Đi chùa cầu nguyện – Một nét đẹp ngày đầu Xuân

ĐI CHÙA CẦU NGUYỆN LÀ MỘT NÉT ĐẸP NGÀY 

ĐẦU XUÂN

Truyền thống đi chùa lễ Phật, cầu nguyện trong ngày đầu xuân là một nét đẹp tâm linh trong đời sống của người Việt Nam từ bao đời. Lễ Phật đầu xuân, ta như cảm nhận một thế giới bình yên từ vật thể bên ngoài đến ý thức bên trong.

Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Đời người khởi đầu từ suy nghĩ. Một người sẽ luôn có cả khu vườn mùa xuân nở rộ nếu như tâm từ ái và hạnh lành luôn được nuôi dưỡng và phát triển.

 

Người Việt ta có một tín ngưỡng và cũng là thú vui đó là đi chùa cầu lộc đầu xuân. Khi đi chùa mọi người điều trang điểm rất tươm tất, tao nhã, gương mặt vui tươi thanh thoát để hòa quyện vào không khí trang nghiêm của giây phút cầu nguyện an lành trong ngày đầu năm.

Một sự bắt gặp giữa tư tưởng đạo Phật với tín ngưỡng nhân gian trong ngày đầu xuân, đó là nụ cười Di Lặc một thế giới cười thì nhân loại dứt khoát sẽ thoát khỏi cảnh đau thương. Và như vậy mùa xuân sẽ tràn ngập muôn phương.

 

Nụ cười Di Lặc là nụ cười của tương lai. Đầu xuân ta cầu nguyện cho mọi người luôn hướng tới cái thiện ở cuộc sống ngày mai. Xuân đến tôi cùng các bạn chúng ta hãy vui cười, cười cho đến mãi cuộc đời. Chúng ta hãy vui xuân trong ý niệm trọn lành và mùa xuân sẽ mãi mãi nơi ta trong nụ cười bất diệt.

 

HUYỀN THOẠI TOÁN HỌC VIỆT NAM - TS LÊ BÁ KHÁNH TRÌNH

 

Những ngày đầu năm mới nhắc lại một câu chuyện để lại dấu ấn trong ngành toán học Việt Nam đó là một ngày mùa Xuân cách đây 46 năm, Lê Bá Khánh Trình - học sinh lớp chuyên Toán trường THPT Quốc Học Huế - rời Huế ra Hà Nội, tham dự kỳ thi tuyển chọn thí sinh cho đội Olympic Toán quốc tế (IMO).

Không ai hình dung được, rằng hành trình ấy sau này sẽ trở thành dấu mốc đặc biệt: Chàng trai 17 tuổi năm đó giành giải nhất Olympic Toán quốc tế tại London (Vương quốc Anh) với số điểm tuyệt đối 40/40, đồng thời đoạt luôn giải đặc biệt dành cho lời giải độc đáo. Và đó cũng là khởi đầu cho hành trình gần nửa thế kỷ gắn bó với nền Toán học nước nhà của một "huyền thoại" - TS Lê Bá Khánh Trình.

 

Thầy Lê Bá Khánh Trình kể, thời học Quốc học, học sinh không có quá nhiều lựa chọn giải trí như bây giờ; thành ra đứa nào đã bước vào đội tuyển thì tự nhiên cũng say mê, cũng miệt mài, ít xao nhãng. Tài liệu ít, đến mức mỗi khi tìm được một bài toán hay, lạ từ đâu đó, cả lớp lại tụm đầu tranh luận đến tận tối, khả năng tư duy được rèn luyện sâu… Cũng vì thế mà nhớ lâu, hiểu kỹ, mọi thứ đều "ngấm" hơn, trọn vẹn hơn.

 

Thời điểm ôn đội tuyển ở Huế lại trùng chiến tranh biên giới phía Bắc nổ ra, tháng 2/1979. Kỳ thi học sinh giỏi toàn quốc dự kiến tháng 3 hoặc tháng 4, nên cả nhóm vừa học vừa chuẩn bị tâm lý: nếu chiến sự lan rộng, có thể sẽ tham gia quân sự. "Tinh thần thời đó là vậy, ai cũng sẵn sàng", thầy nói. Rất may chiến tranh kết thúc sớm, việc ôn luyện được tiếp tục.

 

Trong nhóm bốn thí sinh được chọn, chỉ riêng Lê Bá Khánh Trình không phải từ Hà Nội, ba bạn còn lại lần lượt đến từ Đại học Tổng hợp, Sư phạm Hà Nội và trường Chu Văn An. Ban đầu, sự khác biệt vùng miền khiến họ dường như có khoảng cách, chỉ chào hỏi xã giao. Nhưng không lâu sau, sự vui tính, hay đàn hát và nét "nhí nhố" khiến Khánh Trình nhanh chóng hoà nhập.

 

Thời điểm đi thi cũng đặc biệt: Việt Nam bị cấm vận nên không thể làm visa trong nước mà phải sang Liên Xô và chờ một thời gian khá lâu. Chỉ khi nhận được thông báo "visa ổn" cả nhóm mới thở phào nhẹ nhõm, yên tâm chuẩn bị sang London.

 

Sự nhầm lẫn… may mắn!

Kỳ thi Olympic Toán quốc tế gồm hai vòng thi, ở vòng thứ nhất, hôm đầu tiên có một bài toán khá hay, cách giải dựa trên một đẳng thức không hề phức tạp, nhưng nếu không từng gặp thì sẽ mất rất nhiều thời gian để xoay sở.

Thầy Trình may mắn từng nhìn thấy ý tưởng trong một tài liệu nào đó trước đây nên hoàn thành được trọn vẹn, trong khi các bạn khác chỉ xử lý được hai trong số ba bài toán.

Cũng trong ngày thi hôm đó, bài số 3 Hình học trở thành bước ngoặt bởi một sự cố bất ngờ xảy ra: Lê Bá Khánh Trình hiểu nhầm đề.

 

Đề ra tình huống hai điểm chuyển động cùng chiều, nhưng Lê Bá Khánh Trình lại giải thành hai điểm chuyển động ngược chiều. Điều oái oăm là lời giải không sai, thậm chí lại đầy đủ và chặt chẽ theo logic của tình huống mới nhưng chỉ có điều nó… không dành cho đề bài.

Khi còn khoảng 20 phút cuối, Lê Bá Khánh Trình mới phát hiện điều đó. Trong lúc nhiều thí sinh khác đã nộp bài và ra về, thầy xin giám thị cho viết nốt lời giải theo đúng yêu cầu đề bài.

 

"Thời đó giám thị khá linh hoạt, họ có phần du di. Tôi giữ luôn lời giải ngược chiều và tôi giải thêm một trường hợp khác. Đó có lẽ là may mắn của tôi" , thầy Trình nói.

Khi nộp bài, thầy chỉ thấy "thoát nạn", hoàn thành cả hai hướng giải, không nghĩ gì thêm. Không ai ngờ lời giải "ngược chiều" ấy trở thành lý do giúp hội đồng trao giải đặc biệt, bởi nó không chỉ đúng mà còn mở rộng bài toán theo cách mới, lạ và gọn đến mức gây tranh luận trong lúc chấm thi.

 

Có những nhân duyên chỉ đến một, hai lần trong đời

Bốn mươi năm sau, năm 2019, khi thầy Trình trở lại Anh trong vai trò lãnh đạo đoàn dẫn đội tuyển Việt Nam dự Olympic Toán quốc tế, một cuộc gặp bất ngờ diễn ra.

Trong một buổi, khi nhắc đến đoàn Việt Nam, một giám khảo kỳ cựu bỗng nói: "Ồ, Việt Nam ư? Có một cậu bé Việt Nam từng giành điểm tuyệt đối và giải đặc biệt năm 1979. Tôi nhớ mãi bài làm của cậu ấy".

 

Thầy Trình không có mặt tại buổi trò chuyện hôm đó, nhưng các thành viên trong đoàn kể lại với sự phấn khởi rằng người ấy chính là thành viên đang có mặt tại kỳ thi năm nay.

Hôm sau, trong buổi chấm thi Hình học, vị giám khảo này chờ sẵn trước phòng chấm để gặp cậu học trò 17 tuổi năm nào.

Ông giám khảo chia sẻ thêm: khi chấm bài năm đó, hội đồng ban đầu nhìn vào lời giải rất ngắn và chế giễu rằng thí sinh làm bừa; nhưng càng đọc, càng nhận ra rằng lời giải không chỉ đúng mà còn quá gọn, quá độc đáo, đến mức họ quyết định trao giải đặc biệt. Và từ đó, người chấm bài nhớ mãi hai chữ "Việt Nam" trong những kỳ chấm thi quốc tế.

 

Sau này đã có lần Thầy Khánh Trình nói, Toán và Văn tuy khác nhau về hình thức, nhưng giống nhau ở cốt lõi: Văn thì thầy gợi để trò cảm, còn Toán thì thầy gợi để trò mở vấn đề.

Một bài toán cũ, lời giải đã quen thuộc, đưa ra chỉ là một bài tập thuộc lòng; còn một bài toán mới, với hướng đặt vấn đề mới, khiến học sinh phải động não, phải sáng tạo, phải đối diện với lựa chọn, với sự mơ hồ, đó mới là học.

Trong các giờ dạy, nhiều khi chính học trò lại đưa ra tính chất, nhánh rẽ hay ý tưởng mà thầy chưa từng nghĩ tới, khiến lời giải trở nên gọn hơn, đẹp hơn, lạ hơn.

 

Thầy nhìn vai trò người thầy không phải là người đưa ra lời giải mà là người châm ngòi cho tư duy. Bài toán khó, hay đưa ra không phải để đánh đố trò, mà buộc trò rèn luyện kỹ năng, cũng phải động não tìm cách giải hay; trò muốn giải quyết được vấn đề, trước hết phải có tư duy liên hệ.

Rất quan trọng là người thầy đưa vấn đề làm sao gây bất ngờ để trò tìm được cách giải đẹp. Trên bục giảng, người thầy, khi trình bày vấn đề, cần tìm cách trình bày ngắn gọn nhất, xuyên suốt, để trò nắm bắt nội dung có hệ thống. Khi đưa ra vấn đề, luôn có ý thức chờ đợi học trò sẽ "cải tiến" tư duy cho mình.

 

Vấn đề thầy đưa ra tốt, nghĩa là "gợi" tốt thì trò sẽ "mở" tốt. Cũng đôi khi, chính cách giải thú vị bất ngờ của học trò lại gợi cho thầy hướng xem xét mới… Thầy trò cộng hưởng với nhau, cùng làm giàu tri thức, tư duy cho nhau.

 

Hơn bốn thập niên sau tấm huy chương IMO, điều khiến người ta nhắc đến Lê Bá Khánh Trình ngoài điểm số tuyệt đối hay lời giải đặc biệt năm 1979 còn là cách ông tiếp tục sống với toán: giản dị, bền bỉ, không khoa trương và cách ông để học trò "nâng cấp" mình theo thời gian. Có lẽ đó mới là hành trình đáng nhớ nhất.

St

 

Chúc mừng năm mới

 

CHÚC MỪNG NĂM MỚI

 

Năm mới kính chúc muôn nhà.

An khang thịnh vượng, mọi điều tiến lên.

Trẻ thơ chăm học, ngoan hiền.

Người già sức khỏe, bình yên mỗi ngày.

 

 

 CHÚC MỪNG NĂM MỚI

 

Bức tranh xuân thắm đầy trời.

Mai vàng, đào đỏ sắc màu tươi vui.

Sông xanh in bóng mây trời.

Xuân về ca hát ngập tràn yêu thương.

 

Tết đủ đầy nhất là Tết đoàn viên…

 

TẾT ĐỦ ĐẦY NHẤT LÀ TẾT ĐOÀN VIÊN…

Phố phường những ngày cận Tết. đường xá đông đúc nhộn nhịp, người người đi sắm Tết. Sự nhộn nhịp của ngày Xuân dường như đang dần trở lại. Tôi đã bước sang tuổi 31, đang trên chuyến tàu không có vé khứ hồi của thế giới người lớn đầy vội vã...

Khi nhìn thấy màu của Tết đang len lỏi trong những nếp nhà, bất chợt ký ức về những ngày Tết thật xa ùa về… Chắc cõ lẽ, bất kỳ ai trong chúng ta, trưởng thành rồi đều chỉ mong bé lại, để quay về tuổi thơ êm đềm.

 

Khi đó, tôi còn là đứa trẻ 9, 10 tuổi, được phân công rửa lá dong từ chiều hôm trước. Rồi ông nội trải một chiếc chiếu ra giữa nhà, bày biện nào là gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn, lá dong… Tôi ngồi lau lá, cắt là phụ ông gói bánh.

Cái Tết no đủ với tôi khi ấy là nhà gói thật nhiều bánh chưng. Tôi sẽ thức thêm trông nồi bánh cùng ông Đêm giao thừa sẽ thật hoàn hảo khi tôi thức chờ tới lúc vớt bánh và được thưởng thức trước chiếc bánh chưng nhỏ xinh ông gói dành riêng cho cháu gái.

 

Những ngày Tết ở trong ký ức là bánh chưng xanh, là cây quất bố mang về khi trở về nhà đúng ngày 30 Tết, là những bánh kẹo, mứt dừa mứt bí mà cả năm chỉ được thưởng thức đúng dịp Tết cổ truyền… 

Tết là mùi hương mùi già trong chiều 30 mà mẹ pha sẵn nước để cả nhà “thanh lọc” trước thêm năm mới.

Chị em tôi háo hức với những bộ quần áo mới, mẹ đánh cho chút son đỏ rồi được đến nhà họ hàng chúc Tết… Và mừng rơn khi nhận những phong bao lì xì may mắn…

 

Qua từng giai đoạn của đời người, Tết sẽ mang đến những trải nghiệm rất riêng. Ngày bé vô âu vô lo, những đứa trẻ mong ngóng Tết để thỏa niềm vui tuổi nhỏ. Thế nhưng, ai rồi cũng trưởng thành. Bước vào thế giới của người lớn rồi mới hiểu, Tết đến cùng những áp lực, nỗi lo và trách nhiệm.

Tôi xa nhà đi học, rồi đi làm và có gia đình nhỏ của riêng mình. Những lần về nhà bố mẹ thưa thớt dần bởi muôn vàn lí do. Ngày Tết trở thành kỳ nghỉ dài nhất, lâu nhất tôi được trở về cùng bố mẹ.

 

Tết với cha mẹ già là điều ý nghĩa nhất là sự có mặt của đầy đủ các thành viên trong bữa cơm đoàn viên. Chằng còn gì ấm áp, ý nghĩa hơn khi ông bà, bố mẹ đều mạnh khỏe, con cháu thành đạt, giỏi giang cùng bên nhau đón chào năm mới.

Không phải bánh mứt, cây cối trang hoàng hay những món quà to nhỏ, sự sum vầy, đoàn viên mới là món quà thiêng liêng nhất ngày Tết.

 

Mùi vị của Tết đối với mỗi người đều khác nhau. Đó là mùi, vị, hương, sắc, hơi ấm của mỗi gia đình. Trong đó có mùi trầm hương tĩnh lặng, mùi của mùi già bắc bếp, sắc đào sắc quất hòa quyện trong không gian, mùi của cỏ cây hoa lá len lỏi theo từng bước chân đi.

Tết có vị của NHÀ, của những ánh mắt hạnh phúc khi được đoàn viên, xum họp.

 

Hít một hơi thở sâu, chuẩn bị một tâm hồn thanh thản, và trở về nhà. Nơi ấy yên bình nhất, ấm áp nhất cho một ngày Tết trọn vẹn!

St