NGHIÊN CỨU HÉ LỘ CƠ QUAN QUYẾT ĐỊNH TUỔI THỌ CON NGƯỜI

 

Một nghiên cứu mới cho thấy não và tim là những 'nút thắt' lớn nhất quyết định tuổi thọ, trong khi gan có khả năng duy trì chức năng suốt hàng nghìn năm nhờ năng lực tái tạo đặc biệt.

Nghiên cứu, do các nhà khoa học tại Trung tâm Công nghệ sinh học Skoltech (Nga) và Viện AIRI thực hiện, đã tìm cách trả lời một câu hỏi đầy tham vọng: Con người có thể sống tối đa bao lâu nếu khắc phục được hầu hết các nguyên nhân gây lão hóa?

Đột biến soma

Để làm điều này, nhóm nghiên cứu chỉ tập trung vào yếu tố duy nhất là các đột biến soma - những đột biến xảy ra sau khi con người được thụ thai, theo trang IFLScience ngày 20-7.

Đây là các sai sót phát sinh trong quá trình tế bào phân chia hoặc chịu tác động của môi trường, được xem là một trong những nguyên nhân góp phần vào quá trình lão hóa.

 

Nhóm xây dựng mô hình giả định tất cả mọi người đều có nguy cơ tử vong tương đương một người Thụy Sĩ khỏe mạnh ở tuổi 30.

Lý do là ở độ tuổi này, nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tuổi già còn thấp nhưng con người vẫn có thể tử vong vì tai nạn, bệnh truyền nhiễm hoặc những rủi ro khác. Điều này giúp tách riêng tác động của lão hóa khỏi các nguyên nhân tử vong thông thường.

 

Tuy nhiên đó chỉ là khi bỏ qua hoàn toàn ảnh hưởng của các đột biến soma. Khi đưa yếu tố này trở lại mô hình, kết quả thay đổi đáng kể.

Tuổi thọ trung bình giảm xuống còn khoảng 156 năm, trong khi tuổi thọ tối đa về lý thuyết là khoảng 470 năm.

Khả năng tái tạo của cơ quan

Theo nhóm nghiên cứu, sự khác biệt nằm ở khả năng tái tạo của từng cơ quan.

Các tế bào thần kinh trong não và tế bào cơ tim có mức độ tái tạo nhất định, song tốc độ này quá chậm để bù đắp khi bị tổn thương. Vì vậy các đột biến tích lũy theo thời gian sẽ dần làm suy giảm chức năng của những cơ quan này và trở thành yếu tố giới hạn tuổi thọ.

 

Ngược lại, gan là cơ quan có khả năng tái tạo mạnh mẽ nhất. Các tế bào gan liên tục được thay mới, giúp loại bỏ nhiều tế bào mang đột biến và duy trì hoạt động ổn định trong thời gian rất dài.

Theo mô hình, nếu chỉ xét riêng tác động của đột biến soma, gan hoàn toàn có thể duy trì chức năng suốt hàng nghìn năm.

 

Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng đột biến soma không phải là lời giải thích duy nhất cho quá trình lão hóa. Những cơ chế khác như rối loạn chức năng ti thể, mất cân bằng protein trong tế bào hay các biến đổi biểu sinh cũng góp phần quan trọng làm cơ thể già đi.

 

Phát hiện mới cho thấy lão hóa không diễn ra đồng đều giữa các cơ quan.

Trong tương lai, nếu muốn kéo dài tuổi thọ con người lên trên 150 năm, các liệu pháp chống lão hóa sẽ cần tập trung nhiều hơn vào não và tim, thậm chí có thể phải phát triển các kỹ thuật thay thế tế bào thần kinh, thay vì chỉ cải thiện sức khỏe toàn cơ thể.

 

Anh Thư

 

 

PHỤC HỒI BỘ NÃO CỦA BẠN VỚI BÀI TẬP TĂNG DẺO DAI THẦN KINH

 

Các chuyên gia vẫn chưa thể xác định được giới hạn khả năng của não bộ. Một số chuyên gia tin rằng chúng ta có thể không bao giờ hiểu hết tất cả. Nhưng bằng chứng nghiên cứu ủng hộ sự tồn tại của một trong những quá trình quan trọng nhất của não bộ là sự dẻo dai thần kinh.

 

Các chuyên gia tin rằng các kiểu suy nghĩ tiêu cực xảy ra với bệnh trầm cảm có thể là kết quả của các quá trình suy giảm hoặc bị gián đoạn thần kinh. Do đó, các bài tập phục hồi chức năng não bộ tích cực có thể giúp cải thiện sức khỏe của con người.

 

2. Các bài tập phục hồi não bộ

a. Chơi trò chơi điện tử giúp phục hồi não bộ

Hiện tại vẫn còn nhiều tranh luận về những lợi ích và rủi ro tiềm ẩn của trò chơi điện tử, nhưng nếu bạn thích chơi game, có một số tin tốt cho bạn. Nghiên cứu cho thấy chơi game có thể có nhiều lợi ích về nhận thức.

 

Các lợi ích liên quan đến chơi game bao gồm các cải tiến trong:

• Phối hợp vận động cơ;
• Nhận dạng trực quan và điều hướng không gian;
• Cải thiện trí nhớ và khả năng phản ứng;
• Tăng cường kỹ năng lập luận, ra quyết định và giải quyết vấn đề;
• Tăng khả năng phục hồi;
• Tăng khả năng hợp tác và tham gia hoạt động nhóm.

Nói tóm lại, khi bạn chơi trò chơi điện tử, bạn dạy cho bộ não những kỹ năng mới. Những hiệu ứng này có thể cải thiện lối chơi của bạn, chắc chắn chúng cũng mang lại điều có lợi cho cuộc sống của bạn như:

• Học cách phục hồi sau thất bại trong một trò chơi có thể giúp bạn thoát khỏi thất bại tốt hơn;
• Khám phá các giải pháp khác nhau để giải quyết một nhiệm vụ trong trò chơi có thể giúp bạn nâng cao tư duy sáng tạo.

Những hiệu ứng này sẽ xuất hiện sau khoảng 16 giờ chơi trò chơi. Tất nhiên, điều này không có nghĩa là bạn phải chơi trong 16 giờ liên tục, điều này không được khuyến khích. Nhưng việc thêm một vài giờ chơi trò chơi hàng tuần vào thời gian giải trí của bạn có thể là một cách tuyệt vời để cải thiện sự dẻo dai của thần kinh.

 

b. Tạo một số bản nhạc giúp phục hồi não bộ

Âm nhạc có một số lợi ích cho não bộ, nó có thể giúp cải thiện:

• Tâm trạng;
• Khả năng học hỏi và ghi nhớ các thông tin mới;
• Sự tập trung.

Liệu pháp âm nhạc cũng giúp làm chậm quá trình suy giảm nhận thức ở người lớn tuổi.

Nghiên cứu từ năm 2017 gợi ý âm nhạc, đặc biệt khi kết hợp với khiêu vũ, nghệ thuật, chơi game và tập thể dục, giúp thúc đẩy sự dẻo dai của thần kinh.

 

Âm nhạc có thể cải thiện chuyển động và phối hợp và có thể giúp tăng cường khả năng ghi nhớ. Nhưng nó không chỉ giúp ngăn ngừa sự suy giảm nhận thức bổ sung. Nó cũng có thể giúp giảm bớt cảm xúc đau khổ và cải thiện chất lượng cuộc sống.

 

Theo một đánh giá năm 2015, luyện tập âm nhạc cũng có những lợi ích như một bài tập tăng cường sự dẻo dai cho thần kinh, giúp phục hồi não bộ. Học chơi nhạc khi còn nhỏ có thể giúp bảo vệ bạn, chống lại sự suy giảm nhận thức liên quan đến tuổi tác và dẫn đến cải thiện hiệu suất nhận thức ở tuổi trưởng thành.

 

Nghiên cứu cũng gợi ý rằng các nhạc sĩ thường có các đặc điểm:

• Khả năng cảm nhận âm thanh và hình ảnh tốt hơn;
• Khả năng tập trung và chú ý tốt hơn;
• Trí nhớ tốt hơn;
• Phối hợp vận động tốt hơn.

Không bao giờ là quá muộn để bạn học cách chơi một nhạc cụ mới. Các hướng dẫn trực tuyến có thể giúp bạn bắt đầu, đặc biệt nếu bạn không muốn học quá nhiều.

Thậm chí, việc nghe nhạc thường xuyên hơn cũng có thể giúp tăng cường sự dẻo dai thần kinh của não. Vì vậy, hãy bật danh sách những bản nhạc yêu thích của bạn, điều đó rất tốt cho não của bạn.

 

c. Làm nghệ thuật giúp phục hồi não bộ

Sáng tạo nghệ thuật có thể giúp bạn nhìn thế giới theo những cách mới, độc đáo. Như bạn có thể sử dụng nghệ thuật để sắp xếp và thể hiện cảm xúc, chia sẻ kinh nghiệm cá nhân hoặc hiểu sâu hơn về các cuộc đấu tranh cá nhân.

 

Nghiên cứu từ năm 2015 đã cho thấy các hình thức nghệ thuật như vẽ và hội họa có lợi trực tiếp cho não của bạn bằng cách tăng cường khả năng sáng tạo và cải thiện khả năng nhận thức.

Theo đuổi nghệ thuật cũng có thể giúp tạo ra những con đường kết nối mới và củng cố các kết nối hiện có trong não của bạn, dẫn đến chức năng nhận thức tổng thể tốt hơn.

 

Bạn không có kinh nghiệm nghệ thuật, điều này không có vấn đề gì. Giống như nhiều kỹ năng khác, khả năng nghệ thuật thường cải thiện theo thời gian và luyện tập.

YouTube cung cấp nhiều hướng dẫn vẽ tranh và thư viện địa phương của bạn có thể sẽ có sách về vẽ hoặc phác thảo cho mọi người ở bất kỳ trình độ kỹ năng nào.

 

Thậm chí việc vẽ nguệch ngoạc đơn giản có thể mang lại lợi ích não bằng cách kích hoạt mạng chế độ mặc định của não, cho phép bộ não của bạn để một thời gian ngắn không tập trung.

Thời gian ngừng hoạt động tinh thần không thường xuyên này liên quan trực tiếp đến sự dẻo dai của thần kinh. Để bộ não của bạn nghỉ ngơi có thể:

 

• Nâng cao khả năng sáng tạo;
• Làm gián đoạn thói quen không mong muốn;
• Giúp bạn tìm ra giải pháp mới cho các vấn đề trong cuộc sống.

Vì vậy, lần tới khi bạn thấy đang chờ đợi điều gì đó với hai bàn tay trắng, hãy cầm bút lên và vẽ nghệch ngoạc.

 

Nghệ thuật cũng có thể giúp thúc đẩy sự thư giãn, vì vậy bạn hãy cân nhắc xây dựng thời gian cho nghệ thuật trong tuần của bạn. Hãy lôi kéo cả thành viên trong gia đình của bạn vào hoạt động này, bởi mọi người đều có lợi ở đây.

 

Các chuyên gia trước đây tin rằng sau một thời điểm nhất định trong cuộc đời, não của bạn không thể thay đổi hoặc phát triển thêm được nữa. Nhưng bây giờ họ biết điều này không đúng.

 

Với một chút thời gian và sự kiên nhẫn, bạn có thể phục hồi chức năng não của mình, điều này có thể giúp chữa một số triệu chứng sức khỏe tâm thần và bảo vệ chống lại sự suy giảm nhận thức.

 

Nguồn: brainmaster.com