Thứ Hai, 23 tháng 2, 2026

Quan thị và quan võ xỏ nhau

 

QUAN THỊ VÀ QUAN VÕ XỎ NHAU

 

Quan Võ ghét quan Thị, trông thấy quan mới đọc một vế câu đối xỏ: Thị vào hầu, thì đứng thị trông,

Thị cũng muốn, thị không có ấy. Bốn chữ thị ở đây có bốn nghĩa và được giải thích ngay, chữ thị đầu là hầu hạ, chữ thứ hai là trông, chữ thứ ba là muốn, chữ thứ tư là ấy.

 

Quan thị tức quá đối lại: Vũ ỷ mạnh, vũ ra vũ má, vũ bị mưa, vũ bện xoắn lông

Vũ gặp mưa, vũ ướt cả lông. Bốn chữ vũ cũng có bốn nghĩa và được giả thích ngay như bốn chữ thị ở vế trên.

Hai bên đối nhau đều giỏi cả, thật là kẻ tám lạng người nửa cân.

------------

* Câu chuyện cười dân gian "Quan thị và quan võ" (thường xuất hiện trong các bộ tuyển tập truyện trào phúng)

  • Bối cảnh: Quan Võ ghét quan Thị nên tìm cách trêu chọc, mỉa mai việc quan Thị (thái giám) không có khả năng sinh lý (không có "ấy").
  • Ý nghĩa: Truyện cười dân gian Việt Nam thường dùng lối chơi chữ, hài hước để phê phán, châm biếm thói hư tật xấu hoặc sự kiêu ngạo của quan lại thời phong kiến.

Ngày Xuân nhớ lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh

 

 

NGÀY XUÂN NHỚ LỜI DẠY CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH

 

Mỗi khi Tết đến Xuân sang, cả đất nước hướng về những giá trị truyền thống làm nên văn hóa Việt Nam, giá trị Việt Nam.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật, thực thi pháp luật với tinh thần “Trăm điều phải có thần linh pháp quyền”. Người cho rằng, pháp luật là công cụ cần thiết để “giữ gìn quyền lợi của nhân dân”, duy trì trật tự xã hội và phải cố gắng làm cho luật pháp dân chủ ngày càng nhiều hơn, tốt hơn.

Người từng nói: “Trong một nước thưởng phạt phải nghiêm minh thì nhân dân mới yên ổn”. Pháp luật cần chứa đựng những giá trị công bằng, nhân văn, chính nghĩa, vì nhân dân lao động và vì con người được ghi nhận trong Hiến pháp và các đạo luật.

 

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt nền móng cho sự ra đời nền lập pháp của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa non trẻ. Người đứng đầu Ủy ban soạn thảo hai bản Hiến pháp năm 1946 và Hiến pháp năm 1959, đã mang những tư tưởng tiến bộ vào Hiến pháp phù hợp với hoàn cảnh từng thời kỳ.

Những tư tưởng tiến bộ đó cũng thể hiện qua 16 đạo luật, 613 sắc lệnh và nhiều văn bản dưới luật khác do Người ký lệnh công bố hoặc ban hành.

 

Không chỉ thể hiện trong lập pháp mà trong công tác thực thi pháp luật, Người cũng đặt ra những yêu cầu cụ thể, thể hiện tinh thần thượng tôn pháp luật, bình đẳng trước pháp luật. Tại kỳ họp thứ hai Quốc hội khoá I họp vào tháng 11 năm 1946, có đại biểu Quốc hội chất vấn Chính phủ về các vụ việc ăn hối lộ, tham ô, tham nhũng.

Thay mặt Chính phủ, Người trả lời: “Chính phủ hiện thời đã cố gắng liêm khiết lắm. Nhưng trong Chính phủ, từ Hồ Chí Minh đến những người làm việc ở các uỷ ban làng, đông lắm, phức tạp lắm. Dù sao, Chính phủ đã hết sức làm gương, và nếu làm gương không xong, thì sẽ dùng pháp luật mà trị những kẻ ăn hối lộ. Đã trị, đang trị và sẽ trị cho kỳ hết”. Người còn nói: “Pháp luật phải thẳng tay trừng trị những kẻ bất liêm, bất kỳ kẻ ấy ở địa vị nào, làm nghề nghiệp gì”.

 

Tại Hội nghị cán bộ ngành Tư pháp năm 1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: Trong công tác xử án, phải công bằng, liêm khiết, trong sạch. Như thế cũng chưa đủ. Không thể chỉ hạn chế hoạt động của mình trong khung Tòa án. Phải gần dân, hiểu dân, giúp dân, học dân. Giúp dân, học dân để giúp mình thêm liêm khiết, thêm công bằng. Thêm nữa là phải luôn luôn cố gắng học tập lý luận, học tập đường lối, chính sách của Chính phủ.

Muốn làm tốt công tác xử án thì ngoài việc phải liêm khiết, trong sạch, người cán bộ Tòa án phải hiểu được tâm tư, nguyện vọng, khúc mắc của người dân, qua đó sẽ giúp dân, cảm hóa dân và học ở dân những đức tính tốt đẹp, những kinh nghiệm nhằm giúp cho công tác xét xử tốt hơn.


Tinh thần “phụng công, thủ pháp, chí công, vô tư” và “Gần dân, hiểu dân, giúp dân, học dân” mà Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhở đến nay đã trở thành những yêu cầu, đòi hỏi, được treo cao tại các trụ sở Tòa án trong cả nước, như một kim chỉ Nam để mỗi người mỗi ngày tự soi lại mình, không ngừng tu dưỡng rèn luyện tư cách đạo đức.

Đánh giá cao vị trí, vai trò của Tư pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: Tư pháp có tốt thì xã hội mới tốt, xã hội tốt người dân mới có được hệ thống pháp luật bảo vệ nhân dân, có được ánh sáng Ðảng dìu dắt.

 

Năm 1950, đến dự lớp nghiên cứu chính trị, pháp lý cho gần 100 cán bộ tư pháp từ Liên khu 5 trở ra đã được tổ chức tại chiến khu Việt Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có những đánh giá, phân tích sự khác biệt giữa Tòa án của ta và của đế quốc, Người nói: “Xét xử đúng là tốt, nhưng nếu không phải xét xử thì càng tốt hơn”. Đây là một quan điểm rất tiến bộ, nhân văn về xét xử nói riêng và pháp luật nói chung.


St

 

Chủ Nhật, 22 tháng 2, 2026

Lòng biết ơn

 

LÒNG BIẾT ƠN

 

Người ta thường nói lòng biết ơn không chỉ là một phản ứng tự nhiên mà còn là tiếng vọng sâu xa từ tâm hồn mỗi con người khi nhận ra giá trị của cuộc sống. Biết ơn là thái độ sống tích cực của con người khi biết trân trọng những điều tốt đẹp, sự giúp đỡ hoặc ân huệ mà mình nhận được từ người khác.

 

Lòng biết ơn giúp ta ý thức sâu sắc về giá trị của những gì mình đang có, từ đó sống khiêm nhường và tránh xa lối sống vô cảm, ích kỷ. Không dừng lại ở cảm xúc, lòng biết ơn còn là nền tảng để hình thành đạo đức, dạy con người cách yêu thương, trân trọng và báo đáp nghĩa tình. Đặc biệt, lòng biết ơn còn trở thành động lực mạnh mẽ, giúp ta nỗ lực hơn mỗi ngày để xứng đáng với sự hi sinh, tin tưởng mà người khác dành cho mình.

 

Chính nhờ đó, biết ơn không chỉ là thái độ sống đẹp mà còn là chiếc cầu nối bền chặt giữa người với người trong xã hội. Một minh chứng điển hình cho lòng biết ơn là văn hóa thờ cúng tổ tiên của người Việt Nam. Đây không chỉ là một tín ngưỡng truyền thống mà còn là biểu hiện sâu sắc của đạo lí “uống nước nhớ nguồn”, ghi nhớ công ơn sinh thành, dưỡng dục của các bậc tiền nhân.

 

Tuy là một phẩm chất cao đẹp nhưng trong xã hội hiện đại, lòng biết ơn đang dần bị mai một bởi lối sống thực dụng và cá nhân hóa. Nhiều người chỉ biết nhận mà quên đền đáp, xem sự giúp đỡ là điều hiển nhiên, dẫn đến thái độ vô ơn, hững hờ với chính những người từng nâng đỡ mình.

Vì thế, mỗi người cần học cách trân trọng những điều nhỏ bé và biết nói lời cảm ơn từ trái tim. Đồng thời, hãy thể hiện lòng biết ơn bằng hành động thiết thực, sống có trách nhiệm và lan tỏa yêu thương bởi “Biết ơn là cách tốt nhất để tạo ra thêm những điều tốt đẹp trong cuộc sống của bạn”.