NGÀY XUÂN NHỚ LỜI DẠY CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH

 

Mỗi khi Tết đến Xuân sang, cả đất nước hướng về những giá trị truyền thống làm nên văn hóa Việt Nam, giá trị Việt Nam.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật, thực thi pháp luật với tinh thần “Trăm điều phải có thần linh pháp quyền”. Người cho rằng, pháp luật là công cụ cần thiết để “giữ gìn quyền lợi của nhân dân”, duy trì trật tự xã hội và phải cố gắng làm cho luật pháp dân chủ ngày càng nhiều hơn, tốt hơn.

Người từng nói: “Trong một nước thưởng phạt phải nghiêm minh thì nhân dân mới yên ổn”. Pháp luật cần chứa đựng những giá trị công bằng, nhân văn, chính nghĩa, vì nhân dân lao động và vì con người được ghi nhận trong Hiến pháp và các đạo luật.

 

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt nền móng cho sự ra đời nền lập pháp của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa non trẻ. Người đứng đầu Ủy ban soạn thảo hai bản Hiến pháp năm 1946 và Hiến pháp năm 1959, đã mang những tư tưởng tiến bộ vào Hiến pháp phù hợp với hoàn cảnh từng thời kỳ.

Những tư tưởng tiến bộ đó cũng thể hiện qua 16 đạo luật, 613 sắc lệnh và nhiều văn bản dưới luật khác do Người ký lệnh công bố hoặc ban hành.

 

Không chỉ thể hiện trong lập pháp mà trong công tác thực thi pháp luật, Người cũng đặt ra những yêu cầu cụ thể, thể hiện tinh thần thượng tôn pháp luật, bình đẳng trước pháp luật. Tại kỳ họp thứ hai Quốc hội khoá I họp vào tháng 11 năm 1946, có đại biểu Quốc hội chất vấn Chính phủ về các vụ việc ăn hối lộ, tham ô, tham nhũng.

Thay mặt Chính phủ, Người trả lời: “Chính phủ hiện thời đã cố gắng liêm khiết lắm. Nhưng trong Chính phủ, từ Hồ Chí Minh đến những người làm việc ở các uỷ ban làng, đông lắm, phức tạp lắm. Dù sao, Chính phủ đã hết sức làm gương, và nếu làm gương không xong, thì sẽ dùng pháp luật mà trị những kẻ ăn hối lộ. Đã trị, đang trị và sẽ trị cho kỳ hết”. Người còn nói: “Pháp luật phải thẳng tay trừng trị những kẻ bất liêm, bất kỳ kẻ ấy ở địa vị nào, làm nghề nghiệp gì”.

 

Tại Hội nghị cán bộ ngành Tư pháp năm 1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: Trong công tác xử án, phải công bằng, liêm khiết, trong sạch. Như thế cũng chưa đủ. Không thể chỉ hạn chế hoạt động của mình trong khung Tòa án. Phải gần dân, hiểu dân, giúp dân, học dân. Giúp dân, học dân để giúp mình thêm liêm khiết, thêm công bằng. Thêm nữa là phải luôn luôn cố gắng học tập lý luận, học tập đường lối, chính sách của Chính phủ.

Muốn làm tốt công tác xử án thì ngoài việc phải liêm khiết, trong sạch, người cán bộ Tòa án phải hiểu được tâm tư, nguyện vọng, khúc mắc của người dân, qua đó sẽ giúp dân, cảm hóa dân và học ở dân những đức tính tốt đẹp, những kinh nghiệm nhằm giúp cho công tác xét xử tốt hơn.

Tinh thần “phụng công, thủ pháp, chí công, vô tư” và “Gần dân, hiểu dân, giúp dân, học dân” mà Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhở đến nay đã trở thành những yêu cầu, đòi hỏi, được treo cao tại các trụ sở Tòa án trong cả nước, như một kim chỉ Nam để mỗi người mỗi ngày tự soi lại mình, không ngừng tu dưỡng rèn luyện tư cách đạo đức.

Đánh giá cao vị trí, vai trò của Tư pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: Tư pháp có tốt thì xã hội mới tốt, xã hội tốt người dân mới có được hệ thống pháp luật bảo vệ nhân dân, có được ánh sáng Ðảng dìu dắt.

 

Năm 1950, đến dự lớp nghiên cứu chính trị, pháp lý cho gần 100 cán bộ tư pháp từ Liên khu 5 trở ra đã được tổ chức tại chiến khu Việt Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có những đánh giá, phân tích sự khác biệt giữa Tòa án của ta và của đế quốc, Người nói: “Xét xử đúng là tốt, nhưng nếu không phải xét xử thì càng tốt hơn”. Đây là một quan điểm rất tiến bộ, nhân văn về xét xử nói riêng và pháp luật nói chung.

St