Trí tuệ xúc cảm

 

TRÍ TUỆ XÚC CẢM

Nguy cơ đón đợi những ai không làm chủ được xúc cảm trong quá trình trưởng thành. Sự khiếm khuyết về mặt trí tuệ xúc cảm có thể dẫn tới việc mắc các chứng trầm cảm, ưa bạo lực, rối loạn ăn uống hay lạm dụng chất kích thích,... Sự cần thiết của việc giảng dạy những phương pháp điều khiển xúc cảm và kỹ năng xã hội tại các cơ sở giáo dục tiên phong để hướng cuộc sống của con trẻ đi đúng đường.

Những số liệu đáng quan ngại lấy từ một khảo sát quy mô lớn với các bậc phụ huynh và giáo viên cho thấy: trẻ em ngày nay dễ gặp nhiều vấn để về xúc cảm hơn thế hệ trước. Chúng dễ cô đơn, chán nản, suy sụp, tức giận, ương bướng và hung hãn hơn.

Nếu có giải pháp nào phù hợp, tôi nghĩ nó nằm ở Việc chúng ta giúp trẻ chuẩn bị những gì để bước vào đời. Hiện tại chúng ta vẫn đang để hoạt động giáo dục xúc cảm cho con mình lâm vào tình cảnh tự phát với kết quả thậm chí còn tệ hại hơn.

Chúng ta cần thiết lập ngay tầm nhìn mới về loại trường học có thể dạy nên những học sinh toàn diện cả về trí tuệ lấy tình cảm. Cuối cuộc hành trình, chúng ta sẽ cùng tới thăm một vài lớp học sáng tạo với mục tiêu giúp trẻ phát triển nền tầng tự tuệ xúc cảm.

Tôi có thể nhìn thấy trước một nền giáo dục tương lai biết coi trọng và thường xuyên giúp người học trao đổi những kỹ năng như sự tự chủ, tự ý thức, lắng nghe, đồng cảm, cộng tác và hòa hợp. 

Trong cuốn Đạo đức học của Nicomaque, Aristotle đã đặt ra nhiều câu hỏi triết lý về đức hạnh và nhân cách, đồng thời thách đố con người kiểm soát được xúc cảm bằng trí tuệ để có một đời sống tốt đẹp.

Daniel Goleman viết một trường hợp hấp dẫn và thuyết phục, bỏ qua biệt ngữ và thuật ngữ bí truyền để có một lập luận nhân văn và nhân ái hơn. Anh ấy đã không phản ứng thái quá khi nhìn thấy xã hội Mỹ đang đứng trước bờ vực bạo lực, những dấu hiệu bao gồm các vụ xả súng ở trường học. Trên khắp thế giới, trẻ em đang kém hơn trong các vấn đề về cảm xúc và sự nhạy bén. Điều này, kết hợp với xu hướng hung hăng tự nhiên ở một số trẻ em, khiến chúng có nguy cơ dẫn đến vụ thảm sát Columbine tiếp theo.

Từ "cảm xúc" xuất phát từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là "di chuyển". Cảm xúc của chúng ta gần như kìm hãm chúng ta. Trong khi IQ theo truyền thống được coi là thành phần quan trọng và bao trùm tất cả của thành công, "Project Spectrum" đã đảo ngược phát hiện này bằng nghiên cứu về nhiều loại trí thông minh bao gồm khả năng lãnh đạo và nhận thức xã hội. Điều này có thể được quan sát thấy ở trẻ em ở trường tiểu học và là một yếu tố dự báo thành công trong tương lai tốt hơn chỉ số IQ.

ST

Trăm năm xin chớ quên nhau

 

TRĂM NĂM XIN CHỚ QUÊN NHAU

"Trúc nhớ mai, thuyền quyên nhớ khách, Quan nhớ ngựa bạch, bóng lại nhớ câu. Anh nhớ em đây biết bao giờ được, Đạo vợ chồng chẳng trước thời sau, Trăm năm xin chớ quên nhau."

Phân tích từng câu:

·       "Trúc nhớ mai, thuyền quyên nhớ khách": Trúc và mai là hai loài cây thường mọc gần nhau, tượng trưng cho tình cảm gắn bó, thủy chung. Thuyền quyên (chim uyên ương) là loài chim gắn liền với tình yêu đôi lứa, nhớ thương. "Khách" ở đây có thể hiểu là người yêu xa. Câu thơ gợi lên một nỗi nhớ da diết, man mác buồn.

 

·       "Quan nhớ ngựa bạch, bóng lại nhớ câu": Người quan chức xa nhà, nhớ ngựa bạch (ngựa tốt, tượng trưng cho sự nghiệp, địa vị) và bóng (hình ảnh của người thân, gia đình). "Câu" ở đây có thể hiểu là lời hẹn ước, lời thề nguyện. Câu thơ thể hiện sự nhớ nhung, day dứt của người xa nhà đối với công việc và gia đình.

 

·       "Anh nhớ em đây biết bao giờ được": Thể hiện nỗi nhớ mong da diết của người đàn ông đối với người yêu. Sự chất chứa, khắc khoải được thể hiện rõ ràng qua câu hỏi "biết bao giờ được".

 

·       "Đạo vợ chồng chẳng trước thời sau": Đạo vợ chồng" là đạo lý, nghĩa vụ, trách nhiệm của vợ chồng, không thể thay đổi theo thời gian. Câu thơ nhấn mạnh tính chất bền vững, lâu dài của tình nghĩa vợ chồng.

 

·       "Trăm năm xin chớ quên nhau": "Trăm năm" tượng trưng cho sự trường tồn, vĩnh cửu. Câu thơ khép lại bài ca dao với lời thề nguyện sâu sắc, thể hiện mong ước được ở bên nhau trọn đời.

 

Bài ca dao sử dụng nhiều biện pháp tu từ như: phép đối, nhân hóa, ẩn dụ... để thể hiện một cách sâu sắc và đa dạng nỗi nhớ mong, tình yêu và sự thủy chung. Bài ca dao không chỉ thể hiện tình yêu lứa đôi mà còn mở rộng ra tình cảm gia đình, công việc, thể hiện khát vọng về một tình yêu bền vững, trọn đời. 

Tâm tư, tình cảm của người xưa được thể hiện một cách chân thành, cảm động. Bài ca dao thể hiện một quan niệm về tình yêu, về đạo lý sống rất đẹp, rất đáng trân trọng.

 

Nghe nhạc của Mozart thực sự có giúp bạn thông minh hơn?

 

NGHE NHẠC CỦA MOZART THỰC SỰ CÓ GIÚP BẠN THÔNG MINH HƠN?

Người ta thường nói rằng nhạc cổ điển có thể giúp trẻ em thông minh hơn, nhưng khi xem xét các bằng chứng khoa học, bức tranh có vẻ phức tạp hơn.

Bạn có thể đã nghe về "hiệu ứng Mozart". Đó là ý tưởng cho rằng nếu trẻ em hoặc thậm chí trẻ sơ sinh nghe nhạc của Mozart, chúng sẽ trở nên thông minh hơn.

Chỉ cần tìm kiếm trên internet, bạn sẽ thấy rất nhiều sản phẩm giúp bạn thực hiện điều này. Bất kể độ tuổi nào, có rất nhiều CD và sách để giúp bạn tận dụng sức mạnh từ âm nhạc của Mozart.

Tuy nhiên, khi xem xét bằng chứng khoa học về việc liệu điều đó có làm bạn thông minh hơn hay không, bức tranh không đơn giản như vậy.

Cụm từ "hiệu ứng Mozart" xuất hiện lần đầu vào năm 1991, nhưng chính một nghiên cứu được mô tả trong tạp chí Nature vào năm 1993 mới thực sự khơi dậy sự quan tâm của truyền thông và công chúng về ý tưởng rằng nghe nhạc cổ điển có thể cải thiện trí não.

Đây là một ý tưởng có vẻ hợp lý: Mozart không thể phủ nhận là một thiên tài, âm nhạc của ông phức tạp, và người ta hy vọng rằng nếu chúng ta nghe đủ nhiều, một phần trí thông minh đó sẽ "thấm" vào chúng ta.

Năm 1997 Don Campbell, tác giả của cuốn sách "The Mozart Effect", đã khơi mào một cuộc tranh luận sôi nổi về tác động của âm nhạc đối với não bộ. Ông cho rằng việc nghe nhạc của Mozart, đặc biệt là những tác phẩm có tiết tấu nhanh và phức tạp, có thể cải thiện khả năng không gian và tư duy logic.

Tuy nhiên nhiều nghiên cứu sau đó đã chỉ ra rằng hiệu ứng Mozart có thể chỉ là một hiện tượng tạm thời và không mang lại những lợi ích lâu dài. Dù vậy, không thể phủ nhận rằng âm nhạc, đặc biệt là âm nhạc cổ điển, có tác động tích cực đến tâm trạng và cảm xúc của con người.

Ý tưởng này nhanh chóng lan rộng, hàng ngàn bậc cha mẹ bắt đầu mở nhạc Mozart cho con cái mình nghe. Năm 1998, Zell Miller, Thống đốc bang Georgia (Mỹ), thậm chí còn yêu cầu dành ngân sách để mỗi trẻ sơ sinh được nhận một CD nhạc cổ điển.

Không chỉ trẻ em, ngay cả động vật cũng được thử nghiệm với nhạc Mozart. Một lần, khi Sergio Della Sala – nhà tâm lý học và tác giả cuốn Mind Myths – đến thăm một trang trại ở Ý, người nông dân tự hào khoe rằng họ cho bò nghe nhạc Mozart ba lần một ngày để tăng chất lượng sữa.

Nhưng liệu âm nhạc của Mozart thực sự có tác dụng?

Khi quay lại nghiên cứu ban đầu, điều bất ngờ đầu tiên là các tác giả từ Đại học California, Irvine rất khiêm tốn trong các tuyên bố của họ và không hề sử dụng cụm từ "hiệu ứng Mozart". Điều bất ngờ thứ hai là nghiên cứu này không được thực hiện trên trẻ em mà trên sinh viên đại học.

Chỉ có 36 sinh viên tham gia. Họ được yêu cầu thực hiện các bài kiểm tra tinh thần sau khi nghe 10 phút im lặng, 10 phút hướng dẫn thư giãn hoặc 10 phút nhạc của Mozart (Sonata for Two Pianos in D Major, K448). Những sinh viên nghe nhạc Mozart làm tốt hơn trong các bài kiểm tra không gian – yêu cầu hình dung hình dạng trong tâm trí.

Tuy nhiên, hiệu quả này chỉ kéo dài khoảng 15 phút. Như vậy, nó khó có thể mang lại sự cải thiện trí tuệ lâu dài.

"Kích thích não bộ" – yếu tố chính

Nhiều nghiên cứu tiếp theo cho thấy nghe nhạc thực sự có thể cải thiện tạm thời khả năng xử lý không gian, nhưng hiệu quả này không kéo dài và không làm chúng ta thông minh hơn. Hơn nữa, âm nhạc của Mozart không phải là yếu tố duy nhất.

Một nghiên cứu năm 2010 cho thấy nghe nhạc của Schubert hoặc thậm chí đọc một đoạn văn từ tiểu thuyết của Stephen King cũng có tác dụng tương tự – miễn là bạn thích chúng.

Năm 2006, một nghiên cứu lớn ở Anh với 8.000 trẻ em cho thấy nhạc pop cũng có thể có hiệu quả như nhạc Mozart. Trẻ nghe nhạc của Mozart làm tốt, nhưng những trẻ nghe nhạc pop như Blur’s Country House còn làm tốt hơn.

Điều này chỉ ra rằng sự hứng thú và sự tỉnh táo của não bộ quan trọng hơn loại nhạc bạn nghe. Bạn không cần phải nghe nhạc cổ điển – bất kỳ hoạt động nào kích thích trí óc như tập thể dục hoặc uống cà phê cũng có thể mang lại hiệu quả tương tự.

Chơi nhạc cụ – lợi ích thực sự

Có một cách mà âm nhạc có thể nâng cao IQ của bạn: học chơi một nhạc cụ. Theo Jessica Grahn, nhà khoa học nhận thức tại Đại học Western, Ontario, một năm học piano kèm luyện tập đều đặn có thể tăng IQ lên khoảng 3 điểm.

Nghe nhạc Mozart sẽ không gây hại gì và có thể bắt đầu một sở thích lâu dài với nhạc cổ điển. Nhưng trừ khi bạn cần cải thiện kỹ năng xếp giấy ngay lập tức, khả năng là nhạc Mozart sẽ không giúp bạn làm tốt hơn bất kỳ điều gì.

ST