CÓ NHIỀU LỰA CHỌN SẼ ÍT TỰ DO
Tự sự của một người có quá nhiều lựa chọn: Tưởng là sướng, nhưng lại là thứ ‘gông cùm’ vô cùng mệt mỏi!
Có bao giờ bạn tự hỏi rằng liệu giữa việc bị bắt buộc phải lựa chọn với việc có quá nhiều lựa chọn thì cái nào sẽ khó khăn hơn?
Thực tế, chúng ta đang đứng giữa rất nhiều "cạm bẫy" của sự lựa chọn ngày nay mà chúng ta không hề hay biết.
Chọn ngành, chọn nghề, chọn nơi ở, ngay cả việc chọn một nhà hàng để ăn bữa trưa cũng sẽ trở nên cực kỳ khó khăn nếu ta phải lựa chọn giữa rất nhiều đáp án. Vậy, quá nhiều sự lựa chọn thực chất là một điều may mắn, hay hóa ra lại là một thử thách?
Đôi khi có duy nhất một lựa chọn cũng là một sự tự do
Chúng ta thường xem việc chỉ có một sự lựa chọn đồng nghĩa với việc chúng ta bị ép vào khuôn khổ hay bó buộc, nhưng thực chất điều này lại giúp chúng ta tiết kiệm thời gian và công sức để so sánh giữa rất nhiều lựa chọn mà đôi khi còn mang đến rất nhiều bất lợi khác.
Đó là lý do vì sao những người chỉ giỏi một thứ sẽ dễ dàng định hướng được con đường của họ trong tương lai, hơn là những người giòi nhiều thứ hơn.
Như chàng cầu thủ bóng chày điển trai trong Prison Playbook, người đã trở thành một ngôi sao chỉ vì anh ta không có lựa chọn nào khác ngoài chơi bóng, và thậm chí anh còn không được sinh ra với tài năng mà còn phải tự mình mài dũa qua năm tháng.
Hay như nhân vật đã làm nên tên tuổi của Tom Hanks – Forrest trong The Forrest Gump với chỉ số IQ chỉ 75, bị thiểu năng trí tuệ nhưng rồi nhận ra mình có một khả năng duy nhất hơn người, đó chính là chạy.
Vậy đó, đôi khi chỉ có một sự lựa chọn duy nhất hóa ra lại là một sự tự do, tự do được làm hết mọi thứ chỉ để theo đuổi một mục tiêu duy nhất.
Quá nhiều lựa chọn có thể là một gánh nặng
Đôi khi, đứng giữa quá nhiều quyết định nhưng lại không biết chọn lấy điều gì, đó lại là một "gông cùm" ít ai ngờ đến.
Quá nhiều lựa chọn thực ra lại mang đến vô vàn bất cập và khiến chúng ta đánh đổi rất nhiều.
Đánh đổi thời gian để chọn lựa, tìm hiểu, so sánh, đối chiếu và đưa ra sự lựa chọn cho bản thân mà chính chúng ta cũng chưa kịp nhận thức được liệu đó có phải là sự lựa chọn tốt nhất hay chưa.
Và đôi lúc, chính sự lựa chọn lại cũng chính là áp lực. Khi chúng ta buộc phải làm một điều gì đó, chúng ta được quyền "san sẻ" bớt trách nhiệm lên thứ đã bó buộc chúng ta. Nhưng khi được tự do chọn lựa, tất cả trách nhiệm chỉ còn là do chính bản thân mình. Và điều này đôi lúc lại mang đến phiền não nhiều hơn là sự tự do.
Học cách chọn lựa giữa vòng xoáy của thời đại
Thời điểm chúng ta tự do nhất, cũng sẽ là thời điểm chúng ta buộc phải lựa chọn nhiều nhất.
Vào thời xa xưa, khi giới hạn nghề nghiệp còn hẹp, chúng ta chỉ có thể chọn lựa giữa một vài loại công việc nhất định.
Khác hẳn so với ngày nay khi có quá nhiều thứ chúng ta có thể làm, và quá nhiều sự lựa chọn được mang đến từ cộng đồng, gia đình, bạn bè mà chúng ta buộc phải ra một quyết định phù hợp nhất.
Giải pháp duy nhất lại chính là giới hạn lại những chọn lựa của mình nhiều nhất có thể. Nếu được, hãy chọn 1 giữa 2,3 thứ hơn là chọn 1 trong số 100 lựa chọn khác nhau.
Đó chắc hẳn sẽ là việc mà không ai trong số chúng ta mong muốn làm mặc dù cho việc có nhiều lựa chọn từng là một điều hạnh phúc trong thời kỳ mà ít ai có quyền chọn lựa cho bản thân mình.
Hoặc đôi lúc, chúng ta có thể sử dụng một thứ, đó là quyền không lựa chọn bất kỳ điều gì, để bản thân được xuôi theo những gì mà cuộc sống mang đế. Thế, hóa ra lại nhẹ nhàng hơn.
