THƯ GIÃN BẰNG NGHE NHẠC, VẼ TRANH SẼ LÀM CHẬM QUÁ TRÌNH LÃO HÓA Ở MỨC ĐỘ TẾ BÀO
Nghiên cứu mới cho thấy việc thường xuyên thư giãn bằng nghe nhạc, vẽ tranh hay tham gia các hoạt động nghệ thuật có thể thực sự làm chậm quá trình lão hóa ở mức độ tế bào.
Theo nghiên cứu, những người tiếp xúc với nghệ thuật ít nhất một lần mỗi tuần có tuổi sinh học trẻ hơn khoảng 1 năm so với những người chỉ tham gia một hoặc hai lần mỗi năm.
Tham gia nghệ thuật giúp chậm lão hóa sinh học
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Innovation in Aging bởi các nhà khoa học thuộc Đại học College London (UCL).
Họ đã phân tích mẫu máu và dữ liệu khảo sát của khoảng 3.500 người trưởng thành tại Anh. Kết quả cho thấy việc tham gia các hoạt động nghệ thuật và văn hóa thường xuyên có liên quan đến quá trình lão hóa biểu sinh chậm hơn.
Tác giả chính của nghiên cứu, TS. Daisy Fancourt – nhà tâm lý sinh học tại UCL – cho biết: “Việc tham gia nghệ thuật giúp làm chậm tốc độ lão hóa sinh học khoảng 4%, tương đương việc mọi người trẻ hơn khoảng một năm về mặt sinh học. Mức độ tác động này gần tương đương với hoạt động thể chất.”
Tuổi sinh học và “đồng hồ biểu sinh”
Các nhà nghiên cứu không đo tuổi theo năm tháng mà đo tuổi sinh học, tức là mức độ tích lũy tổn thương trong tế bào theo thời gian. Họ sử dụng bảy “đồng hồ biểu sinh” khác nhau, trong đó có hai đồng hồ do giáo sư Steve Horvath (UCLA) phát triển. Những đồng hồ này dựa trên mức độ methyl hóa DNA, một dấu ấn sinh học quan trọng phản ánh tốc độ lão hóa.
Kết quả từ ba đồng hồ cho thấy cả việc tham gia nghệ thuật lẫn tập luyện thể chất đều liên quan đến lão hóa chậm hơn. Giáo sư Horvath đánh giá: “Đây là một nghiên cứu rất nghiêm túc. Điều đặc biệt ấn tượng là tác động của nghệ thuật có thể ngang ngửa với hoạt động thể chất.”
Cơ chế tác động
Các nhà khoa học cho rằng một phần lợi ích đến từ việc giảm căng thẳng. Một nghiên cứu năm 2016 từng ghi nhận rằng chỉ sau 45 phút làm nghệ thuật, mức cortisol (hormone căng thẳng) đã giảm rõ rệt. Việc giảm căng thẳng kéo dài giúp hạ thấp tình trạng viêm mãn tính trong cơ thể, một trong những nguyên nhân chính gây lão hóa nhanh (gọi là “lão hóa do viêm”).
Doug Vaughan, bác sĩ tim mạch tại Đại học Northwestern, nhận định: “Nghệ thuật là một phương pháp can thiệp không dùng thuốc với cơ sở sinh học khá rõ ràng.”
Ai được lợi nhiều nhất?
Mối liên hệ giữa hoạt động nghệ thuật và lão hóa chậm hơn rõ nét nhất ở nhóm người trên 40 tuổi. Kết quả vẫn giữ nguyên ngay cả khi các nhà nghiên cứu đã loại trừ các yếu tố khác như chỉ số BMI, thói quen hút thuốc và tình trạng kinh tế – xã hội.
Điều quan trọng không chỉ là tần suất mà còn là sự đa dạng. Daisy Fancourt nhấn mạnh: “Mỗi loại hình nghệ thuật (nghe nhạc, đọc sách, xem biểu diễn, thăm bảo tàng…) mang lại tác động khác nhau về nhận thức, cảm xúc và sinh lý. Việc tham gia nhiều hình thức đa dạng, giống như ăn nhiều loại rau củ khác nhau, sẽ mang lại lợi ích tối ưu nhất.”
Tóm lại: thường xuyên tiếp xúc với nghệ thuật không chỉ giúp tinh thần thư thái mà còn có thể làm chậm lão hóa sinh học ở mức độ tế bào, với hiệu quả gần tương đương tập thể dục.
Mỹ Mỹ
