THUẬT DÙNG NGƯỜI CỦA NGƯỜI TRÍ TUỆ: THỨ NHÌ LÀ THÁI ĐỘ, THỨ BA LÀ NĂNG LỰC, VẬY THỨ NHẤT LÀ GÌ?

 

Bản lĩnh thực sự của một người không nằm ở chỗ kim tiền nhiều hay ít, dung mạo xấu hay đẹp mà là ở chỗ nhân phẩm. Nhân phẩm của một người chính là giấy thông hành có giá trị nhất.

 

Vị trí thứ ba: Năng lực là cơ sở

Tuy nhiên, nhìn người không nên chỉ xem năng lực, bởi năng lực chỉ là nền tảng để một người phát triển. Có một số người, năng lực về một phương diện nào đó không được tốt lắm, nhưng lại có khả năng trợ giúp và ủng hộ rất lớn đối với bạn, cũng chính là có khả năng hợp tác tốt trong các hoạt động nhóm.

 

Người có năng lực, trình độ rất cao thường khó hợp tác cùng người khác. Hơn nữa, năng lực còn có thể bổ sung cho nhau, cùng nhau hợp tác, lý giải sẽ có thể giúp cộng đồng đề cao. Mỗi người có một suy nghĩ, sẽ hợp thành rất nhiều suy nghĩ.

 

Vị trí thứ hai: Thái độ là căn bản

Có câu chuyện thế này: Một trong những học sinh của Lý Tiểu Long chạy 3 dặm mỗi ngày với anh ấy. Một ngày nọ, họ sắp đạt ngưỡng 3 dặm khi Bruce nói, "Hãy làm thêm lần hai." Người Học trò đã quá mệt mỏi và nói, "Em sẽ chết nếu em chạy thêm lần nữa." Phản ứng của Lý Tiểu Long? "Vậy ư hãy tiếp tục đi."

 

Người học trò đã trở nên rất tức giận vì anh đã hoàn thành đầy đủ 5 dặm. Kiệt sức và tức giận, anh phải thực hiện thêm yêu cầu của thầy. Bruce giải thích nó thế này:

"Bỏ cuộc và em cũng có thể chết. Nếu em luôn đặt giới hạn về những gì em có thể làm, vật lý hoặc bất cứ điều gì khác, nó sẽ lây lan hết phần còn lại của cuộc sống của em. Nó sẽ lây lan vào công việc của em, vào đạo đức của em, vào toàn bộ con người em.

 

Không có giới hạn nào cả. Cuộc sống sẽ có cao nguyên, ngọn núi cản đường nhưng em không được dừng lại ở đó;… em phải đi xa hơn. Nếu em lo lắng nó sẽ giết chết em thì nó sẽ giết chết em. Một người đàn ông phải thường xuyên vượt qua giới hạn của mình."

 

Nếu bạn không cố gắng tốt hơn một xíu mỗi ngày, sau đó bạn có nhiều khả năng nhận được một chút tồi tệ hơn – và đó là những gì mà bạn mong muốn từ cuộc sống? Thái độ quyết định niềm tin, tạo nên sức mạnh nội tại trong con người bạn!

 

Nhà văn và diễn giả truyền cảm hứng nổi tiếng người Mỹ Ziegler từng nói: "Quyết định cao độ của đời người không phải tài năng mà là thái độ".

Đối mặt với những điều không như ý trong cuộc sống bằng thái độ tích cực hay tiêu cực chính là điều ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của chúng ta.

 

Do đó, quyết định dùng thái độ như thế nào để đối đãi với người khác và chính bản thân mình chính là ta cũng đang quyết định mình sẽ trở thành người như thế nào.

Thái độ giống như là gốc rễ của con người, khi gốc rễ ổn định, vững chắc thì còn lo gì việc làm không thành công?

 

Rất nhiều người thông minh nhưng không làm đại sự được, mấu chốt là thiếu đi khả năng chịu khổ, thiếu đi thái độ sẵn sàng chấp nhận gian khổ. Trái lại, người có thái độ tốt, dám đương đầu, chắc chắn sẽ làm nên thành tựu.

 

Vị trí thứ nhất: Nhân phẩm là mấu chốt

Chuyện kể về một chàng thanh niên đi phỏng vấn, trong lúc đang đợi tới lượt mình thì đột nhiên nghe tiếng một người đàn ông trung niên bước đến nắm tay nói: "Cuối cùng tôi cùng tìm được cậu rồi, thật sự rất cảm ơn cậu lần trước đã cứu con gái tôi ngã xuống hồ".

 

Chàng trai nghe nói vậy liền nói: "Chắc ông nhận nhầm người rồi, không phải tôi". Vị trung niên lại tiếp tục khẳng định: "Chính là cậu, chắc chắn là cậu, tôi không thể nhận nhầm được".

Lúc này chàng trai chỉ còn cách giải thích chi tiết: "Thực tình không phải tôi, công viên mà ông nói tôi còn chưa một lần ghé qua".

 

Mấy hôm này chàng trai nhận được giấy báo trúng tuyển, khi đến làm việc, tình cờ gặp lại vị trung niên hôm trước mới bước đến chào hỏi: "Xin hỏi, ông đã tìm được ân nhân cứu con gái mình chưa?". Vị trung niên đáp: "Vẫn chưa, tôi vẫn chưa tìm được".

 

Chàng trai đem câu chuyện này kể với các đồng nghiệp, mọi người nghe xong đều nhìn nhau cười: "Đó là chủ tịch của tập đoàn chúng ta đó, câu chuyện con gái ông ngã xuống nước ông đã kể rất nhiều lần rồi, thực tế ông không có cô con gái nào hết cả".

 

Chàng trai nghe xong thật không thể tin nổi, việc này là sao? Các đồng nghiệp mới giải thích: "Thực ra đây chỉ là một cách khảo nghiệm nhân phẩm ứng viên của chủ tịch chúng ta mà thôi. Ông từng nói, làm người nhân phẩm còn quan trọng hơn tài năng, người không có nhân phẩm thì nói gì cũng vô dụng, làm gì cũng vô nghĩa".

 

Tài năng thì thế gian không thiếu, duy chỉ có đức hạnh, nhân phẩm mới là thứ quý giá, khó tìm. Một người muốn bước thật xa, lên thật cao thì ắt phải tu dưỡng nhân phẩm của mình trước, bởi nhân phẩm là thứ vô giá của mỗi người, là bước đệm vững chắc đưa con người đi khắp thế gian.

 

Khổng Tử từng nói: “Đức như nguồn nước, tài như con sóng”, hay như câu: “Phẩm chất là gốc cây, còn danh tiếng chỉ là bóng mát”. Chúng ta thường lại chỉ chú ý đến bóng mát của cây mà quên đi rằng gốc rễ mới là căn bản.

 

Đừng quên rằng, sống trên đời, nhân phẩm mới chính là tấm giấy thông hành có giá trị giúp bạn đi khắp chân trời góc bể, đường đường chính chính, oanh oanh liệt liệt không sợ bị ép uổng trước nhân gian và không lo phải xấu hổ với cái tâm của chính mình.

 

St

 

SUY NGHĨ VỀ VỊ THẾ CỦA NGƯỜI THẦY VÀ SỰ TÔN NGHIÊM CỦA NGHỀ GIÁO

 

Lịch sử phát triển nhân loại thời hiện đại cho thấy, giáo dục luôn giữ vai trò quyết định đối với sự hưng thịnh của mỗi quốc gia; và các trường đại học được coi là biểu tượng tri thức của một đất nước, là niềm tự hào của một dân tộc; vì giáo dục góp phần tạo nên phẩm cách con người, ‘nếp nhà’ của một gia đình, và giáo dục cũng làm nên tầm vóc của một dân tộc.

 

Nghề nào cũng cao quý và đáng trân trọng, nhưng nghề giáo là một trong số rất ít nghề được cho là cao quí và đáng trân trọng nhất; vì thế, nghề này đòi hỏi sự nghiêm cẩn, trong sáng và mô phạm hơn bất cứ nghề nào khác; điều đó làm nên sự tôn nghiêm của nghề. Các trường học thường được coi là biểu tượng tri thức và văn hóa của một đất nước và là niềm tự hào của một cộng đồng.

 

Khó khăn lớn nhất trong việc được sống xứng đáng như một người Thầy của các nhà giáo hiện nay là chế độ lương. Tổ tiên người Việt cũng dạy "dĩ thực vi tiên", ăn là số một, rồi sau đó mới là ở, mặc, đi lại, rồi mới đến đạo đức, văn hóa, trí tuệ và những điều cao xa khác.

Người Việt lại nói, "đói ăn vụng túng làm liều", nên khi lương người thầy không đủ để lo những nhu cầu sống và làm việc thiết yếu nhất, khiến họ vẫn phải chật vật xoay xở vì miếng cơm manh áo, thì người ta dễ sinh tật, dễ đánh mất mình.

 

Tất nhiên không phải ông giáo nào cũng bị cám dỗ vật chất làm cho tha hóa, hầu hết không người thầy nào muốn lo ‘nồi cơm’ gia đình mình bằng tiền dạy thêm, bằng quà biếu, bằng ăn chặn, bằng tham nhũng. Nhưng rồi số người ‘đầu hàng hoàn cảnh’ cũng đủ lớn, đủ làm cho xã hội thấy mối quan hệ giữa người học và người thầy là mối quan hệ sòng phẳng: người thầy là nhà cung cấp dịch vụ, người học là người trả tiền dịch vụ; chẳng ơn huệ, chẳng nợ nần gì nhau.

 
Tâm lý xem mối quan hệ thầy - trò là quan hệ mua bán sòng phẳng theo qui luật cung cầu, qui luật giá trị là rất đáng lo ngại ở xã hội ta, bởi chính ở các nước nơi là cái ‘nôi’ của nền kinh tế thị trường cũng không có cách nhìn nhận như thế đối với giáo dục.

 

Ở đó, không tồn tại thị trường trong giáo dục mà người ta áp dụng mô hình quản trị đại học linh hoạt như (chứ không phải là) một doanh nghiệp để đảm bảo hiệu quả đầu tư, đồng thời vẫn mang đậm hương vị ‘cận thị trường’ (quasi market) nhằm thích ứng với kinh tế thị trường nhưng tránh bị thương mại hóa tuyệt đối, với sự hỗ trợ, giám sát và điều tiết của xã hội và của nhà nước, nên người thầy rất được tôn trọng.

 

Ngay cả ở Mỹ, nơi có hệ số lương trả cho nhà giáo khá thấp so với các ngành nghề khác, vị thế xã hội của nhà giáo cũng rất đàng hoàng. Điều đó chứng tỏ, thang bậc giá trị của xã hội ở các nước đó không căn cứ vào thu nhập của cá nhân.

 

Người thầy chỉ là một thành tố trong nền giáo dục

Muốn lấy lại vị thế của người thầy, ở đó sự liêm chính của thầy và trò được thượng tôn, chỉ cần làm đúng những lời cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã từng dạy: thầy ra thầy thì tự khắc trò sẽ ra trò, trường đã ra trường, tự nhiên lớp sẽ ra lớp, tự khắc ở đó sẽ có sự tôn nghiêm của nghề giáo, sẽ có vị thế cao cả, được kính trọng và ngưỡng mộ của nhà giáo.

 
Trước hết là mục tiêu giáo dục: nền giáo dục ấy nhằm đào tạo ra các công dân hay các thần dân trong tương lai?

Từ mục tiêu, chương trình đào tạo được thiết kế vì người học, vì con trẻ hay là vì ‘người lớn’; nếu vì con trẻ, chương trình đào tạo sẽ không còn bị áp đặt từ bên trên, từ bên ngoài nhà trường; nhờ thế, sẽ không còn các chương trình đào tạo được thiết kế quá tải về kiến thức, trong đó có nhiều thứ không thiết thực, người học không cần, không muốn học, nhưng họ buộc phải học đối phó, học để thi, để có mảnh bằng, để được yên thân; nên học thiếu thực chất, thiếu thực lực, thiếu thực học, nên cũng thiếu thực tài.

 

Chương trình đào tạo được thiết kế vì người học sẽ không còn chỗ cho lối giáo dục nặng về điểm số, nặng về thi cử, nặng về thành tích, không quan tâm đến sự hứng thú của người học và tính thực tiễn của các kiến thức.

Muốn làm sạch cầu thang thì phải quét dọn từ trên xuống. Nên trước hết là các lãnh đạo, nhà quản lý của ngành GD&ĐT phải thực tâm và thành tâm coi trọng người thầy, coi trọng người trò; coi người học chứ không phải những thứ khác là trung tâm đã, rồi mới nói và làm đến các việc khác.

Chợt nhớ bài văn sách thi Đình đỗ Đệ nhất giáp Tiến sĩ năm 1442 của Nguyễn Trực (1417-1474), đầu bài của vua Lê Thái Tông (1423-1442) nói về việc tìm người tài ra giúp dân và phép trị nước; Nguyễn Trực viết "Vua có nhân, không ai không có nhân; Vua có nghĩa, không ai không có nghĩa; Vua chân chính, không ai không chân chính. Trước hết, vua chân chính rồi thì cả nước sẽ bình yên"!

Nền giáo dục ấy phải thiết kế làm sao để cho quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo là chính, quá trình rèn luyện mang tính áp đặt từ bên ngoài thành quá trình tự tu dưỡng, đảm bảo sự tu dưỡng từ bên trong của mỗi một con người là chủ yếu.

 

Nền giáo dục ấy coi trọng và đề cao trên thực tế và trong thực tiễn các giá trị nhân văn, các quyền tự do cá nhân cơ bản của con người; mỗi con người là một bản thể độc lập nhưng gắn bó máu thịt và biện chứng với cộng đồng, vui với niềm vui của đồng bào mình, buồn lo, yêu thương, căm phẫn cùng với đồng bào mình.

Việc thiết kế một nền giáo dục tiến bộ như vậy vốn không xa lạ với chúng ta, có thể đơn giản được bắt đầu từ việc coi trọng việc truyền thụ và rèn luyện tính trung thực, liêm chính, tự trọng của mỗi con người theo 5 điều Bác Hồ dạy, nhất là về các đức tính Khiêm tốn, Thật thà, Dũng cảm, các đức tính cốt lõi để làm nên phẩm hạnh và tầm vóc một con người.

 

Những công dân thông tuệ và có phẩm hạnh như thế, chắc chắn sẽ cùng nhau xây dựng một đất nước hùng cường và hạnh phúc, tươi đẹp và thịnh vượng.

 

Trần Đức Viên

 

 

THỰC HƯ XÀ PHÒNG TẮM BÀO MÒN LÀN DA

 

Tắm với xà phòng giúp làm sạch da. Tuy nhiên, một số sản phẩm có thể phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên, khiến da khô ráp và dễ kích ứng hơn.

Nhiều người sử dụng xà phòng hoặc sữa tắm để loại bỏ mồ hôi, bụi bẩn và tạp chất khi tắm. Tuy nhiên, thay vì làm sạch cơ thể, việc này có thể vô tình gây hại cho làn da, The Sunday Times đưa tin.

 

Hệ vi sinh vật trên da là một hệ sinh thái tinh vi bao gồm hàng nghìn tỷ vi sinh vật - vi khuẩn, nấm và virus. Những vi sinh vật này giúp phục hồi hàng rào bảo vệ da, chống nhiễm trùng và giảm viêm. Chúng cũng hỗ trợ hệ miễn dịch, giúp ngăn ngừa các bệnh như chàm.

 

Việc sử dụng xà phòng và sữa tắm có tính kiềm để loại bỏ những vi sinh vật này - cùng với dầu tự nhiên, tế bào da chết và mồ hôi mà chúng sinh sống - sẽ phá vỡ lớp màng axit tự nhiên (hoặc độ pH) của da. Điều này có thể khiến da bị khô, kích ứng, thậm chí gây chàm và viêm da.

 

James Hamblin, giảng viên chính sách y tế công cộng tại Đại học Yale, nhận thấy sự khác biệt khi giảm dần việc sử dụng xà phòng.

“Khi tôi dần sử dụng ít đi, tôi càng ít cần đến nó hơn. Làn da của tôi dần ít tiết dầu hơn và tôi cũng bị chàm da ít hơn”, ông viết trong cuốn sách

Clean: The New Science of Skin and the Beauty of Doing Less (2020) (tạm dịch: Làn da sạch: Khoa học mới và vẻ đẹp của việc tối giản).

 

Hamblin cũng chỉ ra rằng có một ngành công nghiệp khổng lồ đang kiếm lợi từ việc bán các sản phẩm làm sạch. Theo công ty nghiên cứu thị trường Mintel doanh thu từ ngành công nghiệp xà phòng tại Anh dự kiến đạt 723 triệu bảng Anh vào năm 2028.

Vậy có nên loại bỏ hoàn toàn xà phòng và sữa tắm không? Câu trả lời là không, theo Giáo sư Carsten Flohr, bác sĩ da liễu tại Viện Da liễu St John’s ở London (Anh).

 

“Việc tắm rửa giúp loại bỏ tế bào da chết và mùi cơ thể. Chỉ dùng nước thôi là không đủ để làm sạch bụi bẩn bám trên da. Cần kết hợp nước với một chất hoạt động bề mặt, hay còn gọi là chất tạo bọt, chính là thành phần của xà phòng”, ông nói.

 

Tuy nhiên, không phải tất cả chất tạo bọt đều giống nhau.

“Cần đảm bảo rằng sản phẩm không chứa quá nhiều thành phần gây hại cho lớp bảo vệ tự nhiên của da”, bác sĩ da liễu Veronique Bataille giải thích.

Những chất tạo bọt gây hại thường chứa sodium lauryl sulfate (SLS), một hợp chất được chiết xuất từ dầu hạt cọ, dầu dừa hoặc dầu mỏ, thường được dùng để tạo bọt.

 

Một thành phần tương tự là sodium laureth sulfate (SLES) dịu nhẹ hơn và thường dễ chịu hơn với da. Bataille khuyên nên tránh xà phòng dạng thanh truyền thống và thay vào đó hãy chọn các loại sữa tắm có hàm lượng chất tạo bọt thấp, chẳng hạn sản phẩm của Aveeno, Oilatum hoặc E45.

 

Glycerin và urea là hai thành phần nên có trong sữa tắm, theo chuyên gia chăm sóc da Caroline Hirons. Đây là các chất hút ẩm, có khả năng hấp thụ nước và giữ ẩm cho da.

“Những loại sữa tắm chứa các thành phần này sẽ giúp cấp ẩm thay vì lấy đi toàn bộ độ ẩm trên da. Điều tệ nhất là cảm giác ‘sạch kin kít’ sau khi tắm”, Hirons nói.

 

Một trong những điều tốt nhất để bảo vệ làn da là giảm tần suất tắm rửa. Tắm cách ngày là đủ, theo Bataille. Việc này không chỉ giúp duy trì độ ẩm tự nhiên của da mà còn tiết kiệm đáng kể thời gian hàng ngày.

 

Ánh Dương