHÔNG” VỚI THỰC PHẨM SIÊU CHẾ BIẾN

Năm 2017, giáo sư dinh dưỡng và sức khỏe cộng đồng Carlos Monteiro của ĐH Sao Paulo (Brazil), cùng cộng sự đã công bố bảng phân loại thực phẩm có tên là NOVA trên tạp chí khoa học dinh dưỡng World Nutrition, chia thực phẩm làm 4 nhóm dựa theo mức độ chế biến. 

 

Đó là các nhóm: không chế biến (trái cây, rau, các loại hạt, trứng, thịt),

Chế biến tối thiểu (sấy, tiệt trùng, nấu, ướp lạnh),

Chế biến (bảo quản rau củ, cá đóng hộp, pho mát) và siêu chế biến.

 

Những nghiên cứu mới

Các loại thực phẩm siêu chế biến phổ biến nhất thường được biết đến là: thức ăn nhanh, thực phẩm đông lạnh, bánh mì sản xuất hàng loạt, bánh quy, bánh ngọt, kẹo và các loại đồ ngọt khác, các sản phẩm làm từ sữa, nước uống có gas, tất cả các loại nước ngọt, thực phẩm (mì, ngũ cốc, xúp) ăn liền...

 

Theo nghiên cứu mới đăng trên Tạp chí Y khoa Anh (BMJ), việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm siêu chế biến có thể dẫn đến 32 vấn đề sức khỏe - bao gồm các bệnh về tim và phổi, ung thư, rối loạn tâm thần và nhiều hệ lụy sức khỏe khác, kể cả nguy cơ tử vong sớm.

 

Thực phẩm siêu chế biến có thể làm tăng 50% nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch, 12% nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 và từ 48 - 53% nguy cơ mắc chứng lo âu và rối loạn tâm thần. “Việc tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến dễ dẫn đến các hệ lụy tiêu cực về sức khỏe, đặc biệt là về chuyển hóa tim, các rối loạn tâm thần phổ biến và cả nguy cơ tử vong”,

 

Một nghiên cứu được trình bày tại Hiệp hội Tim mạch châu Âu vào tháng 8/2023 đã theo dõi 10.000 phụ nữ Úc trong 15 năm cho thấy: những người ăn lượng thực phẩm siêu chế biến cao nhất trong chế độ ăn uống của họ có nguy cơ bị huyết áp cao hơn 39% so với những người có mức thấp nhất.

 

Các nhà khoa học ở Mỹ, Tây Ban Nha, Brazil cũng đã tổng hợp 281 nghiên cứu trên 36 quốc gia và công bố kết quả trên ấn phẩm đặc biệt của Tạp chí Y khoa Anh (BMJ). Theo đó, dấu hiệu nghiện thực phẩm siêu chế biến được tìm thấy ở 14% người trưởng thành và 12% trẻ em.

 

Một phần lý do khiến thực phẩm chế biến sẵn gây nghiện là do chúng cung cấp chất béo và carbs đến ruột nhanh hơn rất nhiều so với thực phẩm chế biến thông thường.

Ngoài ra, những thực phẩm này cũng chứa các chất phụ gia về hương vị và kết cấu khiến chúng dễ gây nghiện hơn, khiến mọi người suy nghĩ về thức ăn mọi lúc, thèm ăn khi không đói, giảm khả năng kiểm soát lượng thực phẩm tiêu thụ...

 

Đọc kỹ bao bì thực phẩm

Có thể thấy, mặc dù rất phong phú và tiện lợi nhưng việc lạm dụng thực phẩm siêu chế biến đang "ăn mòn" sức khỏe của nhiều người. Các thực phẩm siêu chế biến ngoài công thức của một số thành phần, muối, đường, dầu và chất béo, còn có thể bao gồm các chất không được sử dụng trong chế biến ẩm thực.

 

Danh mục các chất phụ gia có thể bao gồm chất bảo quản để chống nấm mốc, vi khuẩn; chất nhũ hóa để giữ ổn định các thành phần không tương thích; chất tạo màu và thuốc nhuộm nhân tạo; chất chống tạo bọt, làm phồng, tẩy trắng, tạo gel và làm bóng...

 

“Nghiên cứu của chúng tôi nhấn mạnh rằng không cần thiết phải tránh hoàn toàn thực phẩm siêu chế biến, thay vào đó chúng ta nên hạn chế mức tiêu thụ và ưu tiên thực phẩm tươi sống hoặc được chế biến tối thiểu,” Freisling, đồng tác giả của nghiên cứu, cho biết.

 

Theo Medicalnewstoday, ăn một chế độ ăn uống lành mạnh sẽ tốt nhất cho sức khỏe tổng thể. Đó là một chế độ ăn đa dạng dựa trên thực phẩm chế biến tối thiểu, nhiều loại thực phẩm thực vật và hạn chế các thực phẩm đã qua chế biến kỹ.

 

Ngoài ra, không phải tất cả các loại thực phẩm siêu chế biến đều như nhau. Khi bạn đưa thực phẩm siêu chế biến vào chế độ ăn uống của mình, hãy chọn những thực phẩm có nhiều lợi ích dinh dưỡng hơn như bánh mì và ngũ cốc nguyên hạt thay vì khoai tây chiên giòn, đồ ngọt...

 

Hãy tập thói quen đọc nhãn thực phẩm để có thể xác định và cắt giảm những thực phẩm chứa nhiều đường, muối hoặc chất béo bão hòa. Đặc biệt, nếu có thứ gì đó trong danh sách thành phần của một loại thực phẩm đóng gói mà tên của nó lạ hoặc rất khó đọc thì đó có thể là thứ đã qua chế biến kỹ lưỡng.

 

Tuệ Mỹ

 

TƯ DUY NHƯ EINSTEIN

 

Albert Einstein được coi là nhà bác học vĩ đại nhất thế kỷ XX. Các công trình khoa học của ông đã gây chấn động không chỉ ngành vật lý mà còn làm đảo lộn nhận thức của loài người về không gian, thời gian, vũ trụ, năng lượng…

 

Dựa trên các cách thức tư duy của Einstein, bộ óc phi thường nhất trong lịch sử, Tư duy như Einstein mở ra những giải pháp đột phá để đối mặt, giải quyết mọi thách thức trong học tập, công việc, cuộc sống, các mối quan hệ, để không ngừng sáng tạo và phát triển mỗi ngày.

 

Einstein đưa ra được những tư duy tốt nhất khi ông hoàn toàn tách biệt với cộng đồng khoa học. Khi làm việc tại phòng sáng chế, ông không bị ai can thiệp vào những nghiên cứu vật lý. Không có một ủy ban chức vụ nào dọa dẫm ông. Và cũng chẳng có vị trưởng khoa hay cục trưởng nào ngự trị trên các ý tưởng “ngông cuồng” của ông.

 

Ông không tham dự các hội nghị để xem mọi người đang suy nghĩ thế nào. Einstein được tự do sáng tạo các giải pháp tuyệt vời. Và ông đã làm được.

Không ngạc nhiên khi nhận thấy rằng Einstein – người phá bỏ các nguyên tắc vĩ đại cũng chính là một Einstein non nớt, chưa có kinh nghiệm.

 

Những người chưa có kinh nghiệm nuôi dưỡng các đột phá có thể đoạt giải Nobel. Họ nhận giải thưởng và được thừa nhận khi đã trở thành các chuyên gia nổi tiếng. Tuy nhiên, họ đã phải ấp ủ ý tưởng từ khi còn non nớt, mới vào nghề.

 

Người chưa có kinh nghiệm là những người phá vỡ nguyên tắc tốt nhất. Thật dễ phá bỏ một nguyên tắc vừa được học. Người chưa có kinh nghiệm biết các khái niệm, nhưng vẫn có thể bỏ qua chúng.

 

Ai cũng có thể tư duy như einstein

Ai cũng có thể tư duy như Einstein, bất chấp tuổi tác hay nền giáo dục. Thậm chí, các chuyên gia có thể trở thành những nhà cải cách danh tiếng. Kinh nghiệm giảng dạy trẻ câm điếc giúp Alexander Graham Bell hiểu biết thấu đáo về giọng nói khi ông bắt đầu nghiên cứu chế tạo điện thoại. Ngoài ra, ông còn có một lợi thế khác: ông biết rất ít về thiết bị điện.

 

Trong khi mọi người tập trung cải tiến máy điện báo thì Bell mô phỏng dây thanh. Sau này, khi điện thoại khiến ông trở nên giàu có, ông chuyển sang những lĩnh vực mới mà ông lại có thể một lần nữa phá bỏ các nguyên tắc.

Ông chế tạo những chiếc diều khổng lồ có thể đưa một người bay lên, chế tạo các thủy phi cơ và cải tiến máy nghe nhạc. Ông không bao giờ để kiến thức hay tuổi tác ngăn cản mình tiếp tục phát minh.

 

Thiếu chín chắn, không được giáo dục hay chưa có kinh nghiệm đều không phải là vấn đề lớn. Những người non kinh nghiệm liên tiếp gặt hái thành công trong khi có những người kinh nghiệm đầy mình lại thất bại.

Họ làm được điều đó vì họ có một lợi thế lớn: họ chưa bị ảnh hưởng bởi nếp tư duy theo lối mòn. Tư duy theo kiểu Einsten có thể làm thay đổi cuộc đời bạn.

 

Tư duy theo cách của Einstein là một tập hợp các phương pháp mô phỏng cách tiếp cận và giải quyết vấn đề của Einstein. Lối tư duy này hỗ trợ việc xác định đúng vấn đề, phá bỏ các hình mẫu, các nguyên tắc, nuôi dưỡng các ý tưởng sơ khai và thói quen khác thuộc bản tính của Einstein.

Scott Thorpe

 

TÂM LÝ HỌC GIẢI THÍCH VỀ SỰ HÌNH THÀNH TÍNH CÁCH CON NGƯỜI

 

Tính cách con người không tự sinh ra mà hình thành dựa trên nhiều yếu tố trong sự phát triển xuyên suốt cả cuộc đời của mỗi người. Hiểu được cách mà tính cách chúng ta phát triển như thế nào có thể giúp bạn có cái nhìn sâu sắc hơn về nền tảng cũng như nắm bắt được những ưu và nhược điểm đằng sau mỗi đặc điểm tính cách con người. 

 

Sự phát triển tính cách (Personality Development) là một thuật ngữ đề cập đến quá trình mà các kiểu suy nghĩ và hành vi của con người được tổ chức tạo nên tính cách độc đáo của cá nhân, trong đó sự tổ chức này sẽ xuất hiện theo thời gian.

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tính cách, bao gồm cả yếu tố di truyền và môi trường trong đó có cách chúng ta được nuôi dạy bởi cha mẹ và các biến số xã hội.

 

Điều quan trọng là những yếu tố ảnh hưởng này có sự tác động liên tục để hình thành tính cách con người. Theo đó, tính cách không chỉ liên quan đến những đặc điểm bẩm sinh mà còn gắn với sự phát triển của các khuôn mẫu suy nghĩ và hành vi – yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến cách chúng ta suy nghĩ và hành động.

 

Sự phát triển những tính cách của con người đã là một chủ đề khoa học về tâm lý đón nhận nhiều sự quan tâm của các nhà tâm lý học. Kể từ khi tâm lý học bắt đầu được ghi nhận là một ngành khoa học riêng biệt, các nhà nghiên cứu đã đề xuất nhiều ý tưởng khác nhau để giải thích về sự hình thành và phát triển tính cách.

 

Lý Thuyết Của Erikson: Các Giai Đoạn Phát Triển Tâm Lý Xã Hội

Lý thuyết tám giai đoạn phát triển tính cách của Erik Erikson cũng là một trong những lý thuyết nổi tiếng giúp giải thích sự phát triển tính cách của con người. Erikson đã chọn tập trung vào cách các mối quan hệ xã hội, ví dụ như các mối quan hệ trong gia đình, tác động đến sự phát triển tính cách.

Lý thuyết này cũng mở rộng ra ngoài thời thơ ấu để xem xét sự phát triển trong suốt cuộc đời của một cá nhân.

 

Tám giai đoạn theo lý thuyết của Erikson gồm: 

·       Giai đoạn 1: Tin tưởng – không tin tưởng (từ sơ sinh đến 1 tuổi)

·       Giai đoạn 2: Sự tự chủ – xấu hổ và nghi ngờ (1 đến 2 năm)

·       Giai đoạn 3: Trách nhiệm ​​- cảm giác tội lỗi (3 đến 5 năm)

·       Giai đoạn 4: Hiệu quả – kém hiệu quả (6 đến 11 tuổi)

·       Giai đoạn 5: Tính đồng nhất – bản sắc và vai trò (12 đến 18 tuổi)

·       Giai đoạn 6: Sự thân mật đối – sự cô lập (19 đến 40 tuổi)

·       Giai đoạn 7: Sự truyền thừa – sự trì trệ (41 đến 64 tuổi)

·       Giai đoạn 8: Sự thống nhất – sự tuyệt vọng (65 năm cho đến chết)

 

Ở mỗi giai đoạn trong tám giai đoạn trên, mọi người phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng trong đó phải thành thạo một nhiệm vụ. Những người hoàn thành xuất sắc giai đoạn đó xuất hiện với cảm giác làm chủ và hạnh phúc.

Những người không giải quyết được khủng hoảng ở một giai đoạn cụ thể có thể phải vật lộn với những kỹ năng đó trong suốt phần đời còn lại của họ.

 

Hiểu cách tính cách phát triển có thể cung cấp cái nhìn sâu sắc về con người cũng như về tính cách con người. Có nhiều lý thuyết khác nhau về sự hình thành tính cách, và mỗi lý thuyết lại góp phần vào những kiến thức về sự hình thành và phát triển tính cách ngày nay.

 

Nguồn: Verywellmind – The Psychology of Personality Formation