BÁC SĨ NHẬT CHỈ CÁCH “HỌC ÍT HIỂU NHIỀU”
Với kiến thức hơn 30
năm nghiên cứu và giảng dạy về thần kinh và tâm lý học, tác giả Zion Kabasawa
đã nhấn mạnh rằng, bạn không cần phải có trí thông minh xuất chúng hay bộ nhớ
siêu phàm mà chỉ cần nắm rõ phương pháp “học đúng” thì bạn sẽ đạt được mọi mục
tiêu học tập.
Dựa trên những kiến thức hơn 30 năm nghiên cứu khoa học thần kinh và kinh
nghiệm giảng dạy trực tiếp cho 5.000 người và qua Internet hơn 400.000 người,
tác giả đã kỳ công chắp ghép những mảng kiến thức học thuật nghiên cứu hàn lâm
kết hợp với những dẫn chứng chi tiết để tạo nên chuỗi phương pháp thú vị về kỹ
năng ghi nhớ, bài tập thực hành đơn giản, dễ hiểu khi khởi đầu sự học.
Định hướng phương pháp học để khởi động lại từ số 0
Từ những góc tiếp cận sự học của nhiều giới, Zion Kabasawa đã đưa ra vấn
đề: có bao giờ bạn đầu tư thời gian giữa bộn bề công việc để học mà rốt cuộc
kết quả không như mong muốn? Bạn cắm đầu học nhưng không hiệu quả chính là một
sự lãng phí? Nhiều người còn tự phụ bản thân không thông minh, “học đâu quên
đó”.
Vì không có phương pháp đúng, họ rơi vào trạng thái học lãng phí và bị kẹt
vào trong cái đầm không đáy.
Nếu ta học với tâm trạng hứng khởi, não sẽ tiết ra dopamine (hormone hạnh
phúc) giúp nâng cao khả năng tập trung, cải thiện năng lực ghi nhớ và tăng hiệu
suất học tập. Ngược lại, con người làm việc gì đó mà họ cảm thấy khổ sở, não sẽ
tiết ra “cortisol” làm suy giảm hoạt động của hồi hải mã - nơi lưu giữ thông
tin.
“Nghĩa là nếu ta bị stress thì năng lực ghi nhớ sẽ giảm sút. Chính vì vậy,
bằng việc làm cho não cảm thấy vui vẻ, bạn có thể đạt được kết quả học tập
tuyệt vời. Khi học trở thành niềm vui, chúng ta sẽ ở trong trạng thái “cứ học
thôi” và muốn học mãi không ngừng.
Khi đó, việc học hoàn toàn không lãng phí và chúng ta sẽ thu được kết quả
như mong muốn”,
Nguyên tắc đầu tiên của việc học chính là định hướng phương pháp học.
“phương pháp học quyết định đến 90% kết quả. Những người nắm rõ phương pháp học
thường có khả năng lĩnh hội kiến thức trong thời gian nhất, là đòn bẩy tạo sức
bật giúp bạn khởi động lại từ con số 0”, Zion Kabasawa cho biết.
Đặc biệt, cuốn sách Làm sao học ít hiểu nhiều còn tiết lộ cho
người đọc hàng loạt phương pháp học tập tinh giản, giúp tiết kiệm thời gian,
công sức học tập. Đó có thể là: Phương pháp phát huy ưu điểm, khắc phục nhược
điểm; phương pháp bắt chước một cách “ngoan ngoãn”; phương pháp tìm đối tượng
để học theo, chiến lược học tập của học sinh và người đi làm…
Tác giả còn khuyến khích bạn đọc tận dụng các phương tiện truyền thông để
chia sẻ kiến thức, học hỏi lẫn nhau… “Ngày nay, bất kỳ ai cũng có thể đăng
thông tin trên Internet như: Viết bài lên blog, trên Facebook, Twitter, đăng
video lên YouTube… đều miễn phí.
Và để có thể chia sẻ kiến thức, bạn cần phải tổ chức và tái hiện trải
nghiệm, kinh nghiệm, thông tin và kiến thức của mình. Quá trình này sẽ giúp bạn
tăng cường trí nhớ về điều đã học, khả năng viết lách được nâng cao…
3 giai đoạn của sự học theo phương pháp “Shuhari”
Tác giả Zion Kabasawa giúp người đọc hiểu hơn về phương pháp học “Shuhari”
của người Nhật, được cho là hình thành từ phương châm “tuân theo các nghi lễ
chuẩn mực, rồi bứt phá, dần dần tách ra và quên đi sách vở” của trà sư Rikyū
Sen.
Trong giới trà đạo, võ sĩ đạo và nghệ thuật truyền thống, Shuhari được
biết đến như phương pháp luận nhằm nhìn thấu sự vật, đồng thời biểu thị mối
quan hệ sư đồ và tác phong học tập.
“Shu” là học theo phong cách được thầy chỉ dạy và cố gắng tuân thủ
phong cách đó. “Ha” là nắm vững phong cách thầy chỉ dạy rồi bứt phá và nghiên
cứu phong cách khác. “Ri” là mở rộng ranh giới của bản thân và tách ra làm theo
phong cách riêng hoàn toàn độc lập.
Đơn giản lĩnh hội triệt để cái cơ bản. Sau đó, thử nghiệm nhiều phương
thức và mô hình khác nhau. Cuối cùng là xác lập phong cách của riêng mình.
Khi dấn thân vào sự học, mỗi người nên dốc hết sức thực hiện ngay từ bây
giờ và tập trung cho hiện tại. Đừng suy nghĩ về việc còn một năm nữa sẽ đến kỳ
thi, mà bây giờ hãy nghĩ: “Hôm nay, mình sẽ học ba tiếng”.
Zion Kabasawa đã tỏ ra là một tác giả hàng đầu trong việc kết hợp kiến
thức khoa học thần kinh đúc kết thành những phương pháp đơn giản, dễ áp dụng…
Những kiến thức trong sách, thay vì trình bày, liệt kê một cách khô khan, nó
lại được sắp xếp một cách theo trình tự logic từ bước cơ bản giúp người đọc
hiểu rõ phương pháp bắt đầu học tập khởi động lại từ số 0 đến bước ngoặt cam
kết học tập trong 10 năm và học tập suốt đời.
Giữa nhiều đầu sách về kỹ năng, ấn phẩm đưa ra bức tranh tổng thể nhất về
phương pháp học tránh lãng phí, cách người học tạo “động lực dopamine” với
phương pháp “vui vẻ” hóa não bộ… từ đó, dung nạp kiến thức hiệu quả hơn.
“Học tập không phải là thứ “phải làm”, cũng không phải là “công việc”. Khi
thay đổi tư duy, sự học là niềm vui, chúng ta sẽ ở trong trạng thái “cứ học
thôi” và muốn học mãi không ngừng, khi đó, việc học hoàn toàn không lãng phí và
chúng ta bắt đầu tiến bộ trên con đường phát triển bản thân và sự nghiệp”.
Bình Nguyễn
* Zion Kabasawa là một bác sĩ tâm
thần kiêm nhà văn. Ông sinh năm 1965 ở Sapporo và tốt nghiệp ĐH Y Sapporo năm
1991. Ông học ba năm tại ĐH Illinois ở Chicago, Mỹ từ năm 2004.
Sau khi về nước, ông thành lập Viện
Nghiên cứu Tâm lý học Kabasawa. Tạp chí điện tử của ông - Seishinkai
Kabasawa Zion kouseiki merumaga (tạm dịch: Tạp chí điện tử chính thức của
bác sĩ tâm thần Kabasawa Zion) - là một trong những tạp chí điện tử được phát
hành rộng rãi nhất tại Nhật Bản. Ông tận dụng các phương tiện truyền thông mạng
xã hội, như Facebook và Twitter, để phổ biến tri thức về tâm lý học và tâm thần
học.
“Làm sao học ít hiểu nhiều” là quyển
sách cực kỳ thú vị lý giải tận cùng bản chất của việc học và những chỉ dẫn thực
tiễn phương pháp học để giúp người đọc vừa tiết kiệm công sức, vừa đạt hiệu quả
tối đa.
