Thứ Ba, 20 tháng 5, 2025

Đạo mượn tiền của cổ nhân

 

ĐẠO MƯỢN TIỀN CỦA CỔ NHÂN

Liên quan đến việc vay tiền, ông cha ta có câu: “mượn 3 không mượn 2, cầu gấp không cầu nghèo”. Chỉ cần bạn hiểu câu này thì dù có người đến tìm bạn hay bạn đến tìm người khác, bạn cũng sẽ biết cách xử lý.

“Mượn 3 không mượn 2” có nghĩa là có 3 loại tiền cần mượn, nhưng có 2 loại tiền tuyệt đối không được mượn, ai mượn thì người đó là kẻ lợi dụng.

 

Có 3 loại tiền cần phải mượn.

Loại thứ nhất: tiền cứu mạng

Ví dụ như thiên tai nhân họa, những tai nạn vô thường có thể xảy ra với bất kỳ ai trong cuộc sống này. Thứ bạn vay lúc này không phải là tiền, mà là lương tâm của một người, bạn không cần phải cân nhắc xem đối phương có trả lại hay không, chỉ cần bạn có khả năng thì nên giúp đỡ. Cho dù họ không trả được nợ cho bạn thì ông Trời sẽ tích đức cho bạn, thiện báo cho bạn.

 

Loại thứ hai: cưới xin và tang lễ

Đây là những sự kiện trọng đại trong cuộc đời, những người đến với bạn vào thời điểm này chắc hẳn đã thực sự gặp khó khăn. Hơn nữa, số tiền này thường không quá lớn và có thể trả lại sau khi sự việc hoàn tất.

 

Loại thứ ba: Tiền hiếu thảo, tiền thương con

Tiền chữa bệnh cho người già, tiền mua sách cho con cái. Vì người già là hiếu thảo, vì con cái là tương lai. Có một câu nói: một đồng tiền làm khó anh hùng hảo hán. Vì vậy, nếu là tiền loại này nếu bạn có thể giúp được thì nên giúp, có thể cho mượn được thì nên cho mượn.

 

Trên thực tế, khi nói đến việc mượn tiền, rất nhiều lúc là để thử thách cách từ chối của bạn. Bạn chỉ cần ghi nhớ một câu: “Con người một nửa là quân tử, một nửa tiểu nhân.” Quân tử là gì? Cũng giống như ba tình huống ở trên, một người quân từ là phải luôn giúp đỡ người khác khi họ gặp khó khăn, thứ gì cho mượn được thì nên cho mượn.

Có hai loại tiền mà bạn tuyệt đối không nên vay

Loại thứ nhất: tiền làm kinh doanh

Nếu như có người nói, “Tôi chỉ cần 30 triệu hoặc 50 triệu cho dự án này, và lợi nhuận trong tương lai sẽ ổn định và nhanh chóng.” Bất kể là họ có hứa hẹn điều gì, bất kể lời nói của họ có khoa trương đến đâu thì bạn đừng tin lời họ. Bởi vì bạn chỉ có một nguyên tắc khi cho vay tiền đó là chỉ giúp đỡ khi cần thiết, tuyệt đối đừng dệt hoa trên gấm.

Cho nên, bạn không có trách nhiệm hoặc nghĩa vụ phải đóng góp vào lý tưởng của người khác. Dù là người thân hay bạn bè, nếu họ gặp phải khó khăn mà họ không thể giải quyết hoặc trở ngại mà họ không thể vượt qua, nếu bạn có thể giúp đỡ được thì nên giúp đỡ họ.

 

Nhưng nếu là vay tiền để kinh doanh, nếu thành công, họ có thể không nhớ đến bạn; nếu thất bại họ có thể kéo bạn xuống cùng, nói không chừng bạn có thể mất đi tình bạn vì khoản vay trước đó. Cho nên, khi bạn gặp ai đó muốn vay tiền để làm ăn kinh doanh lớn mà điều kiện của bạn không giúp được thì tốt nhất là hãy từ chối.

 

Loại thứ hai: tiền theo đuổi hưởng thụ

Tiền không thể vay được là tiền dùng để theo đuổi sự hưởng thụ. Ví dụ, bạn của bạn muốn mua một chiếc túi Hermes mới hoặc một chiếc ô tô mới và muốn mượn tiền của bạn, trong trường hợp này bạn phải tuyệt đối đừng cho mượn. Tại sao?

Bởi vì đây là nhu cầu hưởng thụ vật chất, nếu có năng lực thì mua, nếu không có khả năng thì không nên mua.

Nếu một người phải vay mượn tiền của người khác để chạy theo sự hưởng thụ vật chất thì tại sao người khác lại phải cho họ vay?

 

Về việc vay tiền, hãy nhớ câu nói này: “Mượn nhỏ không mượn lớn; Mượn gấp không mượn nghèo, mượn 3 không mượn 2.”

Những người có thói quen mượn tiền, không phải là họ thật sự khó khăn mà là họ cố tình lợi dụng sự lương thiện của bạn. Sự lương thiện của bạn là rất đáng quý, xin hãy giữ lại cho những người xứng đáng.

 

Đăng Dũng

Triết lý sống “Nhất kỳ, nhất hội” của người Nhật

 

TRIẾT LÝ SỐNG “NHẤT KỲ, NHẤT HỘI” CỦA NGƯỜI NHẬT

Một đời người có bao nhiêu khoảnh khắc không thể nào quên? Trên thế giới mấy tỉ người này, nếu có thể gặp gỡ nhau đã là cái duyên. Thế giới này nhỏ lắm. Chỉ cần xoay người một cái là bạn không ngờ rằng mình sẽ gặp được ai. Nhưng thế giới này cũng rất lớn, chỉ cần quay lưng bước đi là sẽ chẳng bao giờ gặp lại. Vì thế, hãy trân trọng từng khoảnh khắc quý giá của cuộc sống.

“Nhất kỳ, nhất hội” dịch là một thời điểm, một cuộc gặp gỡ. Điều này có ý nghĩa nhắc nhở với chúng ta rằng mỗi lần gặp gỡ. Mỗi thứ mà chúng ta trải nghiệm là một kho báu độc nhất sẽ không bao giờ lặp lại. Vì vậy, nếu chúng ta để nó trôi đi mà không tận hưởng nó, khoảnh khắc đó sẽ bị biến mất mãi mãi.

 

Mỗi lần gặp gỡ đều là duy nhất

Người Nhật coi trọng chữ “Duyên”, đó là duyên gặp gỡ, duyên hội ngộ. Vạn vật thay đổi, thế giới đổi thay, con người cũng không phải ngoại lệ. Chúng ta có thể gặp một ai đó nhiều lần, nhưng mỗi lần gặp gỡ chẳng bao giờ giống nhau. Cùng bạn bè bên ly trà nóng cuối tuần, hay một câu nói câu chào buổi sáng với đồng nghiệp, hay một lần chạm mắt với một người bên đường xa lạ, tất cả đều không bao giờ quay lại được.

Mỗi phút giây, mỗi khoảnh khắc đều là duy nhất. “Nhất kỳ, nhất hội” nhắc nhở chúng ta hãy tận hưởng khoảnh khắc hiện tại, nói ra những điều cần nói, làm những điều bạn phải làm, sống hết mình để không lãng phí từng khoảnh khắc và nuối tiếc những cuộc gặp mặt.

 

Chúng ta chỉ sống một lần duy nhất

Triết lý sống “Nhất kỳ, nhất hội” cho rằng việc nghe, nhìn, chạm, nếm những hương vị cuộc sống này là một nghệ thuật. Không ai biết được tương lai sẽ ra sao và ngày mai sẽ thế nào. Cuộc sống là một một cánh rừng phong phú, đa sắc, được vun đắp nên từ chuỗi những trải nghiệm.

Mỗi trải nghiệm, dù ngọt ngào, dù cay đắng cũng đều là duy nhất. Rũ bỏ, quên lãng, bỏ qua, buông xuôi đều là một cách để người ta đương đầu với những điều tiêu cực. Tuy nhiên, nếu nhìn những điều tiêu cực ấy là một trải nghiệm, là bài học, là một động lực.

 

Chúng ta có thể trở thành những phiên bản tốt hơn của chính mình cho hiện tại. Quá khứ sẽ không quay lại, còn hiện thực vẫn đang hiện hữu. Tận hưởng khoảnh khắc hiện tại như thể đó là hơi thở cuối cùng của bạn. Đừng quên rằng, bạn chỉ có thể sống mỗi ngày một lần thôi. Nhất kỳ nhất hội.

 

ST

 

Thứ Hai, 19 tháng 5, 2025

Bác Hồ với tinh thần tự học

 

BÁC HỒ VỚI TINH THẦN TỰ HỌC

 

Mùa hè năm 1911, Bác đặt chân lên đất Pháp, đối với Bác, kể từ thời điểm đó mọi việc từ sinh hoạt hàng ngày, tới công việc, nhằm tìm ra con đường cứu nước, cứu dân đều phải sử dụng tiếng Pháp. Vì thế, nếu không biết tiếng Pháp thì thật là “trở ngại lớn nhất trên con đường tìm đường cứu nước, cứu dân”.

Bác đã đặt ra quyết tâm “Nhất định phải học nói, học viết cho kỳ được” và Bác đã tìm ra được phương pháp học cho riêng mình dù trong hoàn cảnh thiếu thốn, khó khăn.

 

Ngay khi còn trên chuyến tàu sang Pháp (La-tu-sơ Tơ-rê-vin, dưới các tên Văn Ba) mỗi lúc rảnh rổi, Bác thường tìm đến hai người lính trẻ đi cùng chuyến tàu để học đọc và viết tiếng Pháp. Họ cho Bác mượn những quyển sách nhỏ in tiếng Pháp. Muốn biết rõ về cái gì, muốn biết đồ vật nào đó viết bằng tiếng Pháp như thế nào, Bác đều chỉ tay hỏi. Tối tối sau khi đi làm về, Bác ghi lại những từ mới vào. Học được chữ nào, Bác ghép chúng lại thành câu thực hành ngay.

 

Ban đầu, Bác tập ghép một vài từ, sau ghép thành đoạn, dần dần Người tập viết thành từng bài dài. Một thời gian sau, Bác tìm đến các tờ báo của Pháp để xin được viết bài đăng báo. Trong những lần gửi bài, Bác nói với mọi người trong Tòa soạn rằng: “Tôi rất sung sướng nếu bài viết này của tôi được đăng, nhưng dù thế nào cũng xin các đồng chí sửa lỗi tiếng Pháp cho tôi”.

 

Sau mỗi lần bài viết của Bác được đăng báo, Bác vui mừng khôn xiết, và theo chỉ dẫn của những chủ bút Bác vẫn không quên xem lại từng câu từng chữ, xem bài viết của mình đúng sai chỗ nào, Toàn soạn báo đã sửa lại cho mình ra sao? Bác tập viết di viết lại, khi thì viết diễn giải ra cho dài, lúc là những đoạn ngắn cho súc tích.

 

Cứ sau mỗi ngày làm việc, dù công việc bận bịu tới đâu, Bác vẫn tranh thủ đọc vài trang tiểu thuyết, vừa để giải trí, thư giãn đầu óc lại vừa để trao dồi kiến thức. Bác tập viết những bài phóng sự. Sáng nào Bác cũng viết từ 5 giờ đến 6 giờ rưỡi, tới 7 giờ Bác lại bắt tay vào công việc. Dù trời nóng hay rét Bác cũng không nản chí.

 

Thấm thoắt thời gian trôi đi, cho đến năm 1922, Bác đã trở thành chủ bút của tờ báo “Người cùng khổ” viết bằng 3 thứ tiếng. Tên báo bằng tiếng Pháp đặt ở giữa, chữ Ả Rập bên trái và bên phải là chữ Hán, tất cả đều do Bác viết. Do Tòa soạn báo không có Ban biên tập thường xuyên, nên nhiều khi Bác phải “cáng đáng” mọi việc từ khâu sửa chữa, biên tập bài vở, tới khâu bán báo.

 

*****

– Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương mẫu mực về tinh thần tự học, lấy tự học làm cốt, làm phương thức chủ yếu để nâng cao trình độ mọi mặt của bản thân. Tự học ở Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành một triết lý nhân văn sâu sắc với một kế hoạch cụ thể, chặt chẽ, khoa học; với một ý chí và quyết tâm bền bỉ, dẻo dai, tinh thần sáng tạo, tranh thủ mọi lúc, mọi nơi để học.

Tấm gương sáng của Người là nguồn cổ vũ, nguồn cảm hứng vô tận cho mỗi người Việt Nam xây dựng xã hội học tập hiện nay. 

---

Bài 14. Kể chuyện về Bác Hồ – Tinh thần tự học của Bác của Trường Tiểu học Tân Hưng