NGƯỜI THƯỢNG ĐẲNG NÓI TRÍ TUỆ, TRUNG ĐẲNG NÓI SỰ TÌNH, HẠ ĐẲNG NÓI THỊ PHI

Con người ta sống trên đời có thể phân thành ba loại: thượng đẳng, trung đẳng và hạ đẳng. Chính cách suy nghĩ như thế nào sẽ quyết định tương lai bản thân trở thành người như thế ấy.

Bạn là loại người nào? Câu hỏi nghe có vẻ khó chịu, nhưng bạn đã bao giờ thử tự hỏi mình? Nếu vẫn chưa tìm ra câu trả lời thì xin mời đọc tiếp…

Phó xuất, trao đổi và giành giật

Người thượng đẳng phó xuất (cống hiến), dù cho gặp việc gì cũng muốn bỏ thêm tâm sức vào để hoàn thành cho tốt, tự mình thực hiện không nề hà.

Người trung đẳng biết điểm mạnh yếu của mình, sẽ đạt được mong muốn thông qua cách trao đổi, đôi bên cùng có lợi.

Người hạ đẳng giành giật, không muốn phó xuất, cũng không muốn trao đổi, lấy thứ của người khác biến thành của mình.

Năng lực và nóng nảy

Người thượng đẳng có năng lực, điềm đạm không nóng nảy;

Người trung đẳng nóng nảy, có năng lực;

Người hạ đẳng nóng nảy, không năng lực.

Tầm ảnh hưởng

Người thượng đẳng người người ca ngợi;

Người trung đẳng không ai biết đến;

Người hạ đẳng người đời kinh ghét.

Tín niệm

Người thượng đẳng tín niệm kiên định;

Người trung đẳng tự tin vào mình;

Người hạ đẳng sợ sệt hoài nghi.

Cống hiến

Người thượng đẳng làm việc cống hiến;

Người trung đẳng suy nghĩ đắn đo;

Người hạ đẳng làm việc theo cảm xúc buồn vui của mình.

 

Kiến thức là từ học tập mà có, năng lực từ tôi luyện mà thành, cảnh giới là từ tu dưỡng mà xuất lai.

Mưa lớn không gột rửa được rễ sâu trong lòng đất; đạo pháp rộng lớn cũng chỉ độ được người hữu duyên. Giá trị của con người, của một đời người chính là quá trình lý giải đạo, ngộ đạo, đắc đạo.

Người thượng đẳng nói chuyện có lý lẽ, trí tuệ; người trung đẳng nói đúng sự tình, người hạ đẳng nói chuyện thị phi.

Lê Hiếu

Người càng thân càng bị soi mói

 

NGƯỜI CÀNG THÂN CÀNG BỊ SOI MÓI

Có những người rất lịch sự với người ngoài, nhưng chưa chắc vì họ quá tinh tế. Đôi khi chỉ vì khoảng cách khiến họ phải giữ ý.

Bạn bè hay đồng nghiệp đến muộn mười phút, chúng ta thường dễ bỏ qua. Nhưng nếu là vợ chồng hoặc người thân, nhiều người bắt đầu khó chịu: “Có mỗi chuyện đúng giờ cũng không làm được.” “Sao lúc nào cũng chậm chạp vậy?”

 

Người thân sống gần mình quá lâu nên ta nhìn thấy rất nhiều khuyết điểm nhỏ nhặt. Tiếng nhai hơi lớn, thói quen để đồ lung tung, cách nói chuyện chưa vừa ý. Vốn đều là chuyện rất nhỏ, nhưng lại dễ khiến người ta mất kiên nhẫn.

 

Một số người dần xem người thân như “một phần thuộc về mình”. Trong tiềm thức, họ nghĩ rằng đối phương nên sống theo tiêu chuẩn của họ. Khi người kia không giống như điều họ mong muốn, họ bắt đầu khó chịu, bắt đầu chỉ trích: “Sao em lúc nào cũng vậy?” “Nói bao nhiêu lần rồi mà không sửa?”

 

Nghe có vẻ là đang góp ý. Nhưng sâu xa hơn, đó là cảm giác: “Tôi đúng hơn bạn.” “Bạn nên sống theo cách của tôi.” Đó thật ra là một dạng kiêu ngạo mang tính áp đặt.

Người thật sự xem người thân là một cá thể độc lập sẽ hiểu rằng: Ai cũng có nhịp sống riêng, ai cũng có khuyết điểm riêng, không ai hoàn hảo hoàn toàn. Họ sẽ bớt phán xét hơn, bớt kiểm soát hơn.

 

Ngược lại, có người rất thích cảm giác mình luôn đứng ở vị trí cao hơn trong gia đình. Họ cho rằng việc mình chỉ trích là “vì muốn tốt cho người kia”. Nếu đối phương phản kháng, họ lại cho rằng người kia “không biết điều”.

 

Lâu dần, những lời chê bai nhỏ nhặt ấy sẽ bào mòn lòng tự trọng của người thân. Cả gia đình bắt đầu sống dè dặt, nói chuyện phải nhìn sắc mặt, làm gì cũng phải cân nhắc. Nơi đáng lẽ là chỗ bình yên nhất lại trở thành nơi khiến người ta mệt mỏi nhất.

 

Rồi đến một ngày, bạn sẽ thấy một cảnh rất buồn: Ra ngoài ai cũng vui vẻ hoạt bát, nhưng về đến nhà thì chẳng ai muốn nói chuyện với ai. Mỗi người ôm một chiếc điện thoại, im lặng trong cùng một không gian. Không có biến cố gì quá lớn, chỉ là những tổn thương nhỏ tích tụ quá lâu, khiến mối quan hệ dần rạn nứt.

 

Gia đình không phải là nơi chứa rác cảm xúc

Nhiều người hay nói: “Tôi đi làm cực khổ cả ngày, về nhà phải được thoải mái chứ.” Câu đó không sai. Nhưng có người lại hiểu “thoải mái” thành “muốn làm gì cũng được”.

Tâm trạng không tốt thì nói lời tổn thương. Áp lực lớn thì nổi nóng với người nhà. Rồi yêu cầu người thân phải hiểu, phải nhẫn nhịn, phải chịu đựng.

 

Nhưng gia đình không phải nơi để bạn xả hết cảm xúc tiêu cực. Người thân ở bên bạn là vì yêu thương bạn, không phải vì họ nợ bạn điều gì.

 

Có một người từng chia sẻ câu chuyện về cha mình. Ngày trẻ, ông làm trong xưởng, thường xuyên bị cấp trên mắng mỏ. Ông luôn nhẫn nhịn bên ngoài, nhưng về nhà lại quát tháo vợ con. Mẹ anh khi đó thường nói: “Đi làm mệt thì về nhà nghỉ ngơi, người nhà không chấp nhặt đâu.”

 

Ba mươi năm sau, các con trưởng thành rồi rời đi hết. Người mẹ từng nhẫn nhịn nhất cuối cùng lại là người đề nghị ly hôn. Lúc đó ông mới nhận ra: Những lần quát mắng mà ông cho là nhất thời, với gia đình lại là những vết nứt rất khó hàn gắn.

 

Một người dù thành công đến đâu, nếu quen mang mọi cảm xúc xấu trút lên người thân, thì sâu bên trong vẫn là một người nghèo nàn về tinh thần. Bởi họ không đủ khả năng quản lý cảm xúc của mình, cũng không đủ năng lực gìn giữ những mối quan hệ quan trọng nhất.

Gửi đến những người dễ nổi nóng với gia đình

Con người ai cũng có cảm xúc, không ai có thể mãi dịu dàng và lý trí. Nhưng ít nhất, chúng ta có thể cố gắng làm vài điều nhỏ:

Trước khi nổi nóng, hãy rời khỏi không gian đó một lúc, dù chỉ vài phút. Trước khi nói lời tổn thương, hãy tự hỏi bản thân: “Câu này có thật sự cần nói không?” Nếu lỡ mất kiểm soát, hãy học cách xin lỗi người thân.

 

Những điều nhỏ ấy tưởng chừng đơn giản, nhưng theo thời gian lại âm thầm thay đổi không khí của cả một gia đình. Một câu nói nặng lời có thể khiến bạn hả giận vài giây, nhưng hậu quả của nó đôi khi phải mất rất nhiều năm mới bù đắp được.

 

Lịch sự với người ngoài là giáo dưỡng, nhưng dịu dàng với người thân mới là tu dưỡng thật sự. Những người sống ung dung và có nội lực thật sự thường không cần dùng sự nóng nảy để chứng minh bản thân.

 

Đọc đến đây, có lẽ bạn cũng có thể tự hỏi mình một câu: Bạn dễ nổi nóng nhất trước mặt ai? Và bạn lại sợ làm tổn thương ai nhất?

Tú Uyên

Lời, chỉ nói với người hiểu chuyện

 

LỜI, CHỈ NÓI VỚI NGƯỜI HIỂU CHUYỆN

Khổng tử có nói: “Người có thể cùng nói chuyện mà không nói, thế là mất người. Người không thể bàn chuyện cùng mà lại nói, thế là uổng lời”.

Lời này có nghĩa đại khái là, nếu gặp phải dạng người không hiểu chuyện, có những lời là không thể nói ra, vì có nói đối phương cũng không hiểu. Đôi khi nói nhiều còn rước thêm phiền não, thậm chí dẫn đến tai họa.

Có một câu chuyện kể về đôi tình nhân trẻ đang ăn trong nhà hàng. Lúc ăn xong chuẩn bị đi, cô bạn gái bị vài tên lưu manh ở bàn bên cạnh huýt sáo trêu ghẹo.

Người đàn ông lắc đầu nói: “Ăn xong rồi, chúng ta đi thôi”.

Bạn gái liền tức giận mắng: “Anh sợ như thế à, còn là đàn ông không!”

Người đàn ông nhíu mày, kéo bạn gái rời đi: “Tội gì mà so đo với bọn lưu manh”.

Kết quả, người bạn gái đẩy tay anh ta ra và mắng mấy tên lưu manh một trận. Cuối cùng cả hai bị những tên lưu manh cho một trận, người đàn ông đã bị đâm trọng thương, tình trạng hết sức nguy kịch.

Sau đó, anh ta được đưa đến bệnh viện chữa trị nhưng không qua khỏi. Trước khi qua đời, anh có hỏi bạn gái một câu: “Giờ anh đã được tính là đàn ông chưa?”.

Một trong những đặc điểm của người hồ đồ là gần như không thể nói lý lẽ với họ. Họ không chỉ không hiểu đạo lý, đôi lúc còn cho rằng bạn đang nói vớ vẩn. Nếu chẳng may vướng phải người hồ đồ, thì trước sau cũng gặp tai họa, thậm chí còn mất đi tính mạng.

Do đó, bạn chỉ nên nói chuyện với người hiểu chuyện, đừng tranh luận với người hồ đồ, vì một khi tranh luận nghĩa là bạn đã thua chính mình.

Bởi vậy, có những lời, không gặp đúng người, thà rằng không nói.