VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TRONG SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG, BẢO VỆ TỔ QUỐC

 .

Ngày nay, cùng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ (KHCN), đội ngũ trí thức trở thành nguồn lực đặc biệt quan trọng, tạo nên sức mạnh của mỗi quốc gia trong chiến lược phát triển...

Ở Việt Nam, Từ năm 1442, khi danh sĩ Thân Nhân Trung được giao soạn bài văn bia cho bia tiến sĩ đầu tiên dựng tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã nêu bật tầm quan trọng của nhân tài với câu “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia. Nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh mà hưng thịnh. Nguyên khí suy thì thế nước yếu mà thấp hèn”.

Trải qua lịch sử phát triển lâu dài, trí thức Việt Nam có những đóng góp quan trọng trong tất cả lĩnh vực: Kinh tế, chính trị, giáo dục, văn hóa, nghệ thuật, quốc phòng, an ninh...

Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đặc biệt là đổi mới đất nước, trí thức Việt Nam góp phần quan trọng trong tiến trình xây dựng đất nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, góp phần thay đổi diện mạo xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân.

 

Bước sang thế kỷ XXI, thế kỷ của KHCN, trước xu thế hội nhập quốc tế toàn diện, trí thức Việt Nam ngày càng có vai trò quan trọng đặc biệt. Họ không chỉ là một lực lượng tiêu biểu cho nguồn trí tuệ của dân tộc, mà còn là một động lực trong sự nghiệp phát triển KT-XH, phát triển văn hóa, phát triển con người và tạo nguồn nhân lực có kiến thức.

 

Những thành tựu trong nghiên cứu, điều tra điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và môi trường đã góp phần tạo luận cứ cho việc xây dựng chiến lược và quy hoạch phát triển KT-XH. Ở một số lĩnh vực nghiên cứu cơ bản về khoa học tự nhiên đã xây dựng được một đội ngũ cán bộ khoa học có khả năng tiếp cận trình độ hiện đại trên thế giới.

 

Việc ứng dụng công nghệ mới đã giúp chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn, tăng giá trị sản xuất, đưa nước ta vào nhóm các nước xuất khẩu hàng đầu thế giới về gạo, cà phê, hạt tiêu, điều, cao su.

Việt Nam đã trở thành một trong những quốc gia dẫn đầu về xuất khẩu nông, lâm, thủy sản với kim ngạch xuất khẩu đạt 48,6 tỷ USD, tăng 14,9% so với năm 2020,

 

Những kỹ sư Việt Nam đã thiết kế, chế tạo thành công nhiều chủng loại sản phẩm, thiết bị đáp ứng yêu cầu phát triển KT-XH, thay thế nhập khẩu với giá thành cạnh tranh, góp phần tăng tỷ lệ nội địa hóa thiết bị, giảm nhập khẩu. Đội ngũ trí thức ở các viện nghiên cứu, tập đoàn, doanh nghiệp cơ khí chế tạo đã có đủ năng lực làm tổng thầu các công trình lớn hàng tỷ USD.

 

Trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật và công nghệ quân sự đã tập trung nghiên cứu, thiết kế chế tạo, cải tiến hiện đại hóa các loại vũ khí, khí tài, nâng cao uy lực, độ chính xác, khả năng cơ động, phù hợp với điều kiện môi trường và địa bàn tác chiến đặc thù.

 

Trong lĩnh vực y dược quân sự, đã nghiên cứu và ứng dụng các cơ số bảo đảm cho sẵn sàng chiến đấu, bơm tiêm tự tiêm, áo phao cá nhân, cáng gấp phục vụ bộ đội Trường Sa…; trong cấp cứu điều trị bỏng đã phát triển chuyên sâu có phần vượt trội hơn các bệnh viện dân y, tương đương với trình độ các nước có nền y học tiên tiến trong khu vực.

 

Trong bối cảnh toàn cầu hóa đang diễn ra sâu rộng, đặc biệt là sự phát triển của các cuộc cách mạng công nghiệp mới, đòi hỏi đội ngũ trí thức phải vừa có đức, vừa có tài, đáp ứng được yêu cầu xây dựng và phát triển đất nước.

 

Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp giảng dạy theo hướng hiện đại, cập nhật, gắn lý thuyết với thực hành, hình thành tư duy độc lập, sáng tạo cho người học. Thực hiện tốt các biện pháp gắn đào tạo với nhu cầu của người học và nhu cầu của xã hội; gắn đào tạo đại học và sau đại học với nghiên cứu khoa học, với sản xuất kinh doanh.

 

Xây dựng cơ chế đột phá trong phát hiện, trọng dụng và đãi ngộ trí thức tài năng, nhà khoa học trẻ; xóa bỏ tư duy coi trọng bằng cấp, thâm niên công tác. Xây dựng, thực hiện cơ chế, chính sách trọng dụng, đãi ngộ xứng đáng theo mức độ đóng góp và năng lực thực tiễn để trí thức thực sự yên tâm nghiên cứu, sáng tạo khoa học.

 

Tạo cơ hội để trí thức tự nguyện đi đầu trong việc truyền bá những tri thức tiến bộ trong cộng đồng, áp dụng có hiệu quả những tiến bộ đó vào sản xuất và đời sống, góp phần thiết thực nâng cao dân trí. Có cơ chế, chính sách huy động trí thức, đặc biệt là trí thức đầu ngành, trực tiếp chăm lo và thực hiện việc đào tạo đội ngũ kế cận.

 

St

 

BỮA CƠM GIA ĐÌNH - HƯƠNG VỊ CỦA YÊU THƯƠNG

 

Từ bao đời nay, bữa cơm nhà đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của người Việt.

Đó không chỉ là lúc ăn uống, mà là khoảng thời gian hiếm hoi trong ngày để các thành viên trong gia đình ngồi lại bên nhau, kể cho nhau nghe những điều đã trải qua, sẻ chia những niềm vui, nỗi lo rất đỗi đời thường.

Giữa nhịp sống ngày càng gấp gáp, khi mỗi người bị cuốn vào guồng quay công việc, học tập…, thì khoảnh khắc quây quần bên mâm cơm lại càng trở nên đáng quý.

 

Trong ký ức của nhiều người, bữa cơm gia đình luôn gắn liền với hình ảnh người mẹ tảo tần bên gian bếp nhỏ. Chiều xuống, khi nắng còn vương trên hiên nhà, cũng là lúc căn bếp bắt đầu ấm lửa. Mẹ tất bật với nồi canh, chảo cá, tiếng dao thớt lách cách hòa cùng mùi thơm của thức ăn lan tỏa khắp không gian.

 

Những món ăn ấy chẳng phải cao lương mỹ vị, chỉ là bát canh rau, cà muối, đĩa cá kho, hay quả trứng rán giản dị, nhưng lại mang theo cả sự chăm chút, yêu thương mà mẹ dành cho gia đình.

 

Có những điều mẹ không nói thành lời. Nhưng cách mẹ nhớ từng sở thích nhỏ của mỗi người - bố thích ăn đậm đà, con thích vị thanh nhẹ…, chỉ thế thôi đã đủ để hiểu rằng, trong từng món ăn là cả một bầu trời yêu thương.

Dẫu một ngày dài mệt mỏi, mẹ vẫn vào bếp, vẫn cố gắng chuẩn bị một bữa cơm đủ đầy, bởi mẹ biết, giây phút cả nhà quây quần bên nhau chính là lúc mọi nhọc nhằn được xua tan.

 

Bữa cơm gia đình vì thế không chỉ nuôi dưỡng cơ thể, mà còn nuôi dưỡng tâm hồn. Đó là nơi những đứa trẻ học cách lễ phép qua lời “mời cơm”, học cách sẻ chia qua việc gắp cho nhau miếng ngon, học cách lắng nghe qua những câu chuyện của cha mẹ.

 

Từ mâm cơm nhỏ bé ấy, những giá trị về tình thân, về đạo đức, về cách làm người được vun đắp một cách tự nhiên, nhẹ nhàng mà sâu sắc.

Thế nhưng, khi cuộc sống đổi thay, những bữa cơm sum vầy cũng dần trở nên thưa vắng.

 

Những đứa con lớn lên, rời xa mái nhà để theo đuổi ước mơ, mang theo cả những kỷ niệm ấm áp của một thời tuổi thơ.

Ở nơi thành phố đông đúc, không ít người đã quen với những bữa ăn vội vàng, qua loa cho kịp giờ làm, giờ học. Mâm cơm gia đình, vì thế, đôi khi chỉ còn lại trong ký ức.

 

Tôi từng gặp một chiến sĩ trẻ trong lần công tác ở đơn vị. Cậu kể, trước ngày lên đường nhập ngũ, bữa cơm ở nhà hôm ấy vẫn chỉ là những món quen thuộc: bát canh rau, đĩa thịt, cá kho. Không ai nói nhiều, chỉ là vài lời dặn dò của bố, mẹ.

 

Nhưng đến khi khoác ba lô bước đi, cậu mới nhận ra, đó là bữa cơm mà sau này mình sẽ nhớ nhất. “Ở đơn vị ăn cũng đủ no, đủ chất, nhưng không có bữa cơm nào khiến em thấy ấm như bữa cơm hôm ở nhà”, cậu nói, giọng chùng xuống.

 

Công nghệ hiện đại phần nào giúp xoa dịu khoảng cách. Những cuộc gọi video, những câu hỏi quen thuộc: “Con ăn cơm chưa?”, “Hôm nay có mệt không?”… trở thành sợi dây kết nối những người thân yêu. Không còn ngồi chung một mâm cơm, nhưng chỉ cần nhìn thấy nhau qua màn hình, nghe giọng nói thân thuộc, cũng đủ khiến lòng người ấm lại.

Dẫu vậy, cảm giác ấy vẫn không thể trọn vẹn như khi được ngồi cạnh nhau, cùng gắp thức ăn, cùng cười nói trong một không gian chung.

 

Có lẽ, ai trong chúng ta cũng từng có những khoảnh khắc bất chợt chùng lòng khi nghe đâu đó câu nói giản dị: “Về nhà ăn cơm”. Chỉ một lời gọi thôi, nhưng lại gợi lên cả một miền ký ức. Đó là hình ảnh mâm cơm nghi ngút khói, là tiếng cười xen lẫn những câu trách yêu, là cảm giác ấm áp khi được ngồi giữa những người thân thương nhất.

Những điều tưởng chừng nhỏ bé ấy lại chính là nơi bắt đầu và cũng là nơi neo đậu tâm hồn của mỗi con người.

 

Để rồi, sau những ngày dài bôn ba, ta nhận ra rằng điều mình mong mỏi nhất không phải là những bữa tiệc sang trọng, mà là một bữa cơm nhà đúng nghĩa. Nơi có người chờ ta trở về, có ánh đèn vàng ấm áp, có mùi cơm chín quen thuộc, và có cả sự yêu thương không cần phải nói thành lời.

 

Bữa cơm ấy có thể chỉ là bát canh rau hái vội ngoài vườn, một đĩa cá kho đậm vị quê, nhưng lại là bữa ăn ngon nhất. Bởi ở đó, không chỉ có hương vị của thức ăn, mà còn có hương vị của tình thân - thứ gia vị đặc biệt mà không nơi nào có được.

 

Cuộc sống có thể đổi thay, con người có thể lớn lên và đi xa, nhưng ký ức về bữa cơm gia đình vẫn luôn ở lại, âm thầm mà bền bỉ. Nó nhắc ta nhớ rằng, giữa bao nhiêu lựa chọn và ngã rẽ, vẫn luôn có một nơi để trở về.

Một nơi không cần điều kiện, không cần lý do, chỉ cần ta bước vào, mọi mệt mỏi dường như tan biến.

 

Và có lẽ, đi qua bao hương vị của cuộc đời, điều khiến ta nhớ nhất vẫn là hương vị của bữa cơm nhà. Không phải vì nó đặc biệt hơn những bữa ăn khác, mà bởi ở đó có tình yêu thương - thứ giản dị nhưng lại là điều quý giá nhất mà mỗi người luôn kiếm tìm.

 

Cẩm Tú

 

CHỦ NGHĨA TIÊU DÙNG: BI KỊCH CỦA CON NGƯỜI HIỆN ĐẠI

 

Chủ nghĩa tiêu dùng suy tôn những bản năng và đam mê thấp hèn hơn là những giá trị tinh thần cao quý, là hình ảnh phản chiếu của sự bất công trong việc phân phối của cải giữa người giàu và người nghèo, giữa những nước giàu và những nước nghèo.

 

Người ta thường nói: phụ nữ thích đi mua sắm. Thật ra, nói như thế là bất công, vì không những phụ nữ mà cả nam giới và trẻ con đều thích mua sắm. Nếu nữ giới thích quần áo và đồ trang sức thì nam giới thích xe hơi, máy móc điện tử, còn trẻ con thì thích đồ chơi.

 

Có người nói: ở Mỹ không thiếu một thứ gì, chỉ thiếu tiền. Chính vì thế hễ có tiền thì mua sắm, không có tiền cũng mua sắm vì có thẻ tín dụng hoặc có chương trình tài trợ “không down, không tiền lời”. Các hãng sản xuất thì mong bán cho được nhiều nên cứ tung ra những đợt hạ giá.

 

Hàng hóa càng ngày càng nhiều, vừa tốt lại vừa rẻ, lôi cuốn người mua. Những dịp lễ, thiên hạ đổ xô nhau đi mua sắm. Quần áo giày dép chất đầy tủ, máy móc chất đầy nhà, đồ chơi vương vãi khắp nơi. Nhiều thứ mua về vẫn chưa mặc tới đã tìm mua thứ khác, “hàng hiệu”, đẹp hơn. Nhiều quá không biết liệng đi đâu.

 

Người Việt Nam học người Mỹ rất mau nên không mấy chốc đã trở thành những đồ đệ trung thành của Chủ nghĩa Tiêu dùng (consumerism).

 

Chủ nghĩa tiêu dùng là gì?

Chủ nghĩa tiêu dùng là một hiện tượng xã hội, nẩy sinh ở những nước giàu Âu Mỹ. Do nền kỹ nghệ phát triển vượt bậc, sản xuất mỗi ngày một thặng dư so với nhu cầu của dân chúng. Lúc đầu, các nhà sản xuất chỉ tạo ra sản phẩm để cung ứng cho những nhu cầu cần thiết của con người như thức ăn, quần áo, đồ dùng, nhà cửa, phương tiện đi lại, v.v…

 

Nhưng khi những nhu cầu căn bản này đã được cung cấp đầy đủ, người ta phải tạo ra những nhu cầu mới, nếu không guồng máy sản xuất sẽ bị ngưng trệ. Từ ăn no mặc ấm tiến đến ăn ngon mặc đẹp. Xa xỉ phẩm, kỹ nghệ giải trí… được tung ra thị trường.

 

Muốn cho người tiêu dùng tin rằng họ “thật sự cần” những món hàng đó, các nhà sản xuất dùng đến những kỹ thuật quảng cáo tinh vi, khai thác những ước muốn thầm kín của con người: ai cũng muốn đẹp, muốn hay, muốn giàu có sung sướng, muốn hưởng thụ tối đa những tiện ích vật chất, muốn được trầm trồ khen ngợi…

 

Sự mua sắm vì những nhu cầu cần thiết cho cuộc sống biến thành sự mua sắm để thỏa mãn cái tôi của mình.

Ước muốn và hưởng dùng của cải vật chất tự nó không phải là xấu. Cái xấu là ở chỗ: muốn có thêm và có thêm nữa, coi như hưởng thụ chúng là cùng đích của cuộc đời.

 

Cần phải xác định: đi mua sắm chưa phải là theo chủ nghĩa tiêu dùng. Nhưng nếu hay đi mua sắm, tối ngày chỉ nghĩ đến mua sắm, mua không phải vì cần nhưng vì thích, bị stress vì làm việc đầu tắt mặt tối để trả hóa đơn cho ngôi nhà thật to và những chiếc xe hào nhoáng mà mình không cần lắm, nợ nần vì mua sắm, hoang phí, chạy theo thời trang như một nô lệ, chỉ nghĩ đến hưởng thụ một cách ích kỷ, không biết chia sẻ, đó là những dấu cho thấy con người đang theo chủ nghĩa tiêu dùng.

 

Những tai hại của chủ nghĩa tiêu dùng

1. Chủ nghĩa tiêu dùng đưa đến nhiều tai hại về mặt xã hội và luân lý. Cách thức tạo ra những nhu cầu mới cho thấy quan niệm của con người về bậc thang giá trị mà họ theo đuổi. Chủ nghĩa tiêu dùng suy tôn những bản năng và đam mê thấp hèn hơn là những giá trị tinh thần cao quý.

 

Chủ nghĩa tiêu dùng nô lệ hóa con người; sự nô lệ hóa xảy ra khi “con người bị dính cứng vào mạng lưới của những dục vọng phải được thỏa mãn cấp thời”. Chủ nghĩa tiêu dùng còn là hình ảnh phản chiếu của sự bất công trong việc phân phối của cải giữa người giàu và người nghèo, giữa những nước giàu và những nước nghèo.

Sau cùng, chủ nghĩa tiêu dùng hoang phí tài nguyên thiên nhiên mà không đem lại lợi ích thực thụ cho con người.

 

2. Về mặt tâm lý, nhiều nghiên cứu cho thấy: Người theo chủ nghĩa tiêu dùng ít cảm thấy hài lòng với cuộc sống, mất tự chủ trong việc tiêu xài, mức độ buồn chán và suy sụp rất cao, và tiêu chuẩn đạo đức rất thấp.

 

Nhà tâm lý học đầu ngahf Tim Kasser trong một nghiên cứu về vấn đề này đã kết luận: “người theo chủ nghĩa tiêu dùng ít vui tươi và hạnh phúc hơn những người cho rằng theo đuổi sở hữu vật chất không phải là điều quan trọng.”

 

Chúng ta phải làm gì?

• Chúng ta cần sáng suốt để nhận chân giá trị của tiền bạc trong cuộc sống. Tiền bạc là con dao hai lưỡi; nếu được sử dụng như một phương tiện, tiền của sẽ giúp chúng ta sống đúng với phẩm giá con người; trái lại, khi chúng ta chạy theo tiền của như một cứu cánh, nghĩa là tôn thờ nó như thần tượng, thì sự phá sản về tinh thần là điều tất yếu.

 

• Tập nếp sống đơn giản và tiết độ. Sống đơn giản và tiết độ sẽ giúp chúng ta giảm bớt những áp lực của tiền bạc, tâm hồn thanh thoát, vui tươi và hạnh phúc.

 

• Tập sống bác ái và quảng đại. Mở rộng cõi lòng và đôi tay mà chia sớt, san sẻ cho những người nghèo khổ, khốn khó hơn mình. Đóng góp vào việc chung một cách rộng rãi, để thực thi tinh thần liên đới trách nhiệm.

 

Theo Kinh Tế Học