7 điều cơ bản giúp thấu hiểu tâm lý của người cao tuổi

 

7 ĐIỀU CƠ BẢN GIÚP THẤU HIỂU TÂM LÝ CỦA NGƯỜI CAO TUỔI

Người cao tuổi thường có tâm lý nhạy cảm hơn so với người trẻ tuổi và người ở độ tuổi trung niên. Nguyên nhân là do sự sụt giảm nghiêm trọng của các hormone và sự thoái hóa của các cơ quan trong cơ thể. Vì vậy, không ít người già phải đối mặt với khủng hoảng tâm lý và một loạt các vấn đề sức khỏe khác.

 

Phần lớn các gia đình đều chỉ quan tâm đến sức khỏe thể chất và đáp ứng những nhu cầu vật chất mà quên mất rằng, người cao tuổi cũng cần được thấu hiểu, chia sẻ.

Khi bước vào tuổi già, người cao tuổi sẽ có nhiều thay đổi về tâm lý.

 

Tuy nhiên, việc thấu hiểu tâm lý người già là vấn đề không hề dễ dàng. Nếu đang băn khoăn về vấn đề này, bạn nên tham khảo 7 điều sau để có thể thấu hiểu và giúp ông bà, bố mẹ tìm được niềm vui trong cuộc sống:

 

1. Thấu hiểu được nỗi sợ của người cao tuổi

Nỗi sợ lớn nhất của người cao tuổi là sợ cô đơn và sợ trở thành gánh nặng của con cái. Người trẻ có thể tìm kiếm, gặp gỡ bạn bè khi buồn chán nhưng người cao tuổi thường không có nhiều bạn bè và cũng khó chủ động trong việc đi lại.

 

Chính vì vậy, họ rất sợ cô đơn và luôn mong ngóng con cháu sum vầy. Tuy nhiên, vì cuộc sống bận rộn nên con cháu không thể dành nhiều thời gian bên cạnh ông bà. Điều này khiến cho người cao tuổi dễ tự ti, cảm thấy cô đơn, trống rỗng và buồn bã.

 

Hiểu được nỗi sợ của người già chính là bước đầu để bạn thấu hiểu tâm lý của người cao tuổi. Bởi đa phần cảm xúc và suy nghĩ tiêu cực đều xuất phát từ chính những nỗi sợ này.

 

2. Dành thời gian trò chuyện mỗi ngày

Người già rất sợ cô đơn và luôn muốn con cháu sum vầy. Vì vậy, bạn nên dành thời gian để trò chuyện với ông bà/ bố mẹ mỗi ngày. Nên dành khoảng 30 – 60 phút mỗi tối để trò chuyện và chia sẻ với họ những vấn đề, sự việc xảy ra trong ngày.

 

Người già ít có các mối quan hệ và cuộc sống quẩn quanh trong nhà nên rất nhàm chán. Khi lắng nghe những câu chuyện được con cháu chia sẻ, cụ ông cụ bà sẽ cảm thấy tinh thần thoải mái và trẻ trung hơn.

 

Dù xã hội có nhiều thay đổi nhưng về cơ bản, người già vẫn có nhiều kinh nghiệm trong việc nhìn nhận, giải quyết vấn đề,… Vì vậy, việc chia sẻ với người cao tuổi những vấn đề bạn đang phải đối mặt cũng giúp bạn có cái nhìn khách quan hơn.

 

Ngoài ra, trò chuyện mỗi ngày cũng giúp bạn thấu hiểu sâu sắc tâm lý của người cao tuổi. Thông qua các cuộc trò chuyện, ông bà có thể bày tỏ nỗi lòng và những suy nghĩ tiêu cực. Nếu không chung sống với ông bà/ bố mẹ, bạn nên dành chút thời gian cuối tuần về thăm các cụ. Hoặc cũng có thể liên lạc qua điện thoại để giúp các cụ cảm thấy được quan tâm và vượt qua nỗi sợ cô đơn, bị con cháu bỏ bê.

 

3. Hỏi ý kiến người cao tuổi trước khi đưa ra quyết định

Người cao tuổi thường có trí nhớ kém và thiếu minh mẫn khi đưa ra các quyết định. Vì lý do này nên con cháu thường tự quyết định cho cụ về việc sắm sửa đồ đạc, thời gian khám bệnh, phương pháp điều trị,… Điều này vô tình khiến người cao tuổi bị tổn thương vì nghĩ rằng bản thân vô dụng, trở thành gánh nặng để con cháu phải bận tâm.

 

Thay vì tự đưa ra quyết định, con cháu nên hỏi ý kiến ông bà/ bố mẹ trong tất cả mọi việc – đặc biệt là những việc liên quan đến chính bản thân họ. Khi được con cái hỏi ý kiến, họ sẽ cảm thấy bản thân được tôn trọng và không còn cảm giác bản thân vô dụng, tự ti.

 

Ngoài ra, bạn cũng nên trò chuyện với người cao tuổi khi đang đắn đo trong việc đưa ra những quyết định quan trọng. Dù sức khỏe suy giảm nhưng người già có kinh nghiệm sống dày dạn nên có thể giúp bạn nhìn nhận vấn đề đúng đắn và khách quan hơn.

Bên cạnh đó, việc chia sẻ với người già những vấn đề khó khăn cũng giúp họ ý thức được vai trò của bản thân trong gia đình.

 

4. Khuyến khích người cao tuổi vận động nhẹ nhàng

Tâm lý của người cao tuổi khá nhạy cảm, bất ổn và khó kiểm soát. Một trong những yếu tố dẫn đến tình trạng này là thói quen ít vận động và quanh quẩn trong nhà suốt ngày dài. Vì vậy, bạn và những người thân trong gia đình nên khuyến khích người cao tuổi vận động nhẹ nhàng.

 

Các bài tập đơn giản như yoga, thái cực quyền, ngồi thiền, đi bộ,… sẽ giúp người già giảm đau nhức xương khớp, ngủ ngon và thoải mái hơn về tinh thần. Ngoài ra, một số hoạt động như chăm sóc cây cối, thú cưng, nấu nướng,… cũng là hình thức vận động nhẹ nhàng, phù hợp với thể trạng của người cao tuổi.

 

5. Hỗ trợ người già trong quá trình điều trị

Đa phần người già đều phải đối mặt với các vấn đề sức khỏe mãn tính như cao huyết áp, tiểu đường, thiếu máu não, rối loạn tiền đình,… Các chứng lý này khiến người cao tuổi gặp rất nhiều phiền toái trong sinh hoạt.

 

Vì không chủ động trong việc ăn uống, vệ sinh cá nhân,… nên người già dễ bị khủng hoảng tâm lý và hình thành suy nghĩ bản thân vô dụng. Về lâu dài, người già sẽ không cảm nhận được niềm vui trong cuộc sống mà thay vào đó là sự bi quan, buồn bã và chán nản. Rất nhiều người cao tuổi muốn từ bỏ điều trị vì chi phí tốn kém và sức khỏe không có chuyển biến rõ rệt.

 

Để thấu hiểu được tâm lý của người cao tuổi, bạn nên hỗ trợ họ trong quá trình điều trị. Trước tiên, cần nâng cao kiến thức về chứng lý, sau đó nắm bắt liều lượng, tác dụng phụ của thuốc và xây dựng lối sống phù hợp để kiểm soát chứng tình.

 

Khi nhận được sự chăm sóc của người thân trong gia đình, tình trạng sức khỏe của người cao tuổi sẽ có cải thiện theo thời gian. Hơn nữa, người già có thể cảm nhận được tình cảm sâu sắc mà con cháu dành cho mình. Từ đó có động lực trong quá trình điều trị và giữ được thái độ lạc quan, vui vẻ dù phải đối mặt với chứng tật.

 

6. Tổ chức những chuyến đi chơi cho người cao tuổi

Người già thường có tâm lý hướng về quá khứ để an ủi thực tế phải sống cô quạnh, lủi thủi vì con cháu bận rộn. Bên cạnh việc quan tâm, chăm sóc, bạn cũng nên tổ chức những chuyến đi chơi ngắn ngày để giúp người già giải tỏa cảm xúc và tìm lại niềm vui trong cuộc sống.

 

Sau mỗi chuyến đi, người già sẽ cảm thấy tinh thần thoải mái và vui vẻ hơn. Bên cạnh đó, thông qua những chuyến đi cùng với gia đình, bạn sẽ thêm thấu hiểu tâm lý của người cao tuổi và những thành viên khác.

 

7. Duy trì mâm cơm gia đình

Đối với người Á Đông nói chung và người Việt nói riêng, mâm cơm gia đình có vai trò rất quan trọng. Trong bữa ăn, tất cả thành viên trong gia đình có thể trò chuyện và chia sẻ với nhau những việc xảy ra trong ngày. Đây là cách đơn giản để gắn kết mọi người và giúp bạn thấu hiểu hơn tâm lý của người cao tuổi.

 

Qua mâm cơm, bạn có thể bày tỏ tình cảm sâu sắc với người thân bằng những món ăn thơm ngon, đúng sở thích. Những hành động dù rất nhỏ nhưng vẫn thể hiện được tình cảm chân thành và giúp người già hiểu được tấm lòng, sự quan tâm của con cái. Từ đó họ sẽ giữ được tinh thần lạc quan, vui vẻ thay vì chìm đắm trong những suy nghĩ tiêu cực.

 

Duy trì mâm cơm gia đình cũng là cách giúp xóa bỏ khoảng cách giữa bố mẹ và con cái, đồng thời hóa giải mâu thuẫn và xung đột trong gia đình. Hơn ai hết, gia đình luôn có ý nghĩa quan trọng đối với bản thân mỗi người. Vì vậy, dù cuộc sống có bận rộn như thế nào, bạn vẫn nên dành thời gian cuối ngày để chuẩn bị các món ăn thơm ngon cho những người mà mình thương yêu.

 

Thấu hiểu tâm lý người cao tuổi là vấn đề không dễ dàng do khoảng cách thế hệ và đôi khi người già cố tình che giấu vì không muốn trở thành gánh nặng của con cái. Tuy nhiên, nếu khéo léo, bạn có thể hiểu được tâm lý và cảm xúc của người già. Qua đó giúp họ giữ được tinh thần vui vẻ, lạc quan và có thêm động lực để chống chọi với chứng tật, tuổi già.

 

Nguyên Thảo

 

 

 

Người trẻ và 5 lựa chọn quan trọng nhất cuộc đời

 

NGUOI TRẺ VÀ 5 LỰA CHỌN QUAN TRỌNG NHẤT CUỘC ĐỜI

Trong vô vàn lựa chọn mà đời người phải trải qua, không phải lúc nào chúng ta cũng đúng. Nhưng, trước những lựa chọn quan trọng nhất, việc đưa ra quyết định sáng suốt sẽ cho chúng ta một cuộc đời "thăng hoa" như mong muốn và ngược lại.

1. Chọn LẼ để SỐNG

Xác định lẽ sống cũng chính là việc chọn cho mình lý do để sống (rốt cuộc ý nghĩa của cuộc đời mình nằm ở đâu) - được coi là “đích đến”, “bánh lái”, hay sẽ là “ma đưa lối, quỷ đưa đường” trong cuộc đời chúng ta.

Đây là lựa chọn quan trọng bậc nhất, ảnh hưởng tới tất cả những lựa chọn còn lại. Không phải ai cũng chọn được đúng “đích đến” và “bánh lái” cho mình và hậu quả là cuộc đời của họ nhiều khi sẽ rất uổng phí hoặc vô cùng bi kịch.

2. Chọn NGƯỜI để LẤY

Phải bắt đầu lựa chọn này từ việc mình muốn có một gia đình như thế nào. Tình yêu là một phạm trù hoàn toàn mang tính cảm xúc nhưng hôn nhân lại có cả yếu tố lý trí. Lấy vợ, lấy chồng thì có lẽ ai cũng làm được (chỉ trừ những người không thèm lấy hoặc không tìm được người phù hợp). Tuy nhiên, không phải ai cũng tìm cho mình được một người vợ, người chồng, và đồng thời cũng là một người bạn đời!

Người ta hay nói là trong tất cả các kiểu bạn (bạn xã giao, bạn tâm giao, bạn tư giao, bạn tri kỷ...) thì chọn bạn đời là khó nhất.

3. Chọn VIỆC để LÀM

Thực tế cho thấy đang có xu hướng chọn nghề và đổi nghề theo “mốt”. Nghề nào được gắn mác “thời thượng” là giới trẻ đổ xô vào tìm “vận may”. Thậm chí khi đã thành công với một nghề nào đó thì phần đông lại cùng tìm đến một nghề, đó là nghề chính trị.

Thực ra, xã hội có nhiều đỉnh chứ không chỉ có một đỉnh là quyền lực: Trở thành một chính trị gia tài ba là một đỉnh; trở thành một nhạc sĩ lớn cũng là một đỉnh; trở thành một bác sĩ giỏi cũng là một đỉnh, trở thành một kiến trúc sư danh tiếng cũng là một đỉnh...

Công việc không chỉ là chỗ để đóng góp, mưu sinh mà còn là nơi để học tập và phát triển. Ngày nay, người ta bị ảnh hưởng bởi chính nơi mình làm việc nhiều hơn là nơi mình học.

Cũng đều tốt nghiệp một trường đại học, đều học giỏi như nhau nhưng sau mấy năm ra trường sẽ có 2 cuộc đời khác nhau, 2 tương lai khác nhau mà nguyên nhân là vì đã có 2 lựa chọn về công việc khác nhau.

4. Chọn THẦY để HỌC

Sự học luôn là một trong những “sự nghiệp” quan trọng nhất trong cuộc đời của mỗi người. Dưới đây là 5 “người thầy” gần gũi và hữu ích nhất:

Thầy

Đây là những người thầy bằng xương bằng thịt, trực tiếp khai sáng trí tuệ và nuôi dưỡng tâm hồn cho chúng ta. Thầy thì có nhiều nhưng không phải ai cũng là người thầy đúng nghĩa, không phải ai cũng có thể dẫn dắt người học làm chủ quá trình học và khám phá thế giới vô tận của tri thức. Vì thế mà việc chọn đúng người để học, để tôn làm thầy có ý nghĩa quan trọng là vậy.

Sách

Sách là một trong những con đường dễ nhất, rẻ nhất và nhanh nhất cho sự học của mỗi người. Sách không chỉ là người thầy mà còn là người bạn tri kỷ, luôn tử tế, nhẫn nại, chờ đợi và chịu đựng chúng ta. Học từ sách là học từ những bộ óc vĩ đại nhất của loài người, là việc biến túi khôn của nhân loại vốn đã được đúc kết trong sách thành của mình.

Tuy nhiên đọc sách nhiều cũng chưa chắc tạo ra giá trị. Vấn đề còn nằm ở chỗ chọn sách nào để đọc, đọc như thế nào và học được gì từ sách.

Kinh nghiệm

Cuộc đời chúng ta sẽ không thể tránh khỏi những thất bại, vấn đề là sau mỗi thất bại thì cần phải rút ra được những bài học để những thất bại tương tự không còn tái diễn trong tương lai. Có những người cho rằng, nếu muốn không thất bại thì tốt nhất là đừng có làm gì nữa, nhưng nếu vậy thì sẽ có một thất bại cực lớn khác, đó là thất bại cả cuộc đời.

Nhân vật

Họ có thể là các bậc thức giả (để chúng ta học tri thức) hoặc những nhân vật có ảnh hưởng trong xã hội (học tinh thần, ý chí). Chính những câu chuyện thành công, thất bại, những trải nghiệm, tư tưởng, tài năng và nhân cách của họ sẽ là bài học quý giá cho mình trên con đường tự khai sáng bản thân mình và những người quanh mình.

Internet

Được coi là một trong những phát minh quan trọng nhất của thế kỷ 20, làm cho cả nhân loại thay đổi một cách sâu sắc và khác biệt hẳn so với những thời kỳ trước đó, Internet thực sự là công cụ hữu hiệu cho sự học của mỗi người.

Thời đại Internet hình thành 2 loại người: “Công dân mạng” và “Sâu mạng”. “Công dân mạng” là những người sử dụng Internet như một công cụ để nâng cao kiến thức của mình, phục vụ cho công việc và cuộc sống. Còn “sâu mạng” là những kẻ phung phí phần lớn thời gian, sức lực của mình vào những trò tiêu khiển trên mạng hoặc phá hoại, có thể có “sâu cuốn lá” (game online), “sâu đục thân” (coi phim sex), “sâu chat” (tán chuyện gẫu); “sâu phá hoại” (hacker mũ đen)... Là “công dân mạng” hay “sâu mạng”, đó cũng là một lựa chọn quan trọng đối với người trẻ trong thời đại này.

5. Chọn BẠN để CHƠI

Nói đến con người là hàm ý tới con người xã hội với nhiều mối quan hệ đan xen, và cũng chính những mối quan hệ đó định hình chân dung một người. Ông bà mình, khi nhận xét về một người hoặc một nhóm người nào đó thì thường nói: “Mã tầm mã, ngưu tầm ngưu” hoặc “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng” (ngoại trừ một số ít người quá đặc biệt, quá cá tính thì gần mực sẽ không đen, mà gần đèn cũng chẳng sáng).

Có thể nói bạn bè chính là “tài sản” của mỗi người (“Giàu vì bạn, sang vì vợ”), là nguồn chia sẻ, động viên, hỗ trợ khi cần thiết. Song, như thế không có nghĩa là tận dụng bạn, lợi dụng bạn. Ngược lại, chơi với bạn cần phải xác định là để giúp bạn cùng phát triển và tiến bộ. Một tình bạn nếu được xây đắp trên tinh thần như vậy thì sẽ vô cùng bền vững và tốt đẹp.

St