Thứ Tư, 22 tháng 7, 2026

Người trẻ vì tình yêu mà khóc, người trưởng thành vì kiếm tiền mà vui

 

NGƯỜI TRẺ VÌ TÌNH YÊU MÀ KHÓC, NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH VÌ KIẾM TIỀN MÀ VUI

Lúc trước tôi có đặt ra một chủ đề để mọi người cùng bàn luận.

Tôi hỏi: một người yêu bạn và một người bạn yêu, nếu chỉ được chọn một trong hai, bạn sẽ chọn cái nào?

Phần lớn mọi người đều chọn người yêu mình, có người nói muốn chọn cả hai cùng yêu nhau.

Rất ít người lựa chọn phương án thứ 2. Hỏi nguyên nhân, họ nói, quá mệt.

Biết rõ là người đó không thích mình, vậy là không muốn níu kéo, cũng không muốn thử, sợ rằng sẽ lãng phí tình cảm, hoặc là sợ có cố thế nào cũng không đổi lại được sự rung động của họ, như vậy chẳng phải rất mệt ư.

Trên mạng có rất nhiều người vừa đọc được người này ly hôn, người kia ly hôn liền nói rằng không tin tưởng vào tình yêu. Sau đó, bản thân mình khi tìm được một nửa rồi thì lại lớn tiếng nói rằng rất tin tưởng vào tình yêu.

Họ giải thích rằng: "Thực ra tôi luôn tin tưởng vào tình yêu, chỉ là không tin là mình sẽ gặp được đúng người đúng lúc".

"Tin tưởng vào tình yêu nhưng lại không cảm thấy bản thân có thể may mắn có thể gặp được một nửa sớm như vậy" đã trở thành quan điểm tình yêu của nhiều người hiện nay, và nó đồng thời cũng là hiện thực.

Tình yêu là sự đơn thuần, là quý giá. Hình dạng ban đầu của tình yêu chỉ đơn thuần là thích, tiêu chuẩn lựa chọn một nửa cũng đơn giản, không phức tạp, cũng không cần phải suy nghĩ quá nhiều.

Nhưng bạn của hiện tại đã không còn đơn thuần như lúc ban đầu nữa, muốn có được tình yêu đơn thuần như năm đó quả không dễ dàng gì.

Bạn của quá khứ có thể dùng cả một quãng thời gian cấp2, cấp 3 để yêu thầm một người, chỉ cần mỗi ngày được nhìn thấy họ là đã cảm thấyvô cùng vui vẻ, học hành vất vả đến mấy cũng thấy không là gì.

Nhưng bạn của hiện tại, thích một người, muốn tỏ tình lại phải suy nghĩ rất nhiều, khó khăn lắm mới nói ra được khỏi mồm nhưng chỉ cần đối phương do dự một chút liền nói rằng mình chỉ nói đùa thôi rồi đánh trống lảng cho qua chuyện.

Mọi người đều nói, xã hội ngày nay thay đổi rất nhanh chóng, tình yêu cũng trở thành một loại thức ăn nhanh.

Nhưng trên thực tế, bản chất của tình yêu không hề thay đổi, thứ thay đổi chính là bạn.

Thực ra, những người trẻ, họ vẫn luôn mong mỏi tình yêu, họ vẫn có thể vì một nụ cười mà rung động, vẫn có thể vì một dòng tin nhắn mà phấn khích đến nỗi mất ngủ cả đêm. Chỉ có điều, cái người đó đã không còn là bạn nữa rồi.

Hôm nay tôi lại hỏi một người bạn của mình rằng, bây giờ chuyện gì có thể khiến cậu vui vẻ, phấn khích?

Cậu ấy nghĩ một lúc rồi nói là kiếm được thật nhiều tiền, được tăng lương.

Bạn thấy đấy, đây chính là điều khác biệt giữa bạn và những người trẻ tuổi.

Tôi lại hỏi, vậy gặp được một người hợp với mình cũng không vui vẻ, không phấn khích?

Cậu ấy nói, cũng vui nhưng so với việc gặp được người hợp với mình thì kiếm tiền đơn giản hơn nhiều.

Câu nói đấy là ý gì? Chính là không có việc gì thì đi ngủ sớm một chút, rảnh rỗi hãy tranh thủ mà kiếm tiền.

St

Karōshi không chỉ là thảm kịch của riêng nước Nhật Bản mà đã trở thành cơn ác mộng toàn cầu

 

KARŌSHI KHÔNG CHỈ LÀ THẢM KỊCH CỦA RIÊNG NƯỚC NHẬT BẢN MÀ ĐÃ TRỞ THÀNH CƠN ÁC MỘNG TOÀN CẦU

 

Làm việc đến chết từng bị xem là một đặc thù kỳ lạ của riêng nền văn hóa doanh nghiệp khắc nghiệt tại Nhật Bản. Tuy nhiên, hiện tượng này đang trở thành một cuộc khủng hoảng toàn cầu khi âm thầm tước đoạt mạng sống của vô số người.

 

Văn hóa làm việc vắt kiệt sức lực không phải là một hiện tượng mới. Khái niệm "karōshi" hay tử vong do làm việc quá sức đã bắt rễ từ rất lâu tại Nhật Bản. Sau thế chiến hai, quốc gia này đã thiết lập một giao ước ngầm giữa người lao động và giới chủ: sự trung thành và cống hiến tuyệt đối sẽ được đổi lấy công việc trọn đời.

Dù vô cùng khắc nghiệt, thỏa thuận này đã giúp Nhật Bản vươn lên thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới chỉ trong vài thập kỷ ngắn ngủi.

 

Trong bối cảnh đó, hình ảnh những "salaryman" - nam nhân viên văn phòng mặc vest - đã trở thành một biểu tượng. Họ đến công ty từ chuyến tàu sớm nhất, bỏ bữa trưa, uống rượu với sếp đến khuya để mong thăng tiến và chỉ chợp mắt vài giờ mỗi đêm.

 

Việc từ bỏ công việc gần như là điều cấm kỵ vì sẽ phải đối mặt với sự kỳ thị nặng nề từ xã hội. Dù từng được ngợi ca như những anh hùng thầm lặng thời hậu chiến, những người lao động này bắt đầu gục ngã và tử vong ngay tại bàn làm việc.

 

Thuật ngữ karōshi (tử vong do làm việc quá sức) bắt nguồn từ văn hóa doanh nghiệp khắc nghiệt và hệ thống "salaryman" ở Nhật Bản thời hậu chiến, và hiện vẫn là một vấn đề nghiêm trọng với hàng ngàn ca tử vong mỗi năm.

 

Ngay từ năm 1969, Nhật Bản đã ghi nhận hàng loạt ca đột quỵ và nhồi máu cơ tim liên quan đến cường độ làm việc tàn khốc. Căng thẳng tột độ còn dẫn đến những vụ tự tử thương tâm, hay còn gọi là "karojisatsu", cùng những trường hợp tử vong do suy dinh dưỡng. Đến đầu những năm 1980, thảm kịch này trở nên phổ biến đến mức từ khóa "karōshi" chính thức ra đời.

 

Dù nhiều thập kỷ đã trôi qua, vấn đề này vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Theo dữ liệu từ bộ y tế Nhật Bản, năm 2024 đã ghi nhận ít nhất 1.304 trường hợp karōshi.

Tính đến năm 2023, khoảng 10,1% nam giới và 4,2% nữ giới ở nước này phải làm việc hơn 60 giờ mỗi tuần, tương đương 12 giờ một ngày.

Với những người làm việc tự do, con số này lên tới 15,4% ở nam và 7,8% ở nữ. Đáng báo động hơn, phụ nữ trẻ đang ngày càng bị cuốn sâu vào văn hóa làm việc độc hại này.

 

Sự phẫn nộ của công chúng từng bùng lên dữ dội vào năm 2015 sau cái chết của Matsuri Takahashi. Nữ nhân viên 24 tuổi làm việc tại một công ty quảng cáo hàng đầu Nhật Bản đã tự kết liễu đời mình sau chuỗi ngày làm thêm hơn 100 giờ mỗi tháng và chỉ ngủ khoảng 10 giờ mỗi tuần.

Nhờ nỗ lực bền bỉ của mẹ cô, truyền thông đã vào cuộc và công ty này cuối cùng phải chịu trách nhiệm.

 

Tuy nhiên, dù chính phủ Nhật Bản đã cố gắng cải cách quy định về giờ làm việc, tiến độ vẫn rất chậm chạp. Thậm chí, những nỗ lực này còn đứng trước nguy cơ đổ vỡ dưới thời của Sanae Takaichi, một quan chức từng tuyên bố bà chỉ ngủ hai tiếng mỗi đêm.

 

Mặc dù chính quyền Nhật Bản đã nỗ lực cải cách sau các vụ án gây chấn động như cái chết của Matsuri Takahashi vào năm 2015, tiến triển vẫn còn chậm và có nguy cơ bị thụt lùi dưới thời Sanae Takaichi.

 

Thế nhưng, karōshi giờ đây không còn bị giới hạn trong biên giới Nhật Bản. Một nghiên cứu công bố năm 2021 của tổ chức y tế thế giới (WHO) đã gióng lên hồi chuông cảnh báo toàn cầu. Dữ liệu chỉ ra rằng chỉ riêng trong năm 2016, khoảng 745.000 người trên thế giới đã tử vong do các bệnh lý về tim mạch và đột quỵ bắt nguồn từ việc làm việc quá sức.

 

WHO khẳng định những người làm việc từ 55 giờ trở lên mỗi tuần có nguy cơ đột quỵ cao hơn 35% và nguy cơ tử vong do bệnh tim thiếu máu cục bộ cao hơn 17% so với những người làm việc theo tiêu chuẩn 35 đến 40 giờ.

Karōshi không còn là vấn đề riêng của Nhật Bản mà đã trở thành một cuộc khủng hoảng toàn cầu, giết chết khoảng 745.000 người trên toàn thế giới mỗi năm, theo nghiên cứu của tổ chức y tế thế giới.

 

Đàn ông đang là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi chiếm đến 72% tổng số ca tử vong. Đông Nam Á và Tây Thái Bình Dương là hai khu vực gánh chịu hậu quả tồi tệ nhất, đồng thời vấn nạn này cũng đang lan rộng khắp các nước ở Nam Bán Cầu.

 

Ngay cả tại Tây Âu và Bắc Mỹ, những nơi vốn nổi tiếng với hệ thống bảo vệ quyền lợi người lao động mạnh mẽ, văn hóa làm việc cũng đang chuyển biến theo chiều hướng tiêu cực. Sự phát triển của các công cụ giao tiếp điện tử và mô hình làm việc từ xa đã xóa nhòa hoàn toàn ranh giới giữa không gian văn phòng và chốn nghỉ ngơi.

Cùng với đó, nền kinh tế tự do đang gieo rắc tư duy độc hại rằng con người phải không ngừng cày cuốc bất kể ngày đêm.

 

Khái niệm làm việc đến chết không còn gói gọn trong hình ảnh một nhân viên kiệt sức ngủ gật trên chuyến tàu điện ngầm lúc nửa đêm ở Tokyo. Nạn nhân của karōshi giờ đây có thể là bất kỳ ai, hiện diện ở khắp mọi nơi và đang dần bị vắt kiệt sức lực một cách thầm lặng ngay trước mắt chúng ta.

 

Đức Khương

Thứ Ba, 21 tháng 7, 2026

Đời người, thành do rộng lượng

 


ĐỜI NGƯỜI, THÀNH DO RỘNG LƯỢNG

 

Những người thành công trước giờ không bao giờ chi li chấp vặt, càng không bao giờ câu nệ tiểu tiết.

Có một câu chuyện như sau:

 

Tần Mục Công, vị quốc quân thứ 14 của nước Tần, Trung Quốc bị mất con tuấn mã mà mình yêu thích, thì ra là bị bách tính bắt được nên đã mổ ra rồi chia nhau.

Quan sử tra ra được chuyện này, đã hạ lệnh bắt những người ăn ngựa lại, nghiêm trị theo luật pháp.

 

Tuy nhiên, Tần Mục Công sau khi biết được chuyện này đã ngăn quan sử lại và nói rằng: "Quân tử không nên chỉ vì một con vật mà giáng tội cho người khác. Ta nghe nói, ăn thịt ngựa mà không uống rượu thì sẽ rất hại cho cơ thể, người mang rượu qua tặng cho họ luôn đi."

 

3 năm sau, Tần Mục Công đi thảo phạt nước Tấn, thất bại bị bắt lại, thậm chí còn bị thương.

Chính trong lúc khó khăn này, xuất hiện một đội quân tinh anh, đột kích và đánh bại quân Tấn, Tần Mục Công cũng nhờ vậy mà chuyển bại thành thắng.

 

Đội quân này chính là những người năm xưa ăn thịt con ngựa yêu quý của Tần Mục Công, họ không những được tha mà còn được tặng rượu đến.

Sự độ lượng của Tần Mục Công đã giúp ông trồng được hạt giống báo đáp, đồng thời có được quả ngọt vào thời điểm thích hợp nhất.

 

Khoan dung, độ lượng, chính nhờ phẩm chất này mà Tần Mục Công trở thành một trong "Xuân Thu ngũ Bá" trong lịch sử Trung Quốc, lưu danh thiên cổ.

 

Victor Hugo từng nói: "Thế gian này, thứ rộng lớn nhất là biển, rộng lớn hơn biển là bầu trời, rộng lớn hơn bầu trời chính là sự độ lượng của lòng người."

 

Đời người giống như một bàn cờ, ai cũng phải học cách mở rộng thế cục bàn cờ của mình, thế cục của bạn, chính là kết cục của bạn.

 

Như Quỳnh