NGUYỄN, MỘT NGÔI SAO KỸ THUẬT Y SINH
Cựu sinh viên Bách
Khoa có tên trong "ngôi đền sáng chế" Hoa Kỳ, trở thành "ngôi
sao" của trường đại học Mỹ,
"Nguyễn, một ngôi
sao kỹ thuật y sinh" là tựa đề một bài viết vừa được đăng trên trang chủ
của trường Đại học Connecticut.
PGS, TS Nguyễn Đức Thành sinh năm
1984, anh từng là cựu học sinh chuyên Lý (A2) Trường THPT chuyên Lê Quý
Đôn, thành phố Đà Nẵng, cựu sinh viên lớp Tài năng Vật lý kỹ thuật K47, Đại học
Bách Khoa, Hà Nội.
Tốt nghiệp đại học, anh Thành nhận học
bổng và tiếp tục học lên tiến sĩ chuyên ngành cơ khí và kỹ thuật hàng không tại
Đại học Princeton, Hoa Kỳ. Sau đó, anh bén duyên lại với ngành công nghệ y sinh
và học tiếp chương trình sau tiến sĩ tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT),
Hoa Kỳ.
Tốt nghiệp năm 2015, tiến sĩ Thành tới
Đại học Connecticut giảng dạy và trở thành phó giáo sư tại Khoa Kỹ thuật Cơ khí
và Kỹ thuật Y sinh kể năm 2016 tới nay.
Mang về hàng chục triệu
USD cho trường đại học Mỹ với các nghiên cứu tiên phong trong lĩnh vực.
Song song với hoạt động giảng dạy,
PGS. TS. Nguyễn Đức Thành cũng điều hành một phòng thí nghiệm của riêng mình tại
Đại học Connecticut, với 21 nhân sự tập trung nghiên cứu trong lĩnh vực y sinh,
vật liệu sinh học, công nghệ vi mô và nano.
Một trong những nghiên
cứu mới nhất của PGS. TS. Nguyễn Đức Thành liên quan đến các miếng dán vi
kim, có khả năng phân phối nhiều loại thuốc và vaccine vào cơ thể người theo
những khoảng thời gian được lập trình.
Miếng dán này được anh phát triển dựa
trên 2 bằng sáng chế mang tên mình. Nó có kích thước chỉ nhỏ bằng đầu ngón tay
cái, nhưng đóng gói trên bề mặt hàng trăm mũi kim nhỏ như chân tóc. Các vi kim
này được làm bằng một vật liệu giống như chỉ tự tiêu sinh học. Bên trong đó lại
chứa các hạt thuốc hoặc vaccine nên có thể giải phóng từ từ vào cơ thể người.
Miếng dán vi kim tự tiêu hủy sinh học,
một trong những phát minh của PGS. TS. Nguyễn Đức Thành gây được tiếng vang
trên thế giới.
Ngoài ra, các vi kim đã được thiết kế
để chỉ xâm nhập lớp biểu bì trên của da, nơi chứa rất nhiều tế bào miễn dịch phản
ứng với kháng nguyên vắc-xin, khiến hiệu quả của vắc-xin được tăng lên so
với các liều tiêm bắp thông thường. Bởi các mũi kim không chạm tới khu vực chứa
dây thần kinh, miếng dán sẽ không gây đau và rất thân thiện với trẻ em.
Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) quyết
định tài trợ 1,5 triệu USD cho dự án này của PGS. TS. Nguyễn Đức Thành.
Bên cạnh đó là khoản tài trợ 2,1 triệu USD cho một nghiên cứu khác của anh,
liên quan đến phát minh thúc đẩy quá trình tự lành của xương trong cơ thể.
"Xương ở hầu hết các bộ phận
của cơ thể đều có khả năng tự tái tạo, nhưng khi bạn gặp phải chấn thương xương
nặng, với các vết gãy lớn và dài, cơ thể cần được hỗ trợ để tái tạo", PGS.
TS. Nguyễn Đức Thành giải thích.
Để hỗ trợ cơ thể làm điều đó, anh đã
phát minh ra một hệ thống giàn giáo sinh học, có thể bọc lấy phần xương gãy, tạo
ra các kích thích bằng điện làm tăng tốc quá trình liền lại của xương.
Trước đó, một hệ thống tương tự cũng
đã giúp PGS. TS. Nguyễn Đức Thành nhận được gần 2 triệu USD tài trợ từ
NIH, nhắm đến việc thúc đẩy liền sụn ở các khớp của bệnh nhân bị viêm hoặc
thoái hóa đầu gối.
Anh cũng đã nhận 2,16 triệu USD từ
NIH để nghiên cứu một công nghệ miếng dán siêu âm phân hủy sinh học, cho phép mở
hàng rào máu não để đưa thuốc điều trị ung thư từ mạch máu vào bên trong não bộ.
"Bộ não của chúng ta có một lớp
màng tế bào bảo vệ rất chắc chắn, bao bọc não để không gì (ngoại trừ máu) có thể
xuyên qua lớp màng này vào não. Lớp màng này giúp bảo vệ tối đa bộ não người
trước các virus, vi khuẩn và độc tố, nhưng lại là trở ngại rất lớn khi cần đưa
thuốc điều trị bệnh vào đây", PGS.
TS. Nguyễn Đức Thành cho biết.
"Chúng tôi đang nghiên cứu giải
pháp cho vấn đề đó bằng việc phát minh ra các thiết bị có thể cấy ghép vào não,
phát sóng siêu âm để tạo nên sự thẩm thấu nhất thời của thuốc qua lớp màng này,
và rồi tự tiêu hủy một cách an toàn, không cần có phẫu thuật xâm lấn để lấy thiết
bị này ra khỏi não, gây nguy hiểm cho bộ phận quan trọng này của cơ thể người".
Theo Đại học
Connecticut, tất cả các nghiên cứu của PGS. TS. Nguyễn Đức Thành đều có
tính đột phá cao. Đó là lý do một mình anh có thể thu hút tới 9,5 triệu USD từ
nguồn tài trợ của Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ.
PGS. TS. Nguyễn Đức Thành đã nhận được
rất nhiều giải thưởng danh giá trong những năm gần đây. Có thể kể đến như:
- Giải thưởng "Người mở đường"
cho các nhà nghiên cứu trẻ của Viện Sức khỏe quốc gia Mỹ (năm 2017),
- Kỹ sư trẻ xuất sắc do Hiệp hội Kỹ
sư chế tạo Mỹ bầu chọn (năm 2018),
- Nhà đổi mới trẻ xuất sắc U35 Châu
Á - Thái Bình Dương do tạp chí MIT Technology Review bầu chọn (năm 2019),
- Nhà nghiên cứu trẻ xuất sắc trong lĩnh
vực y học tái tạo (năm 2020),
- Nhà nghiên cứu trẻ xuất sắc do tạp
chí đầu ngành về vật liệu sinh học Journal of Biomaterials bầu chọn (năm 2022).
"Những
đột phá của Nguyễn đã mang lại nhiều giải thưởng, hơn 20 bằng sáng chế đã được
cấp và đang chờ cấp, và giúp anh được kết nạp vào Viện Hàn lâm Nhà phát minh
Quốc gia Hoa Kỳ", Đại học
Connecticut cho biết.
Được bầu chọn vào Viện Hàn lâm Nhà
phát minh Quốc gia Hoa Kỳ (NAI) là cột mốc mà PGS. TS. Nguyễn Đức Thành vừa đạt
được vào đầu năm 2024. NAI có thể được ví như "ngôi đền" của
các nhà phát minh, sáng chế ở Hoa Kỳ.
"Các thành viên cao cấp của
NAI là các giảng viên, nhà khoa học và quản trị viên tích cực từ các Viện thành
viên của NAI, những người đã chứng minh được sự đổi mới đáng chú ý trong việc tạo
ra các công nghệ đã mang lại hoặc mong muốn mang lại tác động thực sự đến phúc
lợi của xã hội.
Họ cũng ngày càng thành công với các
bằng sáng chế được cấp mới và thương mại hóa, đồng thời có các hoạt động giáo dục
và cố vấn cho thế hệ nhà phát minh tiếp theo", NAI cho biết.
Tại Đại học
Connecticut, PGS. TS. Nguyễn Đức Thành đang điều hành một phòng thí nghiệm của
riêng mình, hỗ trợ hơn 21 người, bao gồm 11 nghiên cứu sinh sau tiến sĩ và 10
nghiên cứu sinh tiến sĩ, trong đó có 4 nhà nghiên cứu người Việt.
Mặc dù làm việc chủ
yếu tại Mỹ, PGS. TS. Nguyễn Đức Thành cũng luôn tranh thủ nhiều dịp công tác để
về Việt Nam, tham gia thỉnh giảng, báo cáo khoa học và tư vấn hướng nghiệp cho
sinh viên tại nhiều trường đại học trong nước.
"Khác với mảng công nghệ thông
tin, công nghệ y sinh là lĩnh vực đòi hỏi tính đa ngành rất lớn. Nó liên quan
cùng lúc tới nhiều lĩnh vực như vật lý, hóa học, vật liệu, máy tính, sinh học,
y học…
Ngoài vấn đề nhân lực, lĩnh vực này
cũng cần đầu tư rất lớn về máy móc, trang thiết bị và cần cả một ngành công
nghiệp phụ trợ đi cùng để có thể thương mại hóa sản phẩm sau khi hoàn thiện
khâu nghiên cứu", anh nói.
Nếu nhìn vào 3
"cột trụ" liên quan tới việc phát triển ngành công nghệ y sinh là con
người, hạ tầng máy móc và ngành công nghiệp hỗ trợ, với nền kinh tế đang hội
nhập và phát triển mạnh mẽ, Việt Nam có thể giải quyết được những đòi hỏi của
hai yếu tố sau.
Song về nhân lực công
nghệ y sinh, cột trụ quan trọng nhất, cần phải có một chiến lược đầu tư, phát
triển bài bản, lâu dài.
"Ở
Việt Nam cho tới nay, theo tôi quan sát, mới chỉ có một vài đơn vị đào tạo
ngành này, số lượng chỉ đếm trên đầu ngón tay. Dù thế, nếu nói về một cơ sở đào
tạo bài bản, quy mô và tiêu chuẩn quốc tế về công nghệ y sinh thì chúng ta chưa
có.
So
với các nước, trình độ nhân lực của Việt Nam ở mảng này còn rất khiêm tốn", PGS. TS. Nguyễn Đức Thành chia sẻ.
Anh bày tỏ hy vọng sẽ khơi dậy được sự quan tâm nhiều hơn của các bạn sinh viên
trẻ với lĩnh vực công nghệ y sinh.
"Riêng phòng thí nghiệm của tôi
lúc nào cũng rộng mở nếu có các bạn sinh viên Việt Nam thích thú đi theo hướng
nghiên cứu này. Trong phòng thí nghiệm hiện tại cũng có rất nhiều bạn Việt Nam,
các bạn làm việc rất tốt, chăm chỉ và thông minh.
Tôi nghĩ lĩnh vực y sinh hiện được đầu tư rất lớn vì
ai cũng thấy được ảnh hưởng của dịch bệnh, thấy được sự cần thiết của công nghệ
để giúp giải quyết được những dịch bệnh này. Đấy là cơ hội lớn cho các bạn trẻ,
đặc biệt là các bạn trẻ ở Việt Nam", PGS. TS. Nguyễn Đức Thành cho biết.
Ảnh:
1. PGS.
TS. Nguyễn Đức Thành nói chuyện ở Đại học Duy Tân
2. Tại Đại học Connecticut, PGS. TS.
Nguyễn Đức Thành đang điều hành một phòng thí nghiệm của riêng mình, hỗ trợ hơn
21 người, bao gồm 11 nghiên cứu sinh sau tiến sĩ và 10 nghiên cứu sinh tiến sĩ,
trong đó có 4 nhà nghiên cứu người Việt
Thanh
Long, Nguồn: Uconn, Medicalxpress,
Nguyenresearchgroup