Thứ Ba, 23 tháng 9, 2025

10 xu hướng công nghệ thay đổi y học tương lai

 

10 XU HƯỚNG CÔNG NGHỆ THAY ĐỔI Y HỌC TƯƠNG LAI

Mục đích sau cuối của khoa học công nghệ là giúp tăng chất lượng cuộc sống của con người, đặc biệt là trong lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ. Hãy cùng tìm hiểu 10 cách mà công nghệ đang định hình lại ngành y tế và chăm sóc sức khoẻ trên toàn thế giới. Có thể những ứng dụng mà VR, AR và công nghệ in 3D mang tới sẽ khiến bạn bất ngờ.

 

Trí tuệ nhân tạo (AI)

AI được kì vọng có khả năng thiết kế lại toàn bộ chu trình chăm sóc sức khoẻ hiện nay. Các thuật toán AI có thể được ứng dụng trong khai thác hồ sơ y tế, lên kế hoạch điều trị, phân luồng, kiểm soát bệnh nhân tại các cơ sở y tế… Bên cạnh đó, với khả năng học máy trên hệ cơ sở dữ liệu lớn, một số giải pháp ứng dụng AI hiện nay đã chứng minh được tính khả thi trong việc hỗ trợ chẩn đoán bệnh sớm với độ chính xác cao.

 

Thực tế ảo (VR)

VR đang tác động hai chiều đến cả bác sĩ và bệnh nhân. Về phía bác sĩ, công nghệ này đang được sử dụng để đào tạo các bác sĩ phẫu thuật trong hoạt động thực hành. Một nghiên cứu gần đây của Harvard Business Review cho thấy các bác sĩ phẫu thuật được đào tạo bằng VR đã tăng 230% hiệu suất tổng thể (nhanh hơn và chính xác hơn) so với cách đào tạo truyền thống.

Người bệnh cũng được hưởng lợi từ công nghệ này. Phương pháp điều trị cơn đau thông qua việc đánh lạc hướng bệnh nhân khỏi các kích thích đau (bằng cách cho người bệnh đeo kính ứng dụng công nghệ VR và trải nghiệm các hình ảnh/cảnh quan nhẹ nhàng) đã cho thấy mức độ giảm đau nhất định.

 

Thực tế tăng cường (AR)

Trong khi VR đặt bạn vào một thế giới ảo với hình ảnh dựng lên bằng kỹ thuật số, AR cho phép các trải nghiệm ngay trong thực tế, và hỗ trợ đưa thông tin vào trong tầm mắt nhanh nhất có thể. Hiện tại, sinh viên y khoa ở một số quốc gia đang sử dụng kính thực tế tăng cường để nghiên cứu giải phẫu, kính này giúp truy cập vào các mô tả chi tiết và chính xác về giải phẫu người để nghiên cứu đối tượng mà không cần đến cơ thể thật.

 

Thiết bị theo dõi, cảm biến chăm sóc sức khỏe

Trong tương lai, con người có xu hướng trực tiếp theo dõi, quản lý các chỉ số sức khỏe của cơ thể thông qua các thiết bị đeo, cảm biến… Bất kể bạn muốn quản lý cân nặng, mức độ căng thẳng, nhịp tim, giấc ngủ… các thiết bị đeo hiện nay hoàn toàn có đủ khả năng để giải quyết các nhu cầu này. Với khả năng theo dõi, cảnh báo các dấu hiệu bất thường và chia sẻ kết quả từ xa với bác sĩ cá nhân, các thiết bị này trao quyền cho mọi người tự kiểm soát sức khoẻ và đưa ra các quyết định sáng suốt, kịp thời.

 

Thiết bị chăm sóc y tế Tricorder

Với sự tiến bộ theo cấp số nhân trong công nghệ chăm sóc sức khỏe, chúng ta hiện đang sống trong một thế giới nơi kì vọng phát triển các thiết bị toàn năng có thể chẩn đoán và phân tích tất cả các mặt bệnh như trong phim viễn tưởng.

Trên thị trường hiện nay cũng đã có một số sản phẩm được nghiên cứu và phát triển từ xu hướng này. Chúng nhỏ và mỏng, có thể đo được một loạt các thông số như nhịp thở, nhịp tim, nhiệt độ da, vị trí cơ thể, mức độ hoạt động, trạng thái ngủ, dáng đi,….

 

Giải trình tự gen

Chính phủ Mỹ đã chi 2.7 tỉ đô cho dự án giải trình tự gen và nước Mỹ cũng đang nỗ lực để có thể giải trình tự gen người với chi phí 100$/người, tương đương xét nghiệm máu. Thông qua kết quả giải trình tự gen, bạn có thể nắm được các thông tin về độ nhạy cảm với thuốc, các tình trạng y tế tổng thể, nguy cơ bất thường để phòng ngừa và thậm chí cả lịch sử y tế gia đình.

 

Cách mạng hóa quá trình phát triển thuốc

Quá trình phát triển các loại thuốc mới tiêu tốn rất nhiều thời gian và nguồn lực. Tuy nhiên, có nhiều cách để cải thiện sự phát triển thuốc bằng các phương pháp từ trí tuệ nhân tạo đến các thử nghiệm “in silico”. Những công nghệ và phương pháp tiếp cận mới như vậy đã, đang và sẽ thống trị thị trường dược phẩm trong những năm tới.

 

Công nghệ NANO

Các hạt nano và các thiết bị nano được dự đoán sẽ sớm hoạt động như các hệ dẫn thuốc chính xác, các công cụ điều trị ung thư; thậm chí là thực hiện được một số ca phẫu thuật.

 

Từ năm 2014 trở về trước, các nhà nghiên cứu của Viện Nhân chủng học tiến hóa Max Planck, Đức đã thiết kế các robot siêu nhỏ cho phép di chuyển bên trong cơ thể người. Vào cuối năm 2018, các nhà nghiên cứu của MIT đã tạo ra một viên thuốc điện tử có thể được điều khiển không dây, đóng vai trò chuyển tiếp thông tin chẩn đoán hoặc giải phóng thuốc theo mệnh lệnh từ điện thoại thông minh.

Công nghệ nano cũng đã đạt được tiến bộ dưới dạng các bản vá thông minh. Tại CES 2020, một công ty có trụ sở tại Pháp đã ra mắt bản vá thông minh cho phép theo dõi vết thương liên tục và lõi graphene của nó thậm chí có thể kích thích quá trình lành vết thương.

 

Robotics

Một trong những lĩnh vực chăm sóc sức khỏe phát triển nhất và nhanh nhất là robot: từ những robot đồng hành trong phẫu thuật hay các mô hình đào tạo trong giáo dục y tế, robot khử trùng hay khung xương trợ lực, robot hỗ trợ nâng đỡ bệnh nhân cao tuổi hay giúp đỡ bệnh nhân bị chấn thương cột sống… Những robot đồng hành cũng được kì vọng có thể giảm bớt sự cô đơn, điều trị các vấn đề về sức khỏe tâm thần hoặc thậm chí giúp đỡ trẻ em mắc bệnh mãn tính. Một số robot thậm chí có cảm biến cảm ứng, máy ảnh và micro để bệnh nhân có thể dễ dàng tương tác.

 

In 3D

In 3D có thể mang lại điều kỳ diệu trong mọi mặt của y khoa. Y học hiện đại có thể in chân tay giả, thuốc viên, mạch máu…

Vào tháng 11 năm 2019, các nhà nghiên cứu tại Học viện Bách khoa Rensselaer ở Troy, New York, đã phát triển một phương pháp in da sống 3D cùng với các mạch máu. Nghiên cứu này đã mở ra một phương pháp ghép da mới cho bệnh nhân bỏng. Ngành công nghiệp dược phẩm cũng được hưởng lợi từ công nghệ này. Từ năm 2015, các loại thuốc in 3D đã được FDA phê chuẩn và cho phép triển khai trên thị trường.

 

Theo VinIF

Thứ Hai, 22 tháng 9, 2025

Bài học từ đàn vịt trời

 

BÀI HỌC TỪ ĐÀN VỊT TRỜI

Chúng ta hãy suy ngẫm tới tình đồng loại và những quy luật của đàn vịt trời mà đối xử với nhau trong cùng một cộng đồng hay đoàn thể.

Vào những ngày mùa đông, chúng ta thường thấy hàng đàn vịt trời bay thành hình chữ V, bay hàng trăm dặm từ Bắc xuống Nam để tìm nơi ấm cúng. Các nhà khoa học đã khám phá rằng những đàn vịt trời đó có những quy luật di chuyển rất đáng cho chúng ta suy ngẫm về tinh thần đoàn thể.

1. Mỗi khi con vịt vẫy cánh bay, chúng sẽ tạo ra một luồng gió quyện và tạo ra một hấp lực nâng con vịt bay bên cạnh. Như vậy khi chúng bay theo đội hình chữ V, thì con nọ nương vào hấp lực của con kia, chúng có thể bay nhẹ nhàng hơn và tăng khả năng bay xa hơn gần gấp đôi.

* Con người ta cũng vậy, nếu những người có cùng một chí hướng mà biết cách hợp quần thành những đoàn thể hay cộng đồng để nương tựa nhau thì dễ đạt được những mục đích cao cả hơn. 

2. Khi một con vịt bị xa rời khỏi đội hình, thì nó sẽ cảm thấy bị đuối sức vì phải tự lực, nên nó lại phải cố gắng bay vào trong đội hình để nương tựa vào hấp lực của những con vịt bay trước.

* Nếu chúng ta biết xếp chặt hàng ngũ, không xa rời đoàn thể hay cộng đồng thì sẽ có lợi lớn. 

3. Riêng con vịt bay đầu đàn là không được hưởng hấp lực của bạn đồng hành, nên nó rất chóng mỏi mệt. Khi nó mệt thì nó sẽ bay xuống nương vào đội hình và sẽ có con vịt khoẻ mạnh khác bay vào vị trí dẫn đầu, cứ như vậy thay đổi trong suốt ngày baỵ

* Trong cộng đồng con người cũng vậy, vai trò lãnh đạo luôn luôn được thay đổi tùy theo tình thế, theo tinh thần dân chủ. 

4. Trong khi bay, chúng thường lên tiếng kêu quác quác để thúc dục nhau bay theo kịp một tốc độ.

* Trong các đoàn thể, người ta phải biết nhắc nhở nhau để giữ vững tinh thần hay thắt chặt tình đồng đội. 

5. Khi một con vịt bị đau hay bị bắn trọng thương phải rời khỏi đội hình, thì sẽ có hai con vịt đồng hành rời theo để nâng đỡ và bảo vệ. Hai con đó ở bên cạnh con vịt yếu kém cho đến khi tự bay đuợc, hoăc bị rớt chết, thì chúng mới bỏ bay theo đoàn vịt khác.

* Chúng ta hãy suy ngẫm tới tình đồng loại và những quy luật của đàn vịt trời mà đối xử với nhau trong cùng một cộng đồng hay đoàn thể.

ST

 

Chuyện của người trồng ngô

 

CHUYỆN CỦA NGƯỜI TRỒNG NGÔ

Giá trị cuộc sống của bạn được đo bằng những cuộc sống mà bạn “chạm” tới.

Tại vùng trang trại xa xôi, có một người nông dân năm nào cũng trồng được những cây ngô rất tốt. Năm nào ông cũng mang ngô tới hội chợ liên bang và năm nào ngô của ông cũng đạt giải nhất.

Ai cũng cho rằng ông có những bí quyết riêng độc đáo.

Có một lần, một phóng viên phỏng vấn ông và phát hiện ra rằng người nông dân luôn chia sẻ những hạt giống ngô tốt nhất của mình với những người hàng xóm ở các trang trại xung quanh.

 

- Tại sao bác lại chia những hạt giống tốt nhất đi, trong khi năm nào họ cũng đem sản phẩm đến cùng hội chợ liên bang để cạnh tranh với sản phẩm của bác? - Phóng viên hỏi.

- Anh không biết ư? - Người nông dân thật thà đáp - Gió luôn thổi phấn hoa và cuốn chúng từ trang trại này sang trang trại khác, từ cánh đồng này sang cánh đồng khác. Nếu những người hàng xóm quanh tôi chỉ trồng được những cây ngô xấu thì việc thụ phấn do gió rõ ràng sẽ làm giảm chất lượng ngô của chính trang trại của tôi.

Tức là, nếu tôi muốn trồng được ngô tốt, tôi cũng phải giúp những người xung quanh trồng được ngô tốt đã!

Cuộc sống cũng như vậy. Những người muốn được hạnh phúc phải giúp những người sống quanh mình hạnh phúc. Những người muốn thành công phải giúp những người quanh mình thành công. Giá trị cuộc sống của bạn được đo bằng những cuộc sống mà bạn “chạm” tới.

ST