Thứ Hai, 9 tháng 11, 2026

Cái bẫy chuột

 

CÁI BẪY CHUỘT

. 

Một con chuột nhìn qua vết nứt của vách tường và trông thấy một bác nông dân cùng với vợ đang mở một chiếc hộp:

- Hẳn là có đồ ăn gì trong hộp?

Con Chuột tự hỏi. Nhưng liền sau đó, nó hốt hoảng khi phát hiện ra đó lại là cái bẫy chuột..

Chuột ta bèn chạy ra ngoài vườn và la làng la xóm:

- Có một cái bẫy chuột trong nhà! Có một cái bẫy chuột trong nhà! …

Chị Gà cục ta cục tác chạy tới:

- Chú Chuột này, đây quả thật là mối lo ngại ghê gớm đối với chú, nhưng nó chẳng phiền hà gì với tôi. Tôi không thể nào bị vướng một cái bẫy chuột.

Chuột quay sang nói với anh Heo với vẻ lo lắng:

- Anh Heo ơi, trong nhà ta có một cái bẫy Chuột

Anh Heo tỏ ra thông cảm:

- Tôi rất lấy làm tiếc, cậu em ạ! Tôi chẳng thể làm gì được, nhưng tôi sẽ cầu nguyện cho chú.

Chuột chạy tới bác Bò tỉ tê. Bác Bò một lần nữa trấn an:

- Tôi rất hiểu cậu, nhưng tôi chẳng thể giúp gì.

Chuột lẳng lặng bước vào nhà. Lòng buồn thỉu buồn thiu, một mình nhìn cái bấy chuột tàn nhẫn của bác nông dân.

Thể rồi đêm nọ, một tiếng động vang lên trong ngôi nhà, hệt như tiếng sập bẫy. Vợ của bác nông dân chạy tới để xem có bắt được con chuột nào không. Trong đêm tối, loạng choạng, bà đã bị một con rắn độc cắn khi bà mon men tới cái bẫy vốn đang sập vào đuôi con rắn.

Bác nông dân nhanh chóng đưa vợ vào trạm xá. Khi về nhà, bà đã bị sốt, mọi người đều biết rằng ãn cháo có thể giảm cơn sốt, vì thế bác nông dân bắt chị Gà mần thịt để nấu cháo cho vợ.

Thế nhưng bệnh tình vợ ông cũng không giảm. Bạn bè và xóm giềng đã tới thăm hỏi, để thiết đãi họ, ông đã mần thịt anh Heo.

Sau nhiều ngày chống chọi với cơn bệnh, vợ ông đã qua đời. Nhiều người đến lễ tang, vì thế bác nông dân đã mổ thịt bác Bò để có đủ thức ãn đãi khách, những người đã rất quan tam tới gia đình ông.

Vì vậy, một khi bạn nghe thấy ai đó đang gặp khó khãn dù chuyện đó chẳng “ãn nhập” gì tới bạn, hãy nhớ rằng khi một người trong chúng ta gặp nguy khốn, nghĩa là tất cả chúng ta đều có nguy cõ gặp nguy khốn. 

St

5 phương pháp để trở nên yêu thích học tập

 

5 PHƯƠNG PHÁP ĐỂ TRỞ NÊN YÊU THÍCH HỌC TẬP 

Cách thứ nhất: Hỏi một người yêu thích học tập

Lý do bạn không yêu thích học tập là vì bạn không nhận ra sự thú vị của nó. Vì vậy, bạn hãy thử hỏi những người đã nhận ra sự thú vị của việc học. Mắt của những người đó hẳn sẽ sáng lấp lánh khi nói về sức hút của việc học.

 

Có một câu chuyện ví dụ về việc hiếu kỳ học tập như sau, hồi học phổ thông, cậu học trò tên T đã đến hỏi ông K - một người nhiệt huyết với ngành đường sắt, khi thấy ông vừa mỉm cười vừa đọc lịch trình xe lửa.

 

Cậu học trò tên T hỏi: "Lịch trình chỉ liệt kê toàn số là số thế này thì hấp dẫn ở chỗ nào ông ạ?" Ông K đáp: "Nếu nói đây chỉ là liệt kê những con số thì thật thất lễ. Chỉ cần sai lịch trình một phút thôi thì đoàn tàu sẽ bị va chạm. Để đảm bảo tuyệt đối không xảy ra tai nạn, mọi thứ đều phải được vận hành theo quy tắc.

 

Đó chẳng phải là nghệ thuật sao? Kiểm tra chuyến tàu này số bao nhiêu, tuần sau đi ngày thứ mấy, dừng ở điểm nào, để chụp ảnh bên ngoài đoàn tàu thì nên dừng ở ga nào, rồi thì đoàn tàu này đi vào hoạt động từ năm nào…

 

Hoặc giả một sự kiện sắp xảy ra là một chuyến tàu kia sắp bị bỏ đi vĩnh viễn nên nếu không đi ngay bây giờ thì chắc cả đời này cũng chẳng được đi nữa. Chỉ nghĩ thôi trong lòng cũng thấy xúc động rồi…" Và ngay lúc đó, T đã nhận ra: "Ồ ra thế! Còn một thế giới như vậy nữa sao?"

 

Nếu lòng hiếu kỳ trong bạn được thắp lửa, bạn sẽ trở nên yêu thích học tập. Tác dụng của việc quan tâm đến chủ đề nào đó là bước đầu tiên để trở nên yêu thích học tập. Khi nhen nhóm lên ngọn lửa của lòng hiếu kỳ, bạn sẽ chuyên tâm dành thời gian học tập và xem việc học là niềm vui thì chúng ta sẽ ở trong trạng thái "cứ học thôi". Khi đó, việc học hoàn toàn không lãng phí và bạn có thể thành công.

Cách thứ hai: Lắng nghe các chuyên gia xung quanh

Câu chuyện kể về một câu học sinh, hồi học phổ thông, cậu học rất kém môn vật lý. Cậu đã có suy nghĩ cố hữu lệch lạc rằng "Vận tốc rơi của một vật làm gì liên quan đến cuộc sống đời thường, chẳng phải vậy sao?"

 

Sau khi thi trượt Đại học Y, cậu học trò năm ấy đã vào trường dự bị và nhận được một cú sốc trong bài giảng vật lý đầu tiên. Thầy giáo môn vật lý M đã nói với cậu như thế này: "Các công thức trong vật lý là một nghệ thuật. Công thức tính vận tốc của vật thể rơi là v = gt (vận tốc = gia tốc x thời gian).

 

Chỉ công thức đơn giản thế này thôi mà đúc kết được cả một chân lý thường ngày trong cuộc sống của chúng ta, điều này chẳng phải thật kỳ diệu hay sao?

Nếu nhìn thoáng qua, em có thể nghĩ rằng thế giới này được cấu thành từ những kết cấu phức tạp, nhưng nếu tìm hiểu kỹ một chút, em sẽ thấy thế giới vận động theo một hệ thống đơn giản ngoài sức tưởng tượng.

 

Dù được ném ở bất kỳ độ cao nào, một vật luôn rơi với cùng một gia tốc. Vật lý là môn học làm sáng tỏ chân lý của thế giới, chân lý của vạn vật một cách đơn giản". Cậu học trò đã rất ngạc nhiên, đáp rằng: "Chân lý của thế giới ư?... Em chưa từng nghĩ tới điều này."

 

Chính khoảnh khắc đó, suy nghĩ về sự yếu kém đối với môn vật lý của cậu học trò năm nào hoàn toàn biến mất. Ngược lại, ngọn lửa về lòng hiếu kỳ đối với môn vật lý đã được thắp lên trong cậu. Cậu dành thời gian đào sâu, tìm hiểu kỹ các kiến thức vật lý…

 

Để trở nên yêu thích học tập, hãy lắng nghe một chuyên gia rất giỏi trong lĩnh vực nào đó nói về sức hút của lĩnh vực đó và những vấn đề liên quan. Sau đó, bạn sẽ dần cảm thấy học tập là niềm vui và có thêm động lực học, đào sâu kiến thức chuyên môn và nghiên cứu nâng cao.

 

Cách thứ ba: Đọc sách của những người nổi tiếng thích học tập

Nếu xung quanh bạn không có ai say mê học tập, nếu bạn không nghĩ ra người bạn, người quen hay thầy cô nào có thể nói cho bạn về sức hút của học tập, hãy nhờ đến sự giúp đỡ của sách.

 

Sách chất chứa trải nghiệm thành công của hàng nghìn người, thất bại của hàng nghìn người. Bộ sưu tập các ví dụ về thành công và thất bại cũng nằm trong sách.

Đặc biệt, nếu bạn chọn sách của một người cực kỳ yêu thích học tập, chắc hẳn bạn có thể dễ dàng đồng cảm với niềm vui trong học tập và đam mê học hỏi của họ.

 

Cách thứ tư: Đến gặp những người nổi tiếng yêu thích học tập

Nếu đọc một cuốn sách mà bạn thấy đồng cảm, có lẽ bạn sẽ muốn thử thực hiện theo, nhưng khi đọc một cuốn sách bình thường thì việc thực hiện thôi bạn cũng sẽ không hề nghĩ tới. Để lay chuyển cảm xúc một cách mạnh mẽ, việc trực tiếp gặp và lắng nghe tác giả nói chuyện còn quan trọng hơn cả việc đọc trên sách vở.

 

Khi trực tiếp lắng nghe người yêu thích học tập nói chuyện, bạn sẽ trở nên yêu thích việc học. Nghi vấn "không biết việc học thú vị ở điểm nào" sẽ được xóa tan trong khoảnh khắc, cùng với đó bạn sẽ đồng cảm hoàn toàn với sự yêu thích học tập của họ.

 

Bạn nhận ra rằng, bản thân mình học chưa hiệu quả không nằm ở lỗi "tôi không có tài năng" mà do chưa biết phương pháp và chưa nỗ lực hết mình. Tài năng chỉ đơn giản là "danh xưng" để gọi những thành công lớn.

Không một ai sở hữu cái gọi là tài năng cả, bạn đừng quá lo lắng. Việc bạn tìm đúng đam mê chính mình và nỗ lực một cách hợp lý, đó mới thực sự là nền tảng giúp bạn chinh phục nấc thang thành công.

Cách thứ năm: Tham gia cộng đồng học tập

Học một mình sẽ không cảm thấy vui vẻ mà chỉ thấy vất vả. Nhưng học cùng bạn bè không chỉ mang lại niềm vui mà còn khiến bạn trở nên yêu thích học tập. Vì vậy, bạn hãy tạo một nhóm vài người để tiến hành "học" lẫn nhau.

Do học tập và nghiên cứu cùng với nhau, tất cả có thể tiến bộ vượt trội. Có thể nói, cách học này đem lại hiệu quả cao hơn việc nhét mình trong một căn phòng ngột ngạt để học.

 

Phương pháp học không phải là phương pháp để học mà là chiến lược trước khi bắt đầu học. Và nếu không có chiến lược đúng, ta sẽ tiêu tốn rất nhiều thời gian mà không thu được kết quả.

Phương pháp học cũng là phương pháp chiến thắng cuộc sống. Những người biết phương pháp học có thể liên tục chiến thắng nhiều "cuộc chiến" xảy ra trong cuộc sống.

 

Ngay từ bây giờ, hãy bắt đầu học bằng 5 phương pháp gợi ý đúng đắn trên, bạn vẫn kịp khởi động lại từ con số không. Bạn có thể thay đổi từ người liên tục thất bại trở thành người "đánh đâu thắng đó".

 

Ngọc Anh

Chủ Nhật, 8 tháng 11, 2026

Nghịch Lý Của Sự Lựa Chọn — càng nhiều lựa chọn càng khổ

 

NGHỊCH LÝ CỦA SỰ LỰA CHỌN — CÀNG NHIỀU LỰA CHỌN CÀNG KHỔ

 

Hồi tháng trước mình đứng gần hai chục phút trước kệ dầu gội trong siêu thị. Không phải tiếc tiền, mà vì quá trời chai na ná nhau: tóc khô, tóc dầu, không sulfate, có biotin. Mình cầm lên đặt xuống cả chục lần rồi xách đại chai quen, về nhà vẫn lấn cấn.

 

Cái cảm giác đó mình tưởng là chuyện riêng, cho tới khi đọc Nghịch Lý Của Sự Lựa Chọn của Barry Schwartz giáo sư tâm lý học. Ông nói thẳng một điều nghe phản trực giác: càng nhiều lựa chọn càng dễ tê liệt và hối hận. Ai hay đứng lâu trước menu hay sàn thương mại điện tử, câu nói này nói trúng.

Luận điểm xuyên suốt của ông nghe đơn giản mà khó chịu: Sau một ngưỡng nào đó, mỗi lựa chọn thêm vào không còn là món quà mà thành một khoản nợ tinh thần.

 

Quá nhiều lựa chọn làm mình tê liệt

Thí nghiệm nổi tiếng nhất là quầy mứt của Sheena Iyengar và Mark Lepper. Một quầy bày 24 loại, một quầy chỉ 6 loại. Quầy 24 hút người ghé xem đông hơn hẳn, nhưng tỉ lệ mua thực tế lại thấp hơn nhiều. Nhiều lựa chọn hấp dẫn người ta tới, rồi chính nó chặn người ta chốt.

 

Mình thấy đúng y chang với app đặt đồ ăn. Menu ba chục món thì mình lướt qua lướt lại rồi gọi món quen; menu tám món thì chọn trong hai phút và ăn ngon lành. Cái mình tưởng là “thoải mái lựa chọn” hoá ra là cái bẫy nhốt mình lâu hơn.

 

Chọn xong rồi vẫn không vui

Ý này mới đau. Khi ít lựa chọn, cái mình chọn là cái hợp lý duy nhất, nên trong đầu không có chỗ cho tiếc nuối. Khi nhiều lựa chọn, mỗi cái bị bỏ qua thành một “giá phải trả” mình tự vẽ trong đầu. Chi phí cơ hội — về mặt cảm giác — phình lên theo số lựa chọn, dù lựa chọn thật của mình chẳng đổi.

 

Người tối đa hoá và người đủ-tốt-là-được

Schwartz chia người ra hai kiểu. Kiểu maximizer luôn muốn cái tốt nhất, nên phải so sánh cho tới khi chắc chắn — và vì luôn còn lựa chọn chưa xét, họ hiếm khi thấy đủ. Kiểu satisficer đặt tiêu chuẩn trước, cái nào đạt là chốt, xong là xong.

 

Càng chọn nhiều, tiêu chuẩn càng leo thang

Schwartz nối nghịch lý lựa chọn với thích nghi khoái lạc: mình quen với cái mới rất nhanh. Đồ mới làm mình vui hai tuần, tuần thứ ba thành bình thường, rồi mình đi tìm cái tiếp theo. Mỗi lần vậy, mức tiêu chuẩn lại bị đẩy lên một nấc.

 

Vì thế nhiều lựa chọn không chỉ làm khổ lúc chọn, mà còn làm mòn khả năng vui với cái mình đang có. Đọc xong phần này mình bỏ luôn thói mở app thương mại điện tử lúc rảnh — không phải để tiết kiệm tiền, mà để đỡ tự đẩy mình vào trạng thái lúc nào cũng có thứ tốt hơn phải cân nhắc.

 

St