Thứ Bảy, 11 tháng 1, 2025

Hàn Mặc Tử - Một hiện tượng thơ độc đáo trong tư duy thơ Việt Nam

 

HÀN MẶC TỬ - MỘT HIỆN TƯỢNG THƠ ĐỘC ĐÁO TRONG TƯ DUY THƠ VIỆT NAM

"Ánh sáng" khác thường Hàn Mặc Tử

 

Hàn Mặc Tử tên thật là Nguyễn Trọng Trí, sinh ngày 22/9/1912 tại ngôi làng Lệ Mỹ bên dòng Nhật Lệ, nay thuộc thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Hàn Mặc Tử bộc lộ một tài năng thơ ca từ rất sớm. Năm 16 tuổi, ông đã bắt đầu làm thơ và nổi tiếng trên thi đàn với bài thơ đầu tiên “Vội vàng chi lắm” họa vận bài Gởi nhạn của nhà thơ Mộng Châu. Thơ Hàn Mặc Tử thuở ban đầu mang đậm dấu cổ thi, chất trữ tình trong thơ ông là chất trữ tình cổ điển, với lối so sánh ước lệ và thể thơ Đường luật. Tuy nhiên, dẫu bắt đầu bằng những khuôn mẫu nhưng thơ của Hàn đã mầm mống xuất hiện những phá cách đầy táo bạo:

 

“Bóng nguyệt leo song rờ rẫm gối,
Gió thu lọt cửa cọ mài chăn”…
(Thức khuya)

 

Từ những năm ba mươi của thế kỷ, trong tư duy nghệ thuật của mình, Hàn Mặc Tử đã có ý thức đi tìm cái lạ và nung nấu thi hứng sáng tạo ở một cường độ cao: Thế giới nghệ thuật trong thơ Hàn Mặc Tử vô cùng phong phú và đa dạng như ông đã từng nói: "Vườn thơ của tôi rộng rinh không bờ bến. Càng đi xa càng ớn lạnh ".

 

Trữ tình gợi cảm trong đau thương

 

Trong cuốn: "Hàn Mặc Tử: một hiện tượng thơ độc đáo trong tư duy thơ Việt Nam", nhà phê bình văn học Đỗ Lai Thúy cho rằng: Có lẽ chính từ cuộc sống mỏi mòn trong bệnh tật, cô đơn, trong bóng đêm hoang hoải đầy ác mộng, ẩn ức, ám ảnh giữa thực và mộng của ông đã thăng hoa từ vô thức mà bừng lên những hình ảnh siêu thực trên cái nền lãng mạn:

 

“Không gian dày đặc toàn trăng cả

Tôi cũng trăng mà nàng cũng trăng”

“Nước hóa thành trăng trăng ra nước

Lụa là ướt đẫm cả trăng thơm”…

 

Đọc thơ của Hàn Mặc Tử, có khi người ta cảm thấy bứt rứt kinh khủng bởi lối nói đậm vẻ phương Đông vừa lộ liễu vừa kín đáo. Thơ ông không áp đặt người đọc phải cảm nhận những gì ông cảm nhận, những con chữ chỉ đóng vai trò đòn bẩy, là phương tiện mở ra những liên tưởng độc đáo, làm bật lên cảm xúc riêng biệt trong mỗi người, từ đó mà ta đón nhận những mỹ cảm một cách tròn đầy hơn.

 

“Trăng nằm sõng soài trên cành liễu
Đợi gió đông về để lả lơi
Hoa lá ngây tình không muốn động
Lòng em hồi hộp chị Hằng ơi”
(Bẽn lẽn)

 

Nhà thơ đã mở rộng "túi thơ" của mình để đón nhận và để dâng hiến. Nói chuyện tâm hồn mà vẫn giản dị như đời thường. Ngay cả trong những câu thơ hay nhất, mang chiều kích rộng lớn, bao la của vũ trụ ông vẫn dùng cách nói như thế:

 

Áo ta rách rưới trời không vá,

Mà bốn mùa trăng mặc vải trăng.

 (Lang thang)

 

Đây thôn Vĩ Dạ được giới thiệu trong sách ngữ văn lớp 11 và được coi là một trong những tác phẩm kinh điển miêu tả cảnh đẹp nên thơ của xứ Huế. bài thơ gợi cảm hứng từ mối tình của Hàn Mặc Tử với một cô gái có tên là Kim Cúc, quê ở thôn Vĩ Dạ, ngôi làng xinh đẹp nằm bên bờ sông Hương.

  

Sao anh không về chơi thôn Vĩ?

Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên.

Vườn ai mướt quá, xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền.

 

Thời điểm viết bài thơ này, Hàn Mặc Tử đã mắc bệnh nặng và nỗi nhớ Huế hẳn đã khiến ông day dứt khôn nguôi. Chỉ là ánh nắng buổi ban mai mà bừng sáng cả một bài thơ đẹp.

 

Gió theo lối gió, mây đường mây,

Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay...

Thuyền ai đậu bến sông trăng đó,

Có chở trăng về kịp tối nay?

 

Gió và mây, hình ảnh thường tượng trưng cho đôi lứa gắn bó, song hành nhưng trong câu thơ của Hàn Mặc Tử, đó lại là cảm xúc chia lìa. Gió mây đã không chung đường nên bến sông cũng "buồn thiu" chỉ còn những bông hoa ngô ủ dột lay động nhẹ nhàng theo cơn gió.

 

Ngày 11/11/1940, Hàn Mặc Tử đã trút hơi thở cuối tại Quy Hoà. Ngôi sao ấy xẹt qua bầu trời thi ca Việt nhưng đã kịp để lại vầng sáng lạ lùng và dữ dội. Nửa đời người chưa qua hết nhưng Hàn Mặc Tử đã làm tròn sứ mệnh của mình, để lại cho nền văn học Việt Nam một đời thơ giá trị. Thật đúng như nhà thơ Chế Lan Viên đã nhận định: “Mai sau, những cái tầm thường, mực thước kia sẽ biến tan đi, còn lại chút gì trên đời này đáng kể, đó chính là Hàn Mặc Tử”… 

Theo Diệp Ninh (TTXVN)

“Lớn cùng con” - Món quà đặc biệt dành tặng các bậc cha mẹ

 

“LỚN CÙNG CON” - MÓN QUÀ ĐẶC BIỆT DÀNH TẶNG CÁC BẬC CHA MẸ

Ba mẹ nào cũng mong muốn mang lại cho con những điều tốt nhất trong khả năng của mình. Tương lai của con mai sau bắt đầu từ những điều cha mẹ chọn làm ngày hôm nay.

Mỗi đứa trẻ luôn là một bản thể duy nhất, đặc biệt và là món quà lớn nhất của ba mẹ. Tính cách, sự phát triển và nhận thức của trẻ là hoàn toàn khác nhau nên cách giáo dục và định hướng cũng sẽ không giống nhau. Ba mẹ đã thực sự thấu hiểu và đồng hành trong quá trình lớn lên của trẻ hay chưa?

 

Với mong muốn đồng hành cùng bố mẹ trên hành trình diệu kỳ LỚN CÙNG CON và mang đến cho bố mẹ một nơi để có thể được lắng nghe, chia sẻ và rút ra cho mình những kinh nghiệm quý báu, VUS tổ chức sự kiện đặc biệt “Lớn cùng con”.

Đây là sự kiện nằm trong chuỗi hội thảo Hành Trình Hạnh Phúc “Lớn Cùng Con”, được tổ chức tại cả thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội với sự tham gia của các chuyên gia giáo dục Việt Nam và quốc tế.

 

Đây sẽ là những hành trang vững chắc giúp bố mẹ đồng hành cùng con mỗi ngày, từ đó, cả nhà mình thêm đong đầy hạnh phúc, thêm trải nghiệm tuyệt vời trên hành trình lớn khôn thật ý nghĩa. Ba mẹ lắng nghe những chia sẻ của các diễn giả giàu kinh nghiệm và thấu hiểu tâm lý trẻ.  

 

Nhà văn, nhà báo Hồ Thị Hải Âu: Người mẹ nào chẳng yêu thương hết mình, tất cả vì con. Nhưng, để trở thành một người mẹ thông minh, biết yêu thương con, người mẹ phải biết được những quy luật của tự nhiên và xã hội tác động đến con mình. 

 

Bởi vậy “Nỗ lực giúp trẻ hợp thông với thiên nhiên, nhận diện những quy luật của tự nhiên ấy là bạn đang được MẸ THIÊN NHIÊN dẫn dắt, cho bạn những gợi ý sáng suốt, để hành trình đồng hành của bạn cùng đứa trẻ luôn tràn đầy tuệ giác, hoan hỉ”. Nó khác hẳn với quan điểm áp đặt sự mong muốn chủ quan của những bậc làm cha, làm mẹ lên con mình, dù đó là những mong muốn tốt đẹp nhất.

PGS.TS Nguyễn Hoàng Ánh chỉ ra lý do của vấn đề này: "Đó là vì cha mẹ quá yêu con. Khi chúng ta quá yêu, quá chú tâm vào một điều gì đó thì chúng ta càng dễ mất bình tĩnh với nó. Cho nên, hãy đặt con và mình là hai thực thể độc lập. Những điều xảy ra với con không nhất thiết mình phải chịu trách nhiệm 100%, đừng coi nó là một tai họa".

Đồng tình với quan điểm trên, Nhà văn, nhà báo Hồ Thị Hải Âu đưa ra thêm giải pháp,"Tôi thường chọn những lúc hai mẹ con vui vẻ, chơi với nhau để chữa lành vết thương những lúc tôi lỡ cáu kỉnh. Muốn con tin cậy, không phải bạn siêu việt hơn con mà phải chân thành với chúng, tự coi mình như người đồng hành và học hỏi từ con. Khi con đã tin tưởng thì giữa hai người luôn có sợi dây liên kết bằng tình yêu thương".

Bà Lê Quang Thục Quỳnh -Tổng giám đốc hệ thống Anh văn Hội Việt Mỹ VUS phát biểu: "Ngày nay, cha mẹ sẽ dễ dàng bị rối trong rất nhiều sự lựa chọn. Và vô tình con trở thành vật thí nghiệm, lúc thì với phương pháp này, lúc thì với phương pháp khác.

Ba mẹ mất tiền, mất thời gian. Còn con, mất phương hướng và một nền tảng vững chắc cho tương lai, vì thời gian của con sẽ mãi không thể quay trở lại.

Chính vì vậy, chuỗi sự kiện đặc biệt "Lớn cùng con" chính là món quà đặc biệt từ VUS với mong muốn giúp cha mẹ tự tin định hướng và nuôi dạy con trong hạnh phúc và bình an, đồng thời cùng xây dựng một môi trường sống và học tập tuyệt vời nhất cho con."

Theo báo Dân Trí

Thứ Sáu, 10 tháng 1, 2025

Thương nhau mấy núi cũng trèo

THƯƠNG NHAU MẤY NÚI CŨNG TRÈO

Thương nhau mấy núi cũng trèo

Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua.

Câu ca dao thể hiện tình yêu mãnh liệt, vượt qua mọi khó khăn gian khổ về địa lý. "Mấy núi, mấy sông, mấy đèo" tượng trưng cho khoảng cách xa xôi, những trở ngại về không gian. Tuy nhiên, tình yêu chân thành sẵn sàng vượt qua tất cả, thể hiện sự quyết tâm và lòng chung thủy.

 

Trước kia, việc đi lại giữa các vùng miền gặp nhiều khó khăn do điều kiện giao thông hạn chế. Việc vượt núi, lội sông, qua đèo là thử thách lớn. Câu ca dao càng nhấn mạnh sự bền chặt của tình yêu khi có thể vượt qua những thử thách này.

 

Câu ca dao "Thương anh mấy núi cũng trèo, Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua". cho thấy sự phổ biến và sức sống lâu bền của hình ảnh này trong văn học dân gian.