Học ăn, học nói, học gói, học mở

 

HỌC ĂN, HỌC NÓI, HỌC GÓI, HỌC MỞ

 

Ông bà ta dạy từ thuở làm người là phải học ăn, học nói, học gói, học mở, bởi vì tục ngữ có câu: “Sẩy chân thì đỡ, sẩy miệng không đỡ được”

Nói cũng phải học “Ai cũng phải học nói”. Con người khi lọt lòng mới đầu chỉ biết khóc, biết cười. Khóc vì đói vì khó chịu; cười vì no, thỏa mãn. Rồi bập bẹ nói tiếng “mẹ”, tiếng “cha”, tiếng “bà”. Sau khi lớn lên, lời nói ngày càng phát huy tác dụng to lớn trong đời sống con người, ngày càng trở nên quan trọng.

Thử nghĩ mà xem, nếu mất đi tiếng nói thì ngay trong muôn mặt đời sống của con người sẽ khó khăn như thế nào. Có lời nói của một người trở thành của mọi người, thành câu ca dao phổ biến trong nhân gian thành chân lý.

Ngôn ngữ của con người nói ra có nhiều dạng, nhiều cách khác nhau như: nói gần nói xa, nói ngon nói ngọt, nói toạc móng heo, nói bậy nói đùa, nói ngược nói xuôi, nói dóc nói khoét, nói bóng nói gió, nói ngọt lọt tới xương, nói chắc như đinh đóng cột.

Có lời nói “ngọt tựa mía lùi”, “kiến trong lỗ cũng phải bò ra”;

Có những lời nói mãi rực rỡ tấm lòng trung nghĩa như lời nói của Trần Bình Trọng năm 1285: “Thà làm quỷ nước Nam, chứ không làm vương đất Bắc”.