Thứ Bảy, 8 tháng 11, 2025

Tại sao trẻ càng lớn càng ít nói chuyện với cha mẹ

 

TẠI SAO TRẺ CÀNG LỚN CÀNG ÍT NÓI CHUYỆN VỚI CHA MẸ

 

Nhiều phụ huynh than phiền con càng lớn càng ít nói chuyện với cha mẹ, không còn gần gũi sẻ chia mọi điều như trước nữa. Nhất là khi trẻ bước vào tuổi dậy thì, dường như cuộc nói chuyện luôn tồn tại nhiều xung đột, không thể nói quá 3 câu.

 

Tình trạng này diễn ra rất phổ biến, đến nỗi nhiều phụ huynh cho rằng đó là điều đương nhiên. Họ không quan tâm đến thay đổi này của trẻ vì chỉ nghĩ đơn giản đó là dấu hiệu của "đứa trẻ đã lớn", xong thực tế không hoàn toàn như vậy.

Theo các nhà tâm lý học, khi đứa trẻ lớn lên và không còn gì để nói với cha mẹ là một điều vô cùng đáng tiếc. Nếu tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến sự thiếu thấu hiểu nhau, lâu dần dẫn đến xung đột và trở nên không hạnh phúc.

 

Do đó, trẻ ngày càng ít nói chuyện với cha mẹ thực chất là một dấu hiệu không tốt. Cha mẹ không nên coi nhẹ mà cho rằng đó là điều bình thường. Bởi khi trẻ thực sự không còn gì để nói với cha mẹ sẽ rắc rối hơn khi đôi bên hòa thuận với nhau trong sự ngượng ngùng.

Vậy làm thế nào để cha mẹ có thể khiến trẻ trò chuyện nhiều hơn, gần gũi hơn? Cha mẹ có thể tham khảo những nguyên tắc dưới đây.

 

Nguyên tắc 1: Bắt đầu cuộc trò chuyện một cách bình tĩnh

Khi nói đến việc truyền đạt những vấn đề quan trọng đến trẻ, điều khó nhất là sự bắt đầu. Nếu khởi đầu không tốt, trẻ sẽ không muốn nghe và bác bỏ tất cả những lời nói của cha mẹ.

Vì thế, các bậc cha mẹ nên bắt đầu cuộc trò chuyện một cách bình tĩnh nhất, mặc dù có thể đang nóng giận, bực bội. Khi khởi đầu câu chuyện, cha mẹ đừng nên chỉ trích, phán xét con.

 

Chẳng hạn cha mẹ cần tránh những câu như: "Điểm số của con khiến cha mẹ thất vọng", "Con thấy bảng điểm cô giáo gửi về chưa? Mẹ muốn nói chuyện với con?",… Đây đều là những mở đầu mất bình tĩnh, không kiểm soát được cảm xúc. Nếu cha mẹ bắt đầu câu chuyện như trên sẽ khiến trẻ khó chịu, lo sợ, thậm chí là bực bội. Như vậy rất khó giao tiếp hiệu quả.

 

Nguyên tắc 2: Đồng cảm với con

Khi trẻ phạm sai lầm, có phải các bậc phụ huynh luôn tồn tại hàng loạt suy nghĩ: "Con chưa ngoan, con lười biếng", "Con đã nói dối",… Tuy nhiên, đó chỉ là sự phán xét chủ quan. Nếu cha mẹ không trò chuyện với trẻ sẽ không hiểu nguyên nhân dẫn đến việc trẻ mắc lỗi.

Cha mẹ cần có sự đồng cảm với con. Trong trường hợp con mắc lỗi, cha mẹ có thể nhẹ nhàng tâm sự: "Cha/mẹ luôn sẵn sàng lắng nghe con nói lên sự thật. Không phải che giấu cảm xúc sẽ tốt hơn rất nhiều. Con hãy dũng cảm đối mặt nhé!" hay "Mẹ biết con mới bị điểm kém, chúng ta có thể cùng nhau tìm giải pháp".

 

Nguyên tắc 3: Đặt câu hỏi để thu thập thông tin

Chẳng hạn khi trẻ bị điểm kém hay nói dối, các bậc phụ huynh đều nóng lòng muốn biết nguyên nhân và giúp con rút kinh nghiệm. Nhưng điều này không mang lại hiệu quả cao. Bởi sau khi mắc lỗi, trẻ thường cảm thấy xấu hổ, tự xây một bức tường cao ngăn cách với cha mẹ. Vì vậy, dù cha mẹ nói gì với trẻ lúc này cũng đều vô nghĩa.

Cách tốt hơn để giao tiếp trong tình cảnh này là cố gắng duy trì sự trung lập. Trước tiên, cha mẹ nên thu thập thông tin và nhìn vào thực tế khách quan để hiểu vấn đề.

 

Cha mẹ có thể nhẹ nhàng hỏi han con bằng những câu như: "Con nhận thấy điểm số của mình bắt đầu sa sút từ khi nào?", "Theo con, đâu là nguyên nhân chính khiến điểm bị tụt giảm?", "Con có đang gặp khó khăn không?", "Con nghĩ cha mẹ sẽ phản ứng ra sao khi thấy kết quả thi của con?",…

Chỉ khi cha mẹ hiểu được cảm xúc của trẻ, trẻ mới coi cha mẹ là người bạn đồng hành và sẵn sàng mở lòng.

 

Nguyên tắc 4: Lặp lại những gì con đã nói

Để giúp cuộc trò chuyện trở nên cởi mở, gần gũi, cha mẹ nên lặp lại những gì đã nghe được từ trẻ. Việc lặp lại là một kiểu bày tỏ sự tán thành của cha mẹ đối với những gì trẻ nói. Đồng thời, điều này cũng khích lệ trẻ lắng nghe, phản hồi, đưa ra yêu cầu dành cho cha mẹ.

Để lặp lại những gì trẻ nói, cha mẹ có thể tiếp nối câu chuyện theo ý khẳng định, đặt câu hỏi từ những điều trẻ kể.

 

Nguyên tắc 5: Thiết lập giao tiếp một cách tự do, bình đẳng

Cha mẹ phải luôn hiểu rằng con cái là những cá thể độc lập. Trẻ không phải là phụ kiện của cha mẹ và phải làm theo lời cha mẹ. Vì vậy, khi thường xuyên giao tiếp với con cái, cha mẹ nên tạo bầu không khí đối thoại tự do, bình đẳng, không để trẻ cảm thấy quá áp lực.

Hãy khuyến khích trẻ yêu cầu sự giúp đỡ và trò chuyện khi trẻ xảy ra vấn đề. Cuộc đối thoại sẽ trở nên cởi mở và thoải mái hơn rất nhiều.

 

Theo Ứng Hà Chi

 

Thứ Sáu, 7 tháng 11, 2025

“Những người cao tuổi” là những người đi qua mùa thời gian

 

“NHỮNG NGƯỜI CAO TUỔI” LÀ NHỮNG NGƯỜI ĐI QUA MÙA THỜI GIAN

Có lẽ đến một lúc nào đó, người ta bắt đầu gọi chúng ta là “những người cao tuổi”. Nghe như một nhãn dán cũ kỹ, nhưng trong lòng ta biết: mình không hề già. 

Ta chỉ đã đi qua nhiều mùa hơn người khác; những mùa xuân rực rỡ, mùa hè bỏng rát, mùa thu hiu hắt và mùa đông giá lạnh để giờ đây đứng lại, bình thản giữa dòng chảy mênh mang của đời người.

 

Hãy tưởng tượng, bạn đang đứng bên bờ sông thời gian. Nước vẫn trôi, mang theo tiếng cười, những mất mát, và những khoảnh khắc không thể quay lại. Còn chúng ta, những người sinh ra trong thập niên 40, 50, 60 vẫn đứng đó, như một gốc cây già rợp bóng, chứng kiến tám thập kỷ qua đi, hai thế kỷ giao thoa. 

Họ gọi ta là “thế hệ cũ”, nhưng thật ra, chúng ta là những người đã chứng kiến thế giới thay đổi và vẫn mỉm cười bước tiếp.

 

Từ bụi đường năm xưa đến ánh sáng kỹ thuật số

Chúng ta sinh ra khi mọi thứ còn chậm rãi và thật thà. Những con đường đất bụi mù, tiếng ve râm ran, buổi trưa hè đạp xe đến trường, và thư tay thơm mùi mực tím. Một lời hẹn ngày ấy thôi cũng đủ khiến tim run lên suốt cả tuần.

Rồi tuổi trẻ ùa đến như cơn gió nóng. Những năm 70, 80 rực rỡ như bản nhạc disco. Ta yêu, ta mơ, ta sống hết mình trong ánh đèn vàng và tiếng nhạc vang vọng. Đến những năm 90, ta vun vén mái ấm, bữa cơm gia đình ấm cúng trở thành niềm vui bình dị nhất.

 

Thế giới đổi thay từng ngày. Chiếc điện thoại quay số cần tổng đài viên nối máy đã nhường chỗ cho chiếc smartphone nhỏ bé. Thư tay chờ đợi hàng tuần giờ chỉ còn là tin nhắn đến trong tích tắc. Từ radio xẹt sóng mờ ảo đến YouTube rực rỡ, từ đĩa than quay tròn đến playlist bất tận, từ trang giấy run run đến ổ cứng lưu trữ cả đời ký ức. 

 

Chúng ta đã đi cùng mọi bước tiến của nhân loại.

Ta cũng đã đi qua những thử thách sinh tồn. Những mũi tiêm ngừa bại liệt, những mùa dịch, những năm tháng thiếu thốn, và cả đại dịch COVID vừa qua. 

Từ xe đạp cũ đến xe điện êm ru, từ ngọn đèn dầu leo lét đến đèn LED sáng trưng, ta đã chứng kiến thế giới hóa thân không ngừng và chính mình cũng hóa thân cùng nó.

 

Nếu có ai hỏi, “Thế hệ ấy có gì đặc biệt?”, ta chỉ mỉm cười. Vì không cần ai ghi nhận, chính thời gian đã khắc tên ta vào lịch sử.

 

Thời gian, người bạn lặng lẽ và cũng là kẻ trộm dịu dàng

Rồi một ngày, ta nhận ra thời gian không đến như cơn bão, mà len lỏi như hơi sương. Nó khẽ lấy đi đôi mắt tinh anh, bàn tay nhanh nhẹn, giọng nói trong trẻo, để đổi lại cho ta sự điềm tĩnh và lòng thấu hiểu.

Bạn bè năm ấy giờ mỗi người một nơi. Có người còn giữ liên lạc, có người đã hóa thành gió. Những cuộc gặp ngày càng ít, nhưng ký ức thì vẫn còn nguyên, như bức ảnh cũ sáng lên dưới ánh đèn vàng.

 

Đôi khi, ta khẽ mỉm cười giữa buổi chiều yên ắng vì nghe lại một bản nhạc xưa, thấy lại tấm ảnh cũ, hay nhớ về người bạn từng cùng mình chia đôi ổ bánh mì thuở nghèo khó.

Thời gian đúng là kẻ trộm, nhưng cũng là người thầy. Nó dạy ta cách buông, cách giữ, và biết ơn từng phút giây còn lại.

 

Giờ đây, ta hiểu rằng: Không phải sống bao lâu, mà là sống sâu đến nhường nào. Vì thế, đừng chờ “ngày mai” để gọi cho người bạn cũ, đừng để “tuần sau” cướp mất cơ hội ôm người thân yêu. 

Hãy uống tách cà phê chậm rãi hơn, ngắm buổi chiều lâu hơn, và nói “cảm ơn” thường xuyên hơn với cuộc đời, với người bên cạnh, và với chính ta, người đã đi qua bao giông bão.

Thời gian vẫn trôi, nhưng lòng ta có thể ở lại trong giây phút này, nơi mọi thứ đều thật và thiêng liêng.

 

Di sản của những người đi qua mùa thời gian

Chúng ta không chỉ sống sót qua thăng trầm, mà chúng ta đã sống đẹp trong chính những thăng trầm ấy.

Từ chiến tranh đến hòa bình, từ thư tay đến mạng xã hội, từ ngọn đèn dầu đến ánh sáng công nghệ, ta đã đi qua gần như toàn bộ hành trình của thế giới hiện đại, mà vẫn giữ được lòng nhân hậu như thuở ban đầu.

Nếu cuộc đời là một bộ phim, ta không chỉ là khán giả mà ta là người đã hát, đã khóc, đã yêu, đã dám sống hết mình. 

 

Vậy nên, khi ai đó gọi ta là “người cao tuổi”, ta chỉ mỉm cười. Vì họ đâu biết, trong ta vẫn còn tiếng cười năm mười bảy, trái tim vẫn rung lên khi nghe một bản nhạc cũ, và giấc mơ vẫn nở hoa mỗi khi bình minh đến.

Cuộc đời chưa khép lại, nó chỉ mở thêm một chương mới. Và ta, những người đi qua mùa thời gian, vẫn sẽ bước tiếp; dẫu có chậm hơn, nhưng lại sâu hơn; như dòng sông lặng lẽ hướng về biển lớn.

Tuổi tác không phải là cái kết, mà là minh chứng rằng ta đã thật sự sống.

 

Tú Uyên 

 

 

5 lý do tại sao bạn nên làm từ thiện




5 LÝ DO TẠI SAO BẠN NÊN LÀM TỪ THIỆN

Ngày nay, các hoạt động từ thiện đang nhận được sự quan tâm và ủng hộ của rất nhiều nhà hảo tâm vì đây là việc làm mang đậm tính nhân văn và thể hiện được truyền thống “Lá lành đùm lá rách” của dân tộc Việt Nam. Vậy có bao giờ bạn đặt câu hỏi tại sao nhiều người lại dành thời gian và tiền bạc cho những hoạt động này? Thật ra, ngoài việc giúp đỡ mọi người, có nhiều lý do khác giải thích cho việc làm từ thiện và một trong số đó có thể khiến cho bạn ngạc nhiên.

1. Mang lại niềm vui cho người khác

Đây chắc hẳn là lý do đầu tiên mà bất kỳ ai cũng nghĩ đến khi làm từ thiện. Hằng ngày, trên thế giới có rất nhiều người sống trong nghèo đói, hàng triệu trẻ em đang đối mặt với thiếu thốn, bệnh tật. Có thể bạn nghĩ rằng việc giúp đỡ tất cả những hoàn cảnh khó khăn dường như quá sức đối với mỗi chúng ta, tuy nhiên, mọi sự hỗ trợ dù là nhỏ nhất vẫn mang lại những hiệu quả nhất định. Ngay cả khi những đóng góp chỉ đủ để giúp một đứa trẻ no bụng hay thời gian để tham gia vào các hoạt động từ thiện chỉ là 1 ngày trong năm, bạn cũng đã và đang làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn.

2. Giúp đỡ cho chính mình

Theo PSB – mạng truyền thông không lợi nhuận của Hoa Kỳ: những việc làm tốt thường mang lại lợi ích đối với người cho nhiều hơn là người nhận. Do đó, dù dưới hình thức nào (tặng tiền, quyên góp đồ hay tham gia tình nguyện), từ thiện cũng sẽ làm cho bạn hạnh phúc hơn. Cảm giác đó sẽ truyền từ người nhận sang người cho và lan tỏa khắp cộng đồng.

Bên cạnh đó, theo một nghiên cứu của Paul J. Mill – Giáo sư y khoa của trường đại học California: hoạt động tình nguyện giúp cải thiện sức khỏe của bạn. Cụ thể, nó sẽ giúp ngăn ngừa chứng trầm cảm, tăng cường thể lực và đồng thời, giảm 22% nguy cơ tử vong.

3. Góp phần tạo nên sức mạnh cộng đồng

Rất nhiều quỹ từ thiện cũng như những tổ chức phi lợi nhuận đang khan hiếm nguồn tài trợ và thậm chí không thể hoạt động. Trong khi đó, chỉ cần mỗi người đóng góp một số tiền rất nhỏ, khi tập hợp lại sẽ thành một nguồn quỹ lớn – đủ để khiến thế giới của chúng ta hạnh phúc và tốt đẹp hơn.

Mặt khác, các hoạt động tình nguyện nói riêng và từ thiện nói chung đều có sức lan tỏa rất lớn. Khi bạn đóng góp thời gian và tiền bạc của mình để giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn, điều này có thể tạo nên hiệu ứng dây chuyền và khiến người khác cũng muốn làm những điều tương tự. Đặc biệt, với những người nổi tiếng và có sức ảnh hưởng lớn, hiệu ứng này diễn ra càng mạnh mẽ. Do đó, nếu chúng ta biết về những trường hợp thật sự cần được giúp đỡ, hãy chia sẻ nó trên các phương tiện truyền thông để tập hợp được sự hỗ trợ từ tất cả mọi người.

4. Trở thành tấm gương tốt cho con cái

Việc quyên góp tiền cho những tổ chức từ thiện là một cách tuyệt vời để dạy con cái chúng ta về lòng tốt và tình yêu thương con người. Bạn có thể dẫn con theo trong những chuyến từ thiện hoặc để con tự lựa chọn nơi hay người mà chúng muốn giúp đỡ. Khi trực tiếp nhìn thấy những khó khăn của cuộc sống và cách chúng ta giúp đỡ những người kém may mắn, trẻ sẽ biết quý trọng những gì mình đang có và biết yêu thương mọi người hơn.

5 Những lý do cá nhân khác

Ngoài những lý do trên, đối với một số người, việc làm từ thiện cũng bắt nguồn từ những nguyên nhân có phần ích kỷ và cá nhân hơn nhưng lại vô cùng thực tế. Trước tiên, hầu hết những khoản đóng góp từ thiện sẽ được khấu trừ thuế trừ khi bạn tặng tiền một cá nhân cụ thể hoặc quyên góp cho những tổ chức không đủ điều kiện theo quy định của cục thuế. Ngoài ra, một số công tác tình nguyện cũng được xem như một hoạt động của công ty. Khi đó, việc tham gia những hoạt động đó là cần thiết để tạo cơ hội gắn kết với đồng nghiệp và khẳng định những nỗ lực của bản thân.

Từ thiện là một hoạt động cộng đồng đầy tính thiết thực ý nghĩa. Hãy tham gia các hoạt động thiện nguyện với một trái tim nhân ái và chân thành để góp phần tạo nên một thế giới tốt đẹp hơn bạn nhé.

St