PHONG CÁCH LÀM CHA MẸ ÔN HÒA (PEACEFUL PARENTING)

Gia đình bạn vừa chào đón một em bé và bạn đang băn khoăn về cách nuôi dạy con?
Hoặc con của bạn đã lớn nhưng bạn chán ngán với việc phải thường xuyên la mắng trẻ?

Dưới đây là một phương pháp bạn có thể thử: dạy con ôn hòa – một phương pháp nghe có vẻ khó khăn nhưng đã được các nghiên cứu khoa học chứng minh và đáng để cân nhắc.

Nuôi dạy con cái ôn hòa (peaceful parenting) là một triết lý giáo dục được nghiên cứu bởi Tiến sĩ Laura Markham, nhà tâm lý học lâm sàng và là tác giả của blog nổi tiếng “Aha! Parenting”. Bạn cũng có thể đã biết về cuốn sách này của bà “Cha mẹ ôn hòa, trẻ hạnh phúc: Làm thế nào để không la hét và bắt đầu kết nối với con”

 

Nhìn chung, quan niệm về nuôi dạy con cái ôn hòa bao gồm 3 yếu tố chính:

• Điều hòa cảm xúc ở cha mẹ
• Kết nối với con cái
• Hướng dẫn thay vì kiểm soát con

Bao trùm định nghĩa về nuôi dạy con cái ôn hòa là chánh niệm (mindfulness). Điều này có nghĩa là bạn sẽ nhìn nhận vấn đề và sống trong khoảnh khắc hiện tại, trong gia đình, với con.

Phương pháp này hướng đến việc cải thiện hành vi của con từ bên trong và xây dựng một mối quan hệ cha mẹ – con cái bền chặt.

Mục tiêu của phương pháp này là cung cấp cho trẻ những yếu tố cần thiết để trẻ nhận biết cảm xúc của chính mình, từ đó có thể đưa ra những lựa chọn đúng đắn khi trưởng thành.

Cách áp dụng nguyên tắc làm cha mẹ ôn hòa

Cha mẹ biết điều hòa cảm xúc của bản thân sẽ là tấm gương tuyệt vời cho con cái giúp chúng điều hòa cảm xúc của chính mình. Tuy nhiên, ngay cả khi bạn đã điều hòa được cảm xúc bên trong mình, bạn vẫn có quyền cảm nhận và chia sẻ nó ra bên ngoài. Sự khác biệt ở đây đó là bạn đã dành thời gian để nhìn nhận bản thân, thay vì phản ứng ngay lập tức.

Kết nối với con cái

• Gắn bó, gần gũi với trẻ nhỏ, cả về tình cảm và thể chất.
• Tham gia 1:1 vào thời gian chơi “đặc biệt” với con mỗi ngày. Thời gian chơi này không cần quá lâu – chỉ 10 đến 20 phút cũng có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn.
• Ngừng ti vi, máy tính bảng, điện thoại và các thiết bị công nghệ khác khi tương tác với con.
• Ưu tiên thời gian dành cho gia đình mỗi tối, ví dụ ăn tối cùng nhau.
• Kết nối về mặt thể xác thông qua những cái ôm, cử chỉ gần gũi, và những cách thể hiện tình cảm khác.
• Tạo ra những nghi thức độc đáo riêng của bạn và con, chẳng hạn như ôm ấp vài phút trước khi ra khỏi giường mỗi sáng.

Sự kết nối là điều “giúp cho việc làm cha mẹ ôn hòa trở nên khả thi” bởi lẽ, nhờ có sự kết nối chặt chẽ, những đứa trẻ mới thực sự hợp tác và hành xử tốt.

 

Lợi ích của việc làm cha mẹ ôn hòa

Tuy rằng chưa có bằng chứng cho thấy phương pháp nuôi dạy con cái ôn hòa ưu việt hơn những phương pháp khác, nhưng Tiến sĩ Markham đã chỉ ra những lợi ích đối với cha mẹ và con cái trong các gia đình đang thay đổi từ các hình thức giáo dục con truyền thống sang phương pháp này:

 

• Nhìn chung, trẻ có nhiều khả năng cảm thấy hạnh phúc và có thể tự điều chỉnh tốt hơn. Trẻ thậm chí có thể hợp tác hơn mà không cần người lớn la mắng.
• Gia đình gắn kết bền chặt hơn thông qua những hoạt động hướng đến sự kết nối.
• Trẻ có thể trở thành những người trưởng thành thông minh hơn về mặt cảm xúc, biết suy xét sâu sắc, tự giác kỷ luật và tinh thần trách nhiệm cao.
• Nhìn chung, cha mẹ có thể hình thành một mối quan hệ gắn kết với con cái trong suốt cả những năm tháng con trưởng thành.

Phương pháp này không có quá nhiều rủi ro, đặc biệt là đối với trẻ em từ độ tuổi tập đi trở lên. Điều quan trọng là cần phải hiểu rằng không có phong cách nuôi dạy con cái nào là hoàn hảo cho tất cả mọi gia đình. Có một số ít các yếu tố của phương pháp làm cha mẹ ôn hòa có thể sẽ không phù hợp với bạn. Nhưng bạn cũng sẽ không nhất thiết phải quá lưu tâm cho đến khi bạn thử nó.

Có thể bạn sẽ mất thời gian thực hành, đặc biệt nếu bạn đang trong quá trình thay đổi từ các phương pháp nuôi dạy con truyền thống.

Vân Anh

 

Gia đình là nguồn cội của hạnh phúc và sự bình yên trong cuộc sống.

 

GIA ĐÌNH LÀ NGUỒN CỘI CỦA HẠNH PHÚC VÀ SỰ BÌNH YÊN TRONG CUỘC SỐNG.

 “Những gia đình hạnh phúc đều giống nhau, nhưng gia đình bất hạnh lại muôn màu muôn vẻ.” Lời mở đầu của Tolstoy trong “Anna Karenina” luôn đúng. Một gia đình hạnh phúc không phải là nơi hoàn hảo, nhưng là nơi mà mẹ được chiều chuộng, cha được tôn trọng, và con cái được tiếp nhận.

Gia đình hạnh phúc: Từng vai trò tạo nên mái ấm

“Happy wife, happy life” – câu ngạn ngữ nổi tiếng ở phương Tây, nhấn mạnh rằng mẹ được yêu thương là nền tảng đầu tiên. Nhưng điều đó chỉ trọn vẹn khi cha được tôn trọng và con cái được tiếp nhận.

 

• Thế giới của mẹ là nơi sự yêu thương lan tỏa.
• Vương quốc của cha là nơi trách nhiệm và sự tôn trọng được duy trì.
• Khu vườn thần tiên của con trẻ là nơi chúng được lớn lên trong tình yêu và sự chấp nhận.

Đây chính là hình mẫu của một gia đình hạnh phúc – nơi mọi thành viên đều cảm thấy được yêu thương, thấu hiểu và trân trọng.

Học cách yêu thương vô điều kiện

Gia đình không phải là nơi hoàn hảo, mà là nơi bạn cảm thấy thoải mái để trở về.

 

Yêu thương vô điều kiện không chỉ giúp xây dựng một mái ấm bền vững, mà còn giúp các thành viên trong gia đình phát triển toàn diện cả về tinh thần lẫn cảm xúc.

Mỗi chúng ta, dù là cha mẹ hay con cái, hãy học cách yêu thương nhau vô điều kiện. Bởi lẽ, gia đình không chỉ là nơi trú ngụ, mà còn là nguồn cội của hạnh phúc và sự bình yên trong cuộc sống.

Chỉ một phút thôi

 

CHỈ MỘT PHÚT THÔI

Bài viết “Just One Minute” của tác giả Naomi Baer in lần đầu trên tạp chí Inquiring Mind, một tạp chí Phật Giáo tại Hoa Kỳ, trên ấn bản Mùa Thu 2003.

Naomi Baer dạy trung học ở thành phố St. Paul, Minnesota. Bà sống và làm việc ở Tanzania trong tám năm, nuôi hai con, và rồi lên chức bà của 2 cháu nhỏ.

 Bà khởi sự tập thiền vipassana năm 1991 khi các con của bà ở tuổi teenager, và bà tiếp tục giữ pháp thiền tập này hàng ngày.

Bản dịch sau đây hy vọng giúp quý thầy, cô trong và ngoài Việt Nam, cho thấy bất kỳ trẻ em nào cũng tập được, và chỉ một phút một ngày cũng có diệu dụng vô lường. Cô giáo Naomi Baer khởi đầu mỗi tiết học bằng yêu cầu cả lớp giữ 1 phút ngồi yên, vắng lặng.

Trường trung học Mỹ tùy học khu, tùy lớp, trung bình mỗi ngày có 4 tới 8 tiết (period) để học hay sinh hoạt, mỗi tiết trung bình 50 phút.

Trong một trường trung học công lập lớn, ở nội thành, nơi một thị trấn miền Trung Tây, trong lớp của tôi, tôi khởi sự từng tiết học với một phút vắng lặng. Tôi là giáo viên dạy toán.

Việc này khởi sự từ mùa thu 1997 với một lớp quậy phá đặc biệt. Không biết cách nào khác để làm mọi thứ im lặng, tôi khởi sự lớp, một hôm nói về cách chúng ta phản ứng đối với những gì diễn biến quanh chúng ta. Chúng ta phản ứng đối với các bạn, với các giáo viên, với lẫn nhau. Chúng ta phản ứng đối với loa phóng thanh, với các lớp kế bên, với những hỗn loạn ồn ào nơi các phòng khác. Chúng ta bị dội bom bởi các sự kiện bên ngoài.

Do vậy, tôi mời các em hít thở, ngồi thẳng sống lưng, đặt hai bàn chân phẩng trên sàn, và giữ vắng lặng trong 60 giây đồng hồ. Không để phản ứng với bất cứ gì hết, tôi rung chuông một tiếng, nhắm hai mắt tôi lại và thở. Khi một phút trôi qua, tôi rung chuông lại, thở chậm, cảm ơn các em cho một phút trong đó các em đã cố gắng hết sức, và mời các em cảm ơn những em ngồi quanh.

Từ đáp ứng hồn nhiên với lớp học gian nan này, tôi tiếp tục khởi sự tất cả các lớp của tôi trong cùng một cách. Thế là năm thứ 5 rồi. Một hôm, khi tôi còn trễ nãi, một học sinh nói, “Hãy ngồi thư giãn chứ,” và rung chuông. Mọi người cùng làm một phút vắng lặng với cậu này. Từ đó trở đi, các em khác muốn luân phiên rung chuông. Tiếng ồn và hỗn loạn giảm trong phút đó. 

Tập như thế, cho dù là bất toàn, cũng cho các học sinh quậy nhất một công cụ để thân và tâm lắng đọng xuống.

Tôi thấy rằng một phút đó không chỉ giúp tôi, nhưng cũng giúp các học sinh nữa.

Trong một vài lớp toán cao cấp của tôi, nơi kỷ luật không thành vấn đề, cũng có phản ứng lẫn lộn. Hầu hết tự nguyện tham gia một phút vắng lặng, nhưng một vài em thấy rõ không thoải mái và lộ ra kình chống. Tôi luôn luôn cảm ơn các em một cách đặc biệt cho một phút hợp tác đó.

Dần dà, ngay cả các em kình chống đó cũng thoảỉ mái thư giãn, mà không phải cực nhọc kình chống. Nó chỉ thế. Một phút để làm cái không làm.

Năm nay, một trong các lớp của tôi, hầu hết là các em lớp 10, liên tục yêu cầu kéo dài một phút vắng lặng đó lâu hơn. Do vậy, một hôm, với mọi người trong lớp đồng ý, chúng tôi làm 5 phút tịch lặng. Khi tôi rung chuông kết thúc, sự vắng lặng tiếp tục kéo dài. Tuyệt vời! Hiện tượng tuyệt vời. Các em nói các em thích thế, khi vắng lặng như thế. Các em tiếp tục xin kéo dài thêm, do vậy chúng tôi đồng ý kéo dài trong những ngày Thứ Sáu.

Một phút của chúng tôi đã sinh ra mọi thứ đáp ứng. Một lần, một phụ huynh than phiền lên Hiệu trưởng, và Hiệu trưởng trấn an phụ huynh này rằng chuyện [một phút tịch lặng] đó là thích nghi thế tục [không dính gì tới tôn giáo] nếu thực hiện từ tôi [cô giáo Baer].

Mới mùa xuân vừa qua, khi một học sinh trao bài thi cuối khóa trước khi nghỉ hè, với nước mắt biết ơn trong mắt, cậu này cảm ơn tôi cho giây phút vắng lặng hàng ngày. Cậu nói phút vắng lặng đó giúp nhiều cho cậu.

Năm nay, ba học sinh từ một lớp kế bên tới hàng ngày vào lớp của tôi để tham gia một phút đó, sau đó cảm ơn các bạn ngồi quanh trước khi về lại lớp các em. Ba mẹ của các cựu học sinh đã tới gặp tôi khi đi chợ trong siêu thị, nói với tôi rằng các con của họ đã mang ơn phút tịch lặng đó. Họ cảm ơn tôi.

Với thời gian, một phút đó đã làm tôi dịu dàng với các học sinh của tôi. Tôi cảm nhận với tâm từ bi về các em như các em là. Hiệu ứng này thấy rõ khi tôi thấy có những đáp ứng nhẹ nhàng đầy tôn kính, một số đáp ứng đầy ý nghĩa, hay một nụ cười tôi thấy bất ngờ từ các em hay từ tôi.

Tôi tiếp tục hưởng lợi từ một phút: tôi nhắm mắt lại và mở tim ra, để thấy sự tử tế đang mời gọi tự hiển lộ từ dưới cái mặt ngoài thô nhám mà hoàn cảnh đã tạo ra trong các học sinh của tôi. Các em đã cho tôi thấy chính tôi.

GHI CHÚ của tác giả: Mười năm sau – vào năm 2007 – tôi vẫn dạy cùng trường trung học đó, và nhiều lớp của tôi bây giờ yêu cầu một phút tịch lặng vào những ngày Thứ Hai, hai phút vào những ngày Thứ Ba, và cứ tăng như thế cho tới năm phút vào những ngày Thứ Sáu.