PHÉP LỊCH SỰ TRONG CUỘC SỐNG

“Phép lịch sự chính là tấm giấy thông hành cho phép bạn đến mọi vùng đất, mọi văn phòng, mọi ngôi nhà và mọi trái tim trên thế giới” (George D. Powers).

Lịch sự là cách ăn nói hoặc cư xử nhã nhặn, lịch thiệp, biết tuân theo lề lối chuẩn mực khi giao tiếp, ứng xử trong cuộc sống. “Cho dù bạn là ai và bạn đang ở đâu, bạn luôn luôn là người sai nếu bạn tỏ ra thô lỗ”. Vậy nên, nếu bạn mang sự tôn trọng, chân thành và văn hóa đối đãi với mọi người, chắc chắn bạn sẽ nhận lại những điều tuyệt vời từ cuộc sống.

 

Phép lịch sự là tiêu chí đầu tiên và quan trọng để đánh giá nhân cách mỗi người. Có câu “Học ăn, học nói, học gói, học mở”. Lịch sự khi giao tiếp, khi tương tác xã hội giúp mỗi người trở nên thanh lịch, khiêm nhường, để lại ấn tượng đẹp trong mắt mọi người. Chúng ta được yêu mến, trân trọng. Phẩm chất, nhân cách của ta vì thế cũng trở nên rực rỡ.

 

Lịch sự là chất keo gắn kết tình người. Dù thân quen hay xa lạ, việc tôn trọng nhau khi giao tiếp cũng sẽ củng cố, duy trì mối quan hệ đôi bên thêm tốt đẹp, bền vững.

Dù trong giao tiếp hay thực hiện bất kì công việc nào, bất kỳ môi trường nào, phép lịch sự cũng sẽ giúp chúng ta giảm thiểu sự hiểu lầm, đẩy lùi mâu thuẫn xung đột, tăng thêm sự thấu hiểu, tin tưởng lẫn nhau trên cơ sở tuân thủ các chuẩn mực, giá trị văn hóa của xã hội.

 

Ai đó đã nói, nếu ta mở lòng thì thế giới quanh ta sẽ mở rộng. Phép lịch sự giúp ta không bao giờ cảm thấy lạc lõng giữa chốn đông người. Giống như một bản nhạc có nốt thăng nốt trầm, cuộc sống cũng có lúc thuận lợi, khó khăn; thành công, thất bại; sướng vui, buồn bã.

Ở vào những hoàn cảnh ấy, chúng ta rất dễ có những lời nói, hành động, việc làm chưa chuẩn mực.

 

Chúng ta cần trang bị cho mình phép lịch sự, bởi lịch sự giống như những người bạn chân thành giúp ta dễ dàng xoay chuyển tình thế, tìm kiếm được cơ hội và may mắn. Phép lịch sự cho thấy thái độ, sự hiểu biết và cách cư xử của chúng ta đối với mọi người.

Đây chính là điều kiện để mỗi cá nhân tìm kiếm con đường thành công riêng, hướng đến xây dựng một xã hội nhân văn, tiến bộ, đầy lòng nhân ái.

 

Lịch sự là phẩm chất tốt đẹp của con người. Tuy nhiên, không phải ai cũng nhận ra và thực hành tốt đức tính ấy. Rất nhiều người còn cư xử thô lỗ, vô tư, vô ý tứ. Nhiều người tự cho mình quyền ăn to nói lớn, cho mình quyền tỏ thái độ cục cằn, buông ra lời lẽ tục tĩu khi giao tiếp với người khác.

Nhiều người coi việc nói lời “làm ơn” “cảm phiền”, “cảm ơn”, “xin lỗi”,… là kiểu cách, thừa thãi. Họ ăn nói, đi đứng, nằm ngồi, làm việc,… một cách tự do.

Nhiều người lịch sự nhưng là lịch sự theo kiểu giả tạo nhằm mục đích lấy lòng, trục lợi. Lối sống và cách ứng xử như thế khiến những con người ấy bị lên án, chê trách. Xã hội nếu ai cũng sống vô phép tắc, bất lịch sự như thế, chắc chắn sẽ không bao giờ có văn minh, tiến bộ.

 

Không một ai sinh ra đã là người lịch sự. Nghĩa là, mỗi người trong cuộc đời đều phải trải qua quá trình được giáo dục, học tập, rèn luyện mới có. Lịch sự là cần thiết nhưng nó phải khởi phát từ sự chân thật, chân thành và cầu thị.

Có như vậy, phép lịch sự mới thực sự là tấm giấy thông hành để mỗi người đi đến mọi nơi, làm mọi điều mong muốn.

 

Tạp chí VHNT số 585, tháng 10-2024

 

 

NUÔI DƯỠNG ĐÔI TAI SIÊU PHÀM LÀ BÍ QUYẾT ĐỂ DUY TRÌ TÂM THẾ BÌNH ỔN

Trong cuộc sống, ai cũng từng rất nhiều lần được nghe những lời chỉ trích chói tai, đôi khi là lời góp ý nghiêm khắc, đôi khi là nhận xét thẳng thắn đến mức khiến ta bị tổn thương. Thế nhưng, một người thực sự trưởng thành không phải là người né tránh những lời đó, mà là người biết lắng nghe, phân tích và chọn lọc nó để hoàn thiện chính mình. 

Tận dụng cơ hội trong khó khăn, tương kế tựu kế để nâng cao nhân cách bản thân.

Lời khó nghe thường là tấm gương phản chiếu chính xác những điểm yếu của ta. Nó có thể đến từ người chân thành mong muốn ta tốt hơn, hoặc đôi khi đến từ những người không thiện ý. 

Nhưng dù xuất phát từ đâu, nếu biết bình tâm suy xét lại, ta vẫn có thể tìm thấy giá trị trong những lời nói ấy. 

 

Có những sự thật tuy đau lòng nhưng lại giúp ta nhận ra sai lầm mà chính mình không tự thấy được. 

Nếu chỉ thích nghe những lời êm tai, ta dễ rơi vào ảo tưởng về bản thân, lâu dần trở thành người không chịu thay đổi và không thể tiến bộ. Thế nên người xưa mới có câu “Thuốc đắng giã tật, lời thật mất lòng.

Tuy nhiên, chỉ biết nghe lời khó nghe mà bỏ qua những lời dễ nghe cũng là một sai lầm. 

Lời dễ nghe không phải lúc nào cũng giả tạo, và không phải ai khen ngợi ta cũng là người đang tâng bốc. Đôi khi, những lời động viên chân thành lại là thứ giúp ta đứng vững trước nghịch cảnh.

Một người nếu chỉ chấp nhận sự khắc nghiệt mà không biết đón nhận sự dịu dàng sẽ dễ trở nên bi quan, khắc kỷ với chính mình và vô tình làm tổn thương người xung quanh.

 

Cuộc sống vốn dĩ không chỉ có sự nghiêm khắc mà còn cần có sự cân bằng. Một lời

khuyên thẳng thắn giúp ta tỉnh táo, nhưng một lời động viên chân thành lại giúp ta có động lực để bước tiếp. 

 

Học cách dùng đôi tai để lắng nghe cả hai loại lời nói ấy chính là bí quyết để duy trì một tâm thế bình ổn, sáng suốt trong mọi hoàn cảnh.

Vậy nên, hãy rèn luyện bản thân để có thể nghe được cả những lời khó nghe lẫn những lời dễ nghe. 

 

Hãy dùng lý trí để tiếp thu những lời phê bình xác đáng và dùng trái tim để trân trọng những lời động viên thật tâm. Bởi vì một tâm hồn trưởng thành không phải là một tâm hồn chỉ biết chịu đựng, mà là một tâm hồn biết chắt lọc những điều tốt đẹp từ mọi góc nhìn của cuộc sống.

 

An Hậu 

Niềm vui đến từ 4 chữ lượng

 

NIỀM VUI ĐẾN TỪ 4 CHỮ LƯỢNG

 

1. Âm lượng

Lương Thực Thu từng nói: “Một người nói lớn tiếng, là bản năng; nói nhỏ tiếng, là văn minh.”

Kiểm soát âm lượng của mình là sự tôn trọng với người khác, cũng là sự tu dưỡng của bản thân.

 

Nói năng nhỏ nhẹ, dịu dàng là phong cách tốt nhất cho gia đình.

Mỗi lần Minh Lâm phạm lỗi, mẹ anh ta trước giờ đều chưa từng đánh con hay mắng con trước mặt người ngoài dù chỉ một câu; mà đợi đến lúc nửa đêm vắng người, yên tĩnh, mới đóng cửa, bình tĩnh giải thích chỗ sai cho Lâm nghe.

 

Có đôi lúc, ôn hòa lại chính là năng lượng mạnh mẽ nhất, có thể chống lại sự ác ý và những lời phỉ báng trên thế giới.

Nói chuyện to tiếng, quát tháo, giống như một lưỡi dao vô tình đâm vào trái tim người nhà, khiến họ rơi vào bất an, lo lắng.

Kiểm soát tốt âm lượng, nói chuyện dịu dàng với người nhà, là khởi đầu của một gia đình hạnh phúc, cũng là cách giáo dục tốt nhất.

 

Âm lượng nói chuyện, sẽ tiết lộ tu dưỡng của bạn.

Âm lượng của lời nói, ẩn chứa tố chất và phẩm hạnh bên trong của mỗi người.

Có những người vừa mở miệng đã mắng chửi, đứng cách rất xa vẫn có thể nghe được tiếng rống giận dữ của họ, làm ồn người khác. Chỉ khiến người khác cảm thấy người nọ thiếu giáo dục và không tôn trọng mọi người.

Ngược lại, có những người dù gặp chuyện không may gì đi nữa vẫn có thể kiểm soát lời nói, ăn nói nhỏ nhẹ, có duyên, khiến người ta cảm mến.

 

Âm lượng nói chuyện, có thể giúp nhìn thấu tâm hồn của một người, giúp người khác biết được bạn là người thiện hay ác, là dịu dàng hay hung dữ, là nhân từ hay lạnh bạc.

Người xưa có câu: “Quý nhân luôn nói lời thấp.”

Một người thực sự khiêm tốn, sẽ không bao giờ so đo âm lượng với người khác, mà dùng Đức hạnh để khiến họ tâm phục khẩu phục.

2. Độ lượng

Có lòng độ lượng, chính là có cả biển trời, không chỉ nhìn thấu, còn có cái nhìn thoáng hơn người khác. Người muốn có lòng độ lượng lớn, trước tiên phải học cách “tịnh tâm”, từ bỏ ham muốn.

Người có lòng độ lượng, tâm chỉ đặt lên việc lớn, sẽ không tốn quá nhiều tinh thần lên mấy chuyện lông gà vỏ tỏi, những điều nhỏ nhặt.

 

Bởi vì họ hiểu từ lâu không cần vì một cái lợi ngắn ngủi mà tranh chấp với người khác đến độ đầu rơi máu chảy. 

Họ tin tưởng rằng thời gian chính là liều thuốc tốt nhất; và mọi tủi thân, thất bại hiện tại nhất định sẽ được bù đắp bằng các hình thức khác nhau trong tương lai.

 

Tầm mắt xa hơn, cuộc sống sẽ không còn bị giới hạn bởi một căn nhà, một mẫu đất nhỏ trước cửa nữa, sẽ không cần vì lời bàn ra tán vào của hàng xóm mà đau đáu khó chịu cả ngày.

3. Đảm lượng

Người ta thường nói “thích liều mới thắng”, “liều” là một dạng đảm lượng thực tiễn. Cơ hội là nhờ vào bản thân tự tạo ra, chúng ta chỉ có thể nắm bắt được nếu chúng ta thực sự chăm chỉ.

 

Khi cà chua lần đầu được đưa đến châu Âu, mọi người đều nghĩ rằng ăn cà chua sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng. Nhưng Robert, một người Mỹ ở đó đã khuyên mọi người bằng một hành động đầy gan dạ, anh ta tự mình ăn cà chua để chứng minh cho mọi người biết loại quả này không có độc. Kể từ đó, cà chua được tiêu thụ rộng rãi.

 

Nếu không có một lần ăn thử đó của Robert, mọi người sẽ không bao giờ biết đến mùi vị thơm ngon của cà chua như hiện giờ.

Bất luận là công việc hay cuộc sống, làm việc gì cũng đừng nên quá cẩn trọng hay nhút nhát. Hãy thử mạnh dạn, to gan đi làm, biết đâu lại đi ra một con đường khác biệt chỉ dành riêng cho chính bạn thì sao?

4. Tâm lượng

Tâm của một người rộng lớn bao nhiêu, quyết định tầm nhìn và cách làm người của người đó cũng lớn bấy nhiêu. Người có trái tim cao cả, nhìn điều gì cũng thấy thuận mắt.

Hiểu cách tôn trọng những điều khác biệt, suy nghĩ cũng thoáng đạt theo. Trong tâm có phong cảnh, trước mắt sẽ không có thị phi.

 

Trong “Đàm kinh” có câu thế này: “Người tu đạo thực sự, là người chưa từng nhìn qua thế giới.”

Có nghĩa là: Người thực sự trưởng thành, sẽ không vì lời nói sai, việc làm không đúng của người khác mà đặt nặng trong lòng; càng sẽ không vì lỗi lầm của người khác mà làm vấy bẩn tâm hồn mình.

 

Trần thế rối loạn, thị phi khắp nơi. Nếu trong tâm không tranh chấp với thị phi, trước mặt lúc nào cũng là cảnh đẹp. Mà tâm có lực lượng, thì người mới có độ lượng.

 

Tăng Quốc Phiên từng nói:

“Phú quý công danh, là vinh quang mà người đời tôn sùng; nhưng ai có trái tim rộng lớn, mới thực sự sống an vui, thoải mái.”

Tâm cởi mở, cầm lên được, đặt xuống được. Không phải không quản sự đời, mà là không quản sự người.

 

Sống là một loại tu hành, mà tu hành là một loại tu tâm.

Chỉ cần có một trái tim biết đủ, ở đâu cũng vẫn là hạnh phúc.

 

An Hậu