Nuôi con gái khác con trai

 

NUÔI CON GÁI KHÁC CON TRAI

Tôi đã làm mẹ hơn mười năm. Có hai đứa con, một trai - một gái. Ban đầu tôi những tưởng, con nào cũng là con, phải nuôi hai đứa như nhau, yêu thương đủ đầy, không đứa nào phải tị nạnh với đứa nào. 

Nhưng càng lớn, càng dạy con, tôi càng thấm thía một câu nói của các cụ xưa: “Nuôi con gái như công chúa, nuôi con trai như ăn mày.”

Hồi đầu, tôi thấy câu ấy hơi khập khiễng, thậm chí có phần “thiên vị” – sao con gái thì được nâng niu, còn con trai lại phải chịu khổ? Nhưng rồi, qua từng ngày chứng kiến con lớn, tôi nhận ra: câu nói ấy không nói về việc yêu thương nhiều hay ít, mà nói về cách dạy và kỳ vọng khác nhau dành cho hai đứa con trong cùng một mái nhà.

Nuôi con gái như công chúa – là dạy con được yêu thương, được tôn trọng và biết tự yêu mình

Con gái tôi là một cô bé nhạy cảm. Con có thể khóc chỉ vì một lời nói hơi nặng, hay chỉ cần tôi quên hôn tạm biệt buổi sáng, con đã thấy buồn. Lúc đầu, tôi lo con “mít ướt”, nhưng dần dần, tôi hiểu rằng con gái cần được yêu thương đúng cách để lớn lên không phải đi tìm tình yêu ở nơi khác.

“Nuôi như công chúa” không có nghĩa là cho con tất cả, là chiều chuộng vô điều kiện. Mà là dạy con biết giá trị của mình, biết mình xứng đáng với điều tốt đẹp. Tôi không muốn con lớn lên với tâm thế yếu mềm, chỉ biết trông chờ người khác, mà muốn con học cách yêu thương bản thân, tự tin và biết nói “không” khi cần.

Tôi dạy con rằng làm con gái không phải chỉ cần xinh đẹp, mà phải thông minh, bản lĩnh, và có lòng nhân ái. Công chúa không phải vì được đội vương miện, mà vì biết giữ trái tim trong sáng giữa thế giới nhiều thử thách.

Còn cậu con trai nhỏ của tôi thì hoàn toàn khác. Con sôi nổi, bướng bỉnh và có phần nghịch ngợm. Nếu tôi không kiên định, chỉ cần mềm lòng một chút là nhà cửa tanh bành. Tôi nhớ mãi câu nói của chồng: “Con trai phải để nó biết tự lo. Thương quá hóa hại.”

Thế nên, tôi tập cho con trai va chạm từ sớm. Tự dọn đồ chơi, tự xúc cơm, tự chịu hậu quả khi không làm bài tập. Nhiều người nhìn vào bảo tôi “hà khắc”, nhưng thật ra, đó là cách tôi dạy con biết trân trọng mọi thứ mình có. 

“Nuôi như ăn mày” không phải là bắt con khổ, mà là để con học cách mạnh mẽ trong mọi hoàn cảnh. Con trai sau này sẽ là trụ cột, sẽ phải gánh vác, nên tôi không muốn con lớn lên với tâm lý ỷ lại. Tôi dạy con hiểu rằng: sức mạnh không nằm ở cơ bắp, mà ở tinh thần dám chịu trách nhiệm.

Khi con vấp ngã, tôi không vội đỡ. Tôi chờ con tự đứng dậy. Khi con thua bạn, tôi không vội an ủi, mà hỏi: “Con học được gì từ lần này?” Tôi tin rằng một người đàn ông bản lĩnh không sinh ra trong nhung lụa, mà được tôi luyện trong kiên nhẫn, tự lập và thất bại.

Hai cách nuôi – cùng một điểm đến: Để con biết sống tử tế và vững vàng

Làm mẹ hai đứa, tôi học được rằng: con gái cần được bảo vệ khỏi những tổn thương của thế giới, còn con trai cần được chuẩn bị để chống chọi với thế giới đó.

Với con gái, tôi dạy lòng nhân hậu, sự tinh tế, biết cảm thông. Với con trai, tôi dạy sự kiên cường, trách nhiệm và tấm lòng biết sẻ chia.

Thực ra, đứa trẻ nào cũng cần yêu thương, chỉ khác là đứa con gái cần được yêu theo cách khiến con thấy mình đáng giá, còn đứa con trai cần được yêu theo cách khiến con đủ mạnh để bảo vệ người khác.

Nhiều khi nhìn lại, tôi thấy chính hai đứa con đã dạy lại tôi cách làm mẹ. Con gái dạy tôi dịu dàng, con trai dạy tôi kiên nhẫn. Một đứa khiến tôi học cách nâng niu, đứa kia khiến tôi học cách buông tay đúng lúc. Và tôi hiểu rằng, nuôi dạy con không có công thức, chỉ có trái tim biết yêu thương và sự tỉnh táo của một người mẹ.

Khi con gái tôi dịu dàng dỗ em trai, còn con trai tôi vụng về giúp mẹ xách đồ, tôi biết mình đang đi đúng hướng. Câu nói xưa “nuôi con gái như công chúa, nuôi con trai như ăn mày” – tưởng chừng lỗi thời – hóa ra lại chứa đựng cả một triết lý sâu sắc:

Con gái cần được yêu để biết giá trị của mình, con trai cần được rèn để hiểu giá trị của cuộc sống. Và khi mỗi đứa lớn lên với sự yêu thương, bản lĩnh và lòng tử tế – thì dù là công chúa hay “ăn mày”, con đều sẽ là niềm tự hào của cha mẹ.

St

 

XU HƯỚNG TRADWIFE (NGƯỜI VỢ TRUYỀN THỐNG) DƯỚI GÓC NHÌN TÂM LÝ HỌC

 

Xu hướng tradwife đang trải qua một thời kỳ hoàng kim. Các tradwife hay “những người vợ truyền thống”, nắm giữ niềm tin rằng người phụ nữ nên toàn tâm chăm sóc gia đình, trong khi người đàn ông đảm nhận vai trò trụ cột tài chính và là người quyết định các công việc chung.

 

Từ thành công rực rỡ của cuốn sách về tradwife mang tên Yesteryear do Caro Claire Burke sáng tác, với việc Anne Hathaway và Amazon MGM đã nhanh tay sở hữu bản quyền chuyển thể điện ảnh gần 9 tháng trước khi sách chính thức ra mắt, cho đến sự bùng nổ của các KOLs tradwife và những khóa học “làm vợ”, phong trào này đã ghi dấu ấn đậm nét vào tinh thần thời đại.

Trên các mạng xã hội, những KOLs tradwife đang phô diễn các hình ảnh nguyên mẫu có khả năng chạm đến vô thức tập thể - một người mẹ “lý tưởng” tự tay nướng những ổ bánh mì, say mê với các nghi thức nội trợ và nuôi sống gia đình bằng nông sản tự trồng trong khu vườn nhỏ, trong khi bản thân vẫn luôn hiện diện với vẻ rạng rỡ, xinh đẹp và ngập tràn hạnh phúc.

 

Những thực tế ẩn giấu đằng sau lối sống tradwife

Bởi lẽ mạng xã hội luôn ưu ái những hình ảnh được cắt gọt và chăm chút kỹ lưỡng, các tradwife hiếm khi phô bày những thách thức, căng thẳng hay bản chất bóng tối đằng sau lựa chọn của họ. Như một bệnh nhân tradwife từng trải lòng với tôi:

 

“Thành công của chồng tôi luôn nhận được nhiều sự chú ý hơn là ổ bánh mì men tự nhiên tôi làm. Tôi đánh lừa tất cả mọi người bằng khuôn mặt rạng rỡ, rồi âm thầm né tránh chồng mình. Trong lòng tôi tràn ngập sự oán hận… nhưng tôi thậm chí chẳng thể tưởng tượng nổi việc phải đi làm, và tôi cũng không muốn từ bỏ những gì mình đang có.”

 

Wood đã nói thay tiếng lòng của rất nhiều người đang bị cuốn hút bởi phong trào tradwife. Khi phải đối mặt với áp lực công việc và một lịch trình dày đặc, lối sống an yên nơi căn bếp gia đình trở thành một chốn nương nấu trong tâm trí, một không gian tưởng tượng nơi những căng thẳng của cuộc sống thường nhật hoàn toàn biến mất.

 

Wood và nhiều người khác mơ ước về một lối sống dường như đơn giản hơn, chậm rãi hơn là điều hoàn toàn dễ hiểu. Khi văn hóa của chúng ta tung hô những thành tựu nhất định và đánh đồng sự bận rộn với đạo đức và thành công, thì giải pháp thay thế mang tên tradwife có thể đóng vai trò như một cơ chế bù trừ, nghĩa là nó hoạt động như một "cơ chế sửa chữa" để lấy lại những gì đã bị cắt đứt hay đè nén.

 

Nói cách khác, phong trào tradwife có thể đang nỗ lực khôi phục sự trọn vẹn cho một nền văn hóa vốn đề cao quá mức năng suất cùng thành tựu, trong khi lại áp chế những khao khát về mái ấm, gia đình, sự kết nối và tính giản đơn, những điều tưởng như đối lập với sự thành công, vị thế và tăng trưởng.

 

Tradwife, Bản ngã và nền văn hóa của chúng ta

Một câu hỏi cốt lõi đặt ra là: Việc trở thành một tradwife có mối liên hệ như thế nào với Bản ngã của người phụ nữ? Đó là một lựa chọn thể hiện quá trình cá nhân hóa và sự trưởng thành nội tâm của cô ấy, hay nó xuất phát từ động cơ của các phức cảm và những cơ chế phòng vệ?

 

Câu trả lời sẽ khác nhau ở mỗi người, và ảnh hưởng của nó cũng sẽ mang tính duy nhất đối với từng cá nhân. Tuy nhiên, chính những lựa chọn cá nhân này cũng nhào nặn nên nền văn hóa, chi phối các chuyển động văn hóa rộng lớn hơn, và cuối cùng tác động đến đời sống tập thể của chúng ta, như những gì xu hướng tradwife và cuộc tranh luận xung quanh nó đang hiện hữu.

 

Rubi

Tại sao lại tồn tại tâm lý con cua?

 

TẠI SAO LẠI TỒN TẠI TÂM LÝ CON CUA?

Bản chất đố kỵ của đồng nghiệp tôi được minh họa bởi thuật ngữ “TƯ DUY CỐ ĐỊNH” của nhà tâm lý học trường Stanford Carol Dweck.

 

Người có tư duy cố định (fixed mindset) tin rằng tính cách, trí thông minh và những phẩm chất sáng tạo của họ là cố định và không thể cải thiện được. Đó là lý do tại sao họ có xu hướng né tránh khó khăn, thách thức, dễ dàng từ bỏ, bỏ ngoài tai ý kiến phản hồi và cảm thấy bị đe dọa bởi thành công của người khác.

 

Vì vậy thay vì làm những việc mang tính thách thức và tiến lên phía trước, họ lại chỉ thích chơi nhỏ và dìm người khác xuống như một cách để “nâng mình lên.” Về bản chất, đó là lý do tại sao tâm lý con cua tồn tại.

 

Nó thể hiện ở những người mang tư duy cố định không muốn mở rộng giới hạn của tư duy của họ hoặc nhìn xa hơn cái bản ngã tự tạo của họ. Họ bất mãn với hoàn cảnh hiện tại của mình nhưng không chấp nhận rằng họ có một lựa chọn hay khả năng tạo dựng thứ mà họ thực sự mong muốn trong cuộc sống.

 

Và cho dù đó là do sợ hãi, bất an, viện lý do, những thói quen xấu, những niềm tin hạn chế hay thiếu động lực, họ khó mà chấp nhận quan điểm rằng bất cứ ai cũng có thể tạo ra thay đổi tích cực cho bản thân.

 

Kết quả là, thay vì làm chủ hoàn cảnh và đối mặt với những vấn đề của riêng họ, họ lại tìm cách giảm bớt sự tự tin và ngăn cản tiến bộ của những ai có dấu hiệu đang đạt được thành công vượt mặt họ. Và họ làm điều này vì đố kỵ và tức giận, thông qua hành vi dìm hàng, chỉ trích, gây chán nản và những hành động ác ý.

 

Tóm lại, những người mắc phải Tâm lý con cua thường mang theo mình câu thần chú này: “Ăn không được thì đạp đổ.” Và đó là lý do tại sao mà đôi khi, bạn thường không nhận ra, môi trường sống của chúng ta có thể kìm hãm ta tiến lên, phát triển theo hướng mà ta mong muốn.

 

Đó là lý do tại sao James Clear đã viết trong cuốn sách Atomic Habits (Bản dịch tiếng Việt: Thay Đổi Tí Hon Hiệu Quả Bất Ngờ):

 

“Môi trường là bàn tay vô hình nhào nặn hành vi con người.”

Nhưng đây là điều mà bạn và tôi cần nhận ra: Đôi khi chúng ta là nạn nhân của Hiệu ứng Con cua, và có khi chúng ta lại là kẻ chủ mưu. Có lúc bạn là người kéo người khác xuống, và đến lượt bạn lại bị ai đó lôi xuống.

 

St