Thứ Ba, 15 tháng 7, 2025

Lòng can đảm không phải là không sợ hãi – mà là hành động bất chấp nỗi sợ hãi.

 

LÒNG CAN ĐẢM KHÔNG PHẢI LÀ KHÔNG SỢ HÃI – MÀ LÀ HÀNH ĐỘNG BẤT CHẤP NỖI SỢ HÃI.

 

Theo cách hiểu thông thường, lòng can đảm là hành động khi đối mặt với nỗi sợ hãi. Theo Cynthia Pury, một nhà tâm lý học và nhà nghiên cứu về lòng dũng cảm, có ba yếu tố hình thành nên hành động dũng cảm: mục đích, mục tiêu cao cả hoặc có ý nghĩa, và một mức độ rủi ro nhất định.

Tuy nhiên, Cynthia Pury cũng nhấn mạnh rằng lòng can đảm vốn mang tính chủ quan. Những gì một người coi là hành động tín ngưỡng kinh tâm động phách thì người khác lại coi là bước tiến được tính toán trước. Điều này dẫn đến sự phân biệt giữa lòng can đảm ‘chung’ và lòng can đảm ‘cá nhân’.

 

Lòng can đảm phải có chủ ý, không thể là ngẫu nhiên. Đó phải là sự lựa chọn của mỗi người, chứ không phải là điều xảy đến với họ. Hành động tự nguyện cũng phải phục vụ một mục đích có ý nghĩa. Chạy vào tòa nhà đang cháy để cứu một đứa trẻ, hầu hết mọi người sẽ gọi đó là lòng dũng cảm. Bạn có vội vã lao vào ngọn lửa đó để quay video TikTok không? Hẳn là không.

 

Lòng can đảm nói chung thường liên quan đến các mục tiêu và rủi ro được khẳng định về mặt xã hội hoặc văn hóa, chẳng hạn như các hành động anh hùng trong chiến đấu, được ghi nhận bằng tượng đài, huy chương và được ca ngợi rộng rãi.

Tuy nhiên, lòng dũng cảm cá nhân thì gần gũi hơn. Đối với một diễn giả, việc phát biểu trước đám đông là một hoạt động thường xuyên và không có rủi ro. Mặt khác, đối với một người nhút nhát, việc lên sân khấu có thể giống như đang mạo hiểm mạng sống của mình.

 

Cô Margie Warrell, một chuyên gia về nghệ thuật lãnh đạo có bằng tiến sĩ về phát triển con người, đã chia sẻ rằng, não của chúng ta được thiết kế để tự bảo vệ và thường hướng tới những gì quen thuộc, dễ đoán và an toàn.

Nhưng cô cho rằng sự phát triển tiến bộ và chuyển mình thực sự đến từ những khó chịu, từ việc vượt qua những giới hạn mà chúng ta nhận thức được.

 

Margie Warrell mô tả thách thức của việc hành động khi sợ hãi là “sự thiếu can đảm”.

Nghiên cứu trước đây của Cynthia Pury khẳng định rằng khi mọi người hành động một cách can đảm, nỗi sợ hãi sẽ giảm đi và sự tự tin sẽ tăng lên.

Margie Warrell giải thích rằng sự sẵn sàng đối mặt với rủi ro khi không chắc chắn có thể định hình toàn bộ quỹ đạo của chúng ta, bởi vì thành công trong cuộc sống tỉ lệ thuận với mức độ sẵn sàng chấp nhận sự khó chịu.

 

Cô nhấn mạnh: “Khoảng cách [lòng can đảm] là khoảng cách giữa con người hiện tại của chúng ta và con người chúng ta có thể trở thành nếu chúng ta luôn thực hành lòng can đảm.”

Trong ngắn hạn, việc tránh rủi ro sẽ khiến chúng ta cảm thấy an toàn. Về lâu dài, nó sẽ giam hãm chúng ta, hạn chế tiềm năng và sự tự do của chúng ta.

Lòng can đảm được đền đáp

Một nghiên cứu năm 2022 cho thấy lòng dũng cảm chiếm gần một phần tư sự khác biệt trong hiệu suất công việc.

Theo nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Nghiên cứu Châu Âu về Sức khỏe, Tâm lý và Giáo dục, lòng dũng cảm giúp nhân viên đương đầu với thử thách, chủ động và đưa ra quyết định táo bạo. Nó cũng có lợi ích trong các tình huống xã hội, chẳng hạn như đưa ra phản hồi trung thực hoặc giải quyết xung đột, giúp thúc đẩy tinh thần làm việc nhóm và năng suất.

 

Lòng can đảm cũng có lợi trong môi trường học tập. Trong một nghiên cứu lớn với hơn 7.600 học sinh trung học, hành vi dũng cảm có mối tương quan với thành tích học tập tốt hơn và tính kiên trì cao hơn khi đối mặt với thử thách.

 

Người bạn đồng hành thân thiết của lòng dũng cảm

Aristotle mô tả lòng can đảm là “sự cân bằng vàng” giữa hèn nhát và liều lĩnh. Theo Aristotle, người can đảm vừa biết sợ điều đáng e sợ vừa tin tưởng vào điều đúng đắn, theo cách đúng đắn và vào thời điểm đúng đắn.

“Vì vậy, lòng can đảm và trí tuệ phải là những người bạn tốt nhất trên thế giới”, Cynthia Pury nhấn mạnh.

Margie Warrell nói rằng: “Lòng can đảm cũng giống như học cách làm món trứng rán hay chơi đàn piano vậy”.

 

Đây là một kỹ năng có thể học và cải thiện thông qua thực hành, nhưng những nỗ lực ban đầu có thể có vẻ gượng ép. Ví dụ, nếu mục tiêu của chúng ta là giảm cân, việc bước vào phòng tập có thể khiến chúng ta sợ bị đánh giá hoặc xấu hổ. Việc tổ chức lại lối sống để áp dụng những thói quen lành mạnh hơn có thể kéo theo những rủi ro về mặt xã hội và tài chính. Nhưng khi bạn vượt qua những bất tiện này, bạn sẽ học được rằng kiên trì sẽ tạo nên tiến bộ. Bắt đầu từ việc nhỏ. Chấp nhận rủi ro ở mức có thể kiểm soát được.

 

Theo thời gian, những hành động này sẽ xây dựng sự tự tin và sáng suốt, giảm lo lắng và giúp chúng ta phân biệt được điều gì thực sự có ý nghĩa với điều gì chỉ là hấp dẫn – theo thời gian, lòng can đảm sẽ tự nhiên tuôn trào.

Margie Warrell gợi ý nên xây dựng một cộng đồng hỗ trợ xung quanh chúng ta – những người ủng hộ sự phát triển của chúng ta và tôn vinh lòng dũng cảm của chúng ta. Khi chúng ta coi mình là can đảm, chúng ta sẽ ngày càng can đảm hơn.

 

Margie Warrell đã viết: “Chất lượng cuộc sống của chúng ta sẽ tăng lên theo mức độ can đảm mà chúng ta dành cho mỗi quyết định của mình”.


Thanh Ngọc

 

 

Thứ Hai, 14 tháng 7, 2025

Có một loại tài năng chỉ 1% dân số thế giới sở hữu

 

CÓ MỘT LOẠI TÀI NĂNG CHỈ 1% DÂN SỐ THẾ GIỚI SỞ HỮU

Chỉ có 1% dân số thế giới thuận cả hai tay. Nếu được nhận biết và giáo dục phù hợp rất có thể họ sẽ trở thành những người thành công như Einstein, Tesla, Da Vinci hay Benjamin Franklin. Sau đây là những dấu hiệu, đặc điểm của tài năng đặc biệt này.

 

Tâm trạng thường dễ bị ảnh hưởng

“Những đứa trẻ thuận cả hai tay” có thể dễ dàng thay đổi cảm xúc dưới tác động của môi trường. Điều này đã được xác thực trong một thí nghiệm được thực hiện bởi một nhóm các nhà khoa học. Trong đó, những đứa trẻ tham gia thuận hai tay và thuận tay phải được yêu cầu nghĩ về những điều buồn bã, vui vẻ hoặc lo lắng khi nghe nhạc cổ điển. Kết quả cho thấy, những trẻ thuận hai tay có thể thay đổi cảm xúc của chúng trước khi thử nghiệm kết thúc.

 

Nhìn nhận mọi thứ theo cách khác thường

Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng những trẻ thuận hai tay có thể học và nhìn nhận mọi thứ theo một cách khác do có sự đồng bộ của các giác quan. Điều này có nghĩa là họ có thể cảm nhận âm thanh, mùi vị, thậm chí nhận thấy va chạm trên da khi ngửi thấy mùi gì đó. Tương tự như cái này kích hoạt cái kia. Chẳng hạn, một người thuận hai tay chia sẻ trên mạng xã hội rằng anh ta có thể cảm nhận hương vị của một củ cà rốt trong miệng khi đọc từ liên quan.

 

Người thuận cả hai tay dễ thích nghi hơn

Theo nghiên cứu của Đại học Montclair, nhóm thuận cả hai tay là những người dễ thích nghi, dễ thay đổi cảm xúc để phù hợp với môi trường. Các nhà khoa học đã cố gắng kích hoạt những cảm xúc nhất định ở những người tham gia; kết quả là những người thuận tay phải thường có xu hướng chống lại sự thay đổi cảm xúc nhanh hơn so với những người thuận tay trái và đa tay.

 

Có năng khiếu với nghệ thuật, âm nhạc và thể thao

Những đứa trẻ được sinh ra thuận hai tay thường sẽ có khả năng tốt hơn trong thể thao, nghệ thuật và âm nhạc. Điều này thực sự rất quan trọng, giúp chúng ta có thể theo dõi và phát triển các năng khiếu của trẻ. Một số người nổi tiếng cũng là những người thuận hai tay như: Lewis Carroll, Tom Cruise, Charlie Chaplin, Leonardo da Vinci và Nikola Tesla.

 

Có nhiều người xuất chúng

Thuận hai tay có xu hướng mang lại cho con người lợi thế nhất định, đặc biệt trong lĩnh vực âm nhạc, nghệ thuật và thể thao. Lewis Carroll, Tom Cruise, Charlie Chaplin, Leonardo da Vinci, và Nikola Tesla.

Benjamin Franklin và Albert Einstein và một số người nổi tiếng khác trong lịch sử. Ví dụ Benjamin Franklin, chính trị gia, nhà khoa học, nhà văn, thợ in, triết gia, nhà phát minh, nhà hoạt động xã hội, nhà ngoại giao, là người từng ký vào Tuyên ngôn Độc lập bằng tay trái, nhưng khi viết lại viết bằng tay phải.


Dễ dàng bị phân tâm

Theo một số nghiên cứu, những đứa trẻ thuận hai tay có nhiều khả năng tăng ADHD (chứng rối loạn tăng động và giảm chú ý) và khó tập trung hơn những trẻ khác. Điều quan trọng là cha mẹ phải chú ý đến các hoạt động của trẻ để hỗ trợ cho chúng ngay từ nhỏ. Nó sẽ giúp con bạn có được thành công hơn trong các lĩnh vực khác nhau của cuộc sống.

 

Học nhanh hơn

Theo nghiên cứu của các chuyên gia, những đứa trẻ thuận hai tay có thể tiếp thu, nhạy bén, cởi mở và học tốt hơn. Điều này xảy ra bởi vì bộ não của chúng không có có hiện tượng một bán cầu não chiếm ưu thế hơn giống như những trẻ em khác.

Một đứa trẻ thuận cả hai tay cần được cha mẹ nhận biết và quan tâm giáo dục một cách phù hợp để phát triển tài năng của mình!

Vi Nhiên 

Văn học có thể nuôi dưỡng tâm hồn

 

VĂN HỌC CÓ THỂ NUÔI DƯỠNG TÂM HỒN

C.S. Lewis đã đề cập trong cuốn sách “Sự bãi bỏ của nhân loại” của mình rằng, hầu hết các nền giáo dục đều chỉ coi trọng rèn luyện trí óc, trong khi những tác phẩm văn học, là một trọng điểm bồi dưỡng tinh thần, lại thường bị bỏ qua. Nói cách khác, tác phẩm văn học có thể giúp người trẻ dưỡng thành thói quen điều chỉnh cảm xúc và phản ứng hợp lý khi gặp khó khăn.

 

Đối với trẻ em và thanh thiếu niên, đây có thể là một kiểu tấm gương cho họ khi phải đưa ra quyết định về cuộc đời của chính mình. Với sự chỉ dẫn của những hoa tiêu văn học đầy trí huệ các thời đại, độc giả nhỏ tuổi có thể từ những sai lầm phạm phải, cũng như thắng lợi đạt được của nhân vật trong tác phẩm, từ đó rút ra bài học và trí huệ để bản thân không mắc phải những sai lầm tương tự. Tác phẩm văn học có thể cung cấp những kinh nghiệm nhân sinh quý báu cho độc giả.

 

“Cho đến thời cận đại, tất cả giáo viên, thậm chí tất cả mọi người đều tin rằng: Tướng do tâm sinh. Trên thực tế, họ tin rằng sự tốt xấu của sự vật khách quan phụ thuộc rất lớn vào sự chủ quan của việc chúng ta tán đồng hay phản đối, tôn kính hay coi thường.”

 

Lewis than thở về sự nổi lên của cái gọi là “người không có lồng ngực”, những người mà tâm trí của họ chưa được rèn luyện một cách đúng đắn, nên không cách nào phản ứng với thế giới bằng một tâm thái lành mạnh.

Hơn bao giờ hết, chúng ta cần những “người có tâm hồn”, không phải những người đa cảm, không phải những người vì cảm tính hay theo đuổi cảm tính, mà là những người có tâm hồn chuyển biến trở nên cao thượng sau khi được tiếp xúc với những tác phẩm nghệ thuật vĩ đại – những tác phẩm uẩn hàm sự tán dương vẻ đẹp và chân lý. Chúng ta cần những người từ nội tâm cự tuyệt tà ác, khát vọng điều thiện lương.

 

Aristotle đã mô tả giáo dục lý tưởng trong cuốn “Chính trị học” của mình như sau: “Mỹ đức bao gồm niềm vui và sự yêu thiện ghét ác một cách chính xác, và hiển nhiên không có gì sánh được với năng lực phán đoán chính xác và việc sở hữu tính cách tốt đẹp và hành vi cao thượng, xứng đáng với những gì chúng ta dụng tâm bồi dưỡng.”

Aristotle giải thích, “tính cách tốt đẹp và hành vi cao thượng” có thể đạt được thông qua âm nhạc.

Ông chỉ ra, một số loại âm nhạc nhất định có thể rèn luyện tình cảm của chúng ta, khiến chúng ta biến trở nên dũng cảm, tràn đầy hy vọng, v.v. Ông chỉ ra, “sự vui sướng hay thống khổ được cảm thụ trong âm nhạc vô cùng tương tự với cảm giác hiện thực”.

 

Khoa học hiện đại ủng hộ chủ trương của Aristotle rằng nghệ thuật, như âm nhạc và văn học, có thể giúp bồi dưỡng những cảm xúc lành mạnh. Khoa học chứng minh, đọc tác phẩm văn học có thể làm tăng sự đồng cảm của một người. Việc đọc tác phẩm văn học khiến chúng ta tưởng tượng bản thân sẽ cảm giác như thế nào khi ở trong hoàn cảnh của người khác.

 

Các khía cạnh thể hiện tình cảm trong văn học

Văn học lôi cuốn tư tưởng, tình cảm, lực tưởng tượng, trí nhớ và giác quan của con người. Như nhà thơ William Wordsworth đã nói về sức mạnh của thơ ca: “Đối tượng của thơ ca là chân lý… mang theo tình cảm tiến vào nhân tâm.”

Bởi vì tác phẩm văn học liên quan đến nhiều phương diện của tình cảm nhân loại, nên chúng có sức mạnh bất khả thay thế trong việc truyền thụ chân lý.

Về lý thuyết, biết thế nào là lòng trung thành chỉ là một việc, nhưng cùng với nàng Penelope trong The Odyssey nhận thức về lòng trung thành và sống theo ý nghĩa của nó lại là một chuyện hoàn toàn khác.

Penelope là vợ của Odysseus trong vở Odyssey của Homer, đã chung thủy với chồng trong suốt 20 năm chồng vắng bóng, mặc dù có 108 người muốn cầu hôn nàng.

 

Trí tuệ của chúng ta biết rằng giết người là sai trái, cũng biết chủ nghĩa hư vô dẫn đến tuyệt vọng. Nhưng cùng với Raskolnikov trải nghiệm những hậu quả sâu sắc và bi thảm về tâm lý, đạo đức, gia đình và pháp lý trong “Tội ác và Hình phạt” lại là một chuyện khác.

Tác phẩm văn học chứa đựng chân lý, khi chân lý được triển hiện ra, nó tỏa sáng trong tâm linh người đọc. Đây chẳng phải là điều chúng ta hy vọng giáo dục con cái mình sao? Trẻ em không chỉ cần ghi nhớ chân lý, mà còn phải hiện thực chân lý thực tiễn, tiếp xúc với điều gì đó sống động và có ý nghĩa. Có hình thức giáo dục nào tốt hơn một tác phẩm văn học?

 

Những tác phẩm văn học ưu tú có thể mang lại cho chúng ta nhiều cảm hứng hơn. Việc hiển hiện cuộc sống hiện thực thông qua nghệ thuật thu hút sự chú ý của chúng ta đến những điều mà chúng ta có thể đã bỏ qua, hoặc những điều mà chúng ta tưởng mình đã biết, các tác phẩm văn học triển thị cho chúng ta thấy khía cạnh mới lạ của chúng, giúp chúng ta phát hiện được sự tồn tại của vẻ đẹp trong những điều bình phàm.

 

Quả thực, một tác phẩm văn học lớn mở rộng kiến ​​thức của chúng ta, cho phép chúng ta nhìn thấy sự tráng lệ của thế giới hiện thực, nghe thấy những âm vang bất tận trong cuộc sống “bình phàm”. Khi tâm hồn thăng hoa, chúng ta sẽ hiểu rằng cuộc sống không hề bình thường, mà tràn đầy vẻ đẹp, sự thần bí và kỳ tích.

 

Hương Thảo