Thứ Hai, 18 tháng 5, 2026

“AI vegans”: Lối sống mới giữa thời đại công nghệ

 

“AI VEGANS”: LỐI SỐNG MỚI GIỮA THỜI ĐẠI CÔNG NGHỆ

 

Một bộ phận người trẻ châu Âu đang lựa chọn một lối sống khác biệt: “AI vegan” - nói không với ChatGPT và các hình thức trí tuệ nhân tạo tạo sinh. Họ đang trở thành lực lượng tiên phong trong làn sóng phản đối AI vì những hệ lụy đạo đức, môi trường và xã hội.

 

Phong trào này đã phát triển đều đặn kể từ khi ChatGPT của OpenAI ra mắt vào năm 2022. Trên Reddit, cộng đồng phản đối AI hiện đã thu hút hơn 71.000 thành viên.

Tương tự như chủ nghĩa thuần chay, động cơ phản đối AI phần lớn xuất phát từ các mối quan ngại về đạo đức và môi trường.

 

Theo một nghiên cứu năm 2023, chỉ một cuộc trò chuyện ngắn với ChatGPT cũng có thể tiêu tốn lượng nước tương đương một chai nước uống. Việc công nghệ này thu thập và sử dụng trái phép các tác phẩm sáng tạo đã khiến nhiều nghệ sĩ, nhà văn, nhà làm phim và nhạc sĩ nổi tiếng cùng lên tiếng phản đối.

 

Trong cuộc trao đổi với Euronews Next, Marc, 23 tuổi, sống tại Tây Ban Nha, bày tỏ thái độ kháng cự quyết liệt: “AI tạo sinh liên tục đánh cắp mọi thứ mà không có sự đồng thuận, xâm phạm quyền riêng tư và kiếm tiền từ đó…

Đó là công cụ của chủ nghĩa tư bản nhằm duy trì sự bóc lột người lao động, thậm chí còn đẩy nó lên một mức độ nghiêm trọng hơn”.

 

Lạm dụng AI và nguy cơ bào mòn trí tuệ con người

Bên cạnh những lo ngại này là nỗi sợ sâu xa hơn về việc AI có thể đang gây tổn hại đến sức khỏe tinh thần và sự phát triển nhận thức của con người, tạo ra sự lệ thuộc vào các lời giải nhanh chóng, từ đó làm xói mòn tư duy phản biện.

 

Một nghiên cứu quy mô nhỏ gần đây của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) đã củng cố lo ngại này. Nghiên cứu cho thấy, những người tham gia sử dụng ChatGPT để viết bài luận có mức độ hoạt động não thấp hơn so với những người không sử dụng công cụ này.

 

Những người dùng ChatGPT cũng gặp khó khăn khi trích dẫn chính nội dung mà họ vừa tạo ra, đồng thời thể hiện hiệu suất kém hơn ở các cấp độ “thần kinh, ngôn ngữ và hành vi”, theo kết luận của nghiên cứu.

 

Theo Nataliya Kosmyna, đồng tác giả nghiên cứu và là nhà khoa học tại nhóm Fluid Interfaces của MIT Media Lab, điều này có thể kéo theo những hệ lụy lớn hơn đối với việc học tập, sự tự tin và cách con người sử dụng AI trong các bối cảnh quan trọng.

 

“Nếu một người thậm chí không nhớ mình vừa viết gì, họ sẽ không cảm thấy đó là của mình và rốt cuộc là họ cũng chẳng thực sự quan tâm đến nó. Vậy nếu đây không chỉ là một thí nghiệm trong phòng lab thì sao? Nếu đó là tình huống thực tế, như những tình huống sống còn thì sao? Có những công việc đòi hỏi điều đó.”

 

Với Lucy, 22 tuổi từ Tây Ban Nha cũng theo đuổi lối sống “kiêng AI”, mối lo của cô tập trung vào xu hướng nịnh bợ của một số chatbot. Điều có thể dẫn đến việc củng cố những niềm tin hoang tưởng, thậm chí nguy hiểm.

 

“Tôi cảm thấy kỷ nguyên số vốn đã khiến cho khả năng suy nghĩ của con người bị thoái hóa do sử dụng internet và điện thoại sai cách, thay vì dùng chúng để học hỏi. Một điều đáng lo ngại là khi năng lực suy nghĩ của con người bị suy giảm đi thì chatbot lại liên tục nói với họ rằng họ đúng và thông minh”, cô nói.

 

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang áp dụng giới hạn độ tuổi trên các nền tảng mạng xã hội, với việc Australia đã thông qua lệnh cấm đối với người dưới 16 tuổi, Kosmyna cho rằng cũng nên có chính sách tương tự đối với AI tạo sinh.

 

“Tôi thực sự nghĩ rằng AI nên bị cấm tuyệt đối đối với trẻ vị thành niên. Và với ‘trẻ vị thành niên’, tôi muốn nói đến tất cả những người đang đi học cho đến năm 18 tuổi”, cô nhấn mạnh. “Và trong môi trường giáo dục, việc sử dụng AI không nên bị ép buộc”.

 

Khi AI ngày càng gắn chặt vào đời sống con người, vẫn có một lời nhắc nhở đáng suy ngẫm từ những người chọn cách từ chối nó: Không có gì thay thế được sự kỳ diệu của thực tại.

“AI rất lặp lại và hời hợt”, Lucy nói. “Khi sự mới mẻ qua đi, bạn sẽ nhận ra giải trí do con người tạo ra tuyệt vời hơn nó nhiều đến mức nào”.

 

Như vậy, trong cơn say công nghệ, điều quan trọng nằm ở việc học cách sử dụng một cách tỉnh táo. Dành lại thời gian để tự suy nghĩ, tự sáng tạo và tự chịu trách nhiệm có thể là cách đơn giản nhất để con người không đánh mất mình giữa những tiện lợi ngày càng dễ dãi do AI mang lại.

 

Theo Euronews

 

 

Chủ Nhật, 17 tháng 5, 2026

Những câu nói hay về phụ nữ và đàn ông

 

NHỮNG CÂU NÓI HAY VỀ PHỤ NỮ VÀ ĐÀN ÔNG

Những câu nói hay về phụ nữ và đàn ông dưới đây giúp bạn có cái nhìn và cách ứng xử sáng suốt hơn đối với người khác giới.

 

1. Đằng sau người đàn ông thành công là bóng hình của một người phụ nữ. Còn đằng sau người phụ nữ thành công là sự cô đơn.

2. Đàn ông gánh tuổi tác trên vai, đàn bà mang tuổi tác trên mặt.

3. Đàn ông là mãnh lực hành động, đàn bà là mãnh lực thu hút.

 

4. Nội tâm của đàn ông phức tạp hơn, còn nội tâm của đàn bà bất trắc hơn.

5. Đàn ông không vợ không tranh đấu. Đàn bà không chồng không đau khổ.

6. Phụ nữ luôn tâm sự về người đàn ông mà họ đang yêu. Đàn ông khi tâm sự với nhau lại luôn bàn về người phụ nữ mà họ không chiếm được.

 

7. Phụ nữ luôn lo lắng về những gì đàn ông quên; đàn ông luôn lo sợ về những điều phụ nữ nhớ.

8. Đàn ông ưu tú vì họ cô đơn, còn đàn bà cô đơn vì họ ưu tú.

9. Khuyết điểm lớn nhất của đàn ông là ham muốn che chở, vì thế ưu điểm lớn nhất của một người phụ nữ là biết khéo léo khiến mình trở nên yếu đuối.

 

10. Đàn ông mất phương hướng sau bốn ly rượu; đàn bà mất phương hướng sau bốn nụ hôn.

11. Tôi thà tin vào bản năng của người phụ nữ hơn là lý trí của người đàn ông.

12. Phụ nữ nếu gặp được người đàn ông tốt thì cả đời chẳng cần phải trưởng thành nữa. Một người phụ nữ càng mạnh mẽ, thành thục cũng bởi vì cô ấy chưa gặp được người đàn ông đủ tốt.

 

13. Đàn ông không vợ khó giàu sang. Đàn bà không chồng ít đau khổ.

14. Trước khi cưới đàn ông đều đeo bám phụ nữ đến nửa đêm mới chịu về. Sau khi cưới phụ nữ luôn phải đợi đến nửa đêm mới thấy chồng mình về.

15. Phụ nữ đến từ chiếc xương sườn của người đàn ông. Họ không mọc ra từ chân để bị giẫm đạp lên. Họ không mọc ra từ đầu để bị hô hào ra lệnh. Họ mọc ra từ bên hông tượng trưng cho sự bình đẳng, phía dưới cánh tay để được che chở, và ngay cạnh trái tim để được yêu thương…

 

16. Đàn ông đối với đàn bà nên yêu nhiều hiểu ít. Đàn bà đối với đàn ông nên yêu ít hiểu nhiều.

17. Đàn ông thích phụ nữ nghe lời nhưng dần dần sẽ nghe lời người phụ nữ mình thích.

18. Phụ nữ chỉ nhớ những người đàn ông làm cho họ cười, còn đàn ông chỉ nhớ những người phụ nữ khiến họ khóc.

 

19. Người phụ nữ ngốc nghếch nhất cũng có thể chế ngự được người đàn ông thông minh; nhưng chỉ người phụ nữ hết sức thông minh mới chế ngự được gã đàn ông ngu xuẩn.

20. Muốn biết phải nói gì thì hãy hỏi đàn bà. Muốn biết phải làm gì thì hãy hỏi đàn ông.

 

*Thông tin trong bài viết mang tính tham khảo giải trí

Cách dạy bé tập nói hiệu quả, dễ thực hiện

 

CÁCH DẠY BÉ TẬP NÓI HIỆU QUẢ, DỄ THỰC HIỆN

 

Dạy bé tập nói là một cột mốc quan trọng trong hành trình phát triển ngôn ngữ và tư duy của trẻ. Để con có thể phát âm rõ ràng, dùng từ đúng ngữ cảnh và giao tiếp tự tin, cha mẹ cần chú ý rèn luyện kỹ năng ngôn ngữ ngay từ sớm.

Bài viết dưới đây sẽ gợi ý những cách dạy bé tập nói đơn giản, dễ áp dụng tại nhà, giúp bố mẹ đồng hành cùng con hiệu quả trên hành trình học nói đầu đời.

Sự phát triển ngôn ngữ của bé qua các giai đoạn

Khi mới sinh ra, trẻ chưa thể nói chuyện và chỉ có thể thể hiện cảm xúc hay tâm trạng thông qua những cử chỉ như khóc, nhăn mặt. Bố mẹ chỉ có thể lắng nghe và thấu hiểu trẻ thông qua những ngôn ngữ hình thể. Đến từng giai đoạn khác nhau, trẻ sẽ có sự phát triển ngôn ngữ khác nhau như sau:


  • Giai đoạn 3 tháng tuổi: Khi được 3 tháng tuổi, bé đã biết lắng nghe giọng nói cũng như quan sát khuôn mặt khi cha mẹ trò chuyện cùng bé. Bên cạnh đó, trẻ cũng rất thích thú khi lắng nghe những âm thanh và giọng nói trong môi trường xung quanh.
  • Giai đoạn 6 tháng tuổi: Khi được 6 tháng tuổi, bé đã bắt đầu bập bẹ nói được những âm thanh khác nhau. Thông thường bé sẽ phát âm được “ba-ba” hoặc “da-da”. Đến đầu tháng thứ 7, một số bé đã có thể lắng nghe và trả lời khi được gọi tên. Ở giai đoạn này, bé thường chỉ có thể phát âm ngẫu nhiên và không có nghĩa.
  • Giai đoạn 9 tháng tuổi: Khi được 9 tháng tuổi, bé bắt đầu có thể hiểu những từ cơ bản như “tạm biệt” và “không”. Trẻ cũng đã biết sử dụng phụ âm và điều chỉnh âm điệu của giọng nói.

Giai đoạn 12 - 18 tháng tuổi: Đa số các bé có thể nói được những từ đơn giản như “mama” và “baba” khi được 1 tuổi. Trẻ cũng có thể hiểu được những câu nói ngắn gọn của bố mẹ, ví dụ như “Con hãy ngồi xuống”.


  • Giai đoạn 18 tháng tuổi trở lên: Khi trẻ được 18 tháng tuổi trở lên, bé đã có thể nói được những từ đơn giản như các bộ phận trên cơ thể, tên người. Trẻ có thể lặp lại theo những từ đơn giản khi bạn nói chuyện với trẻ.

  • Giai đoạn 2 tuổi: Khi được 2 tuổi, bé đã có khả năng nói được những câu ngắn gọn từ 2 - 4 từ, ví dụ như “Con, sữa” hoặc “Mẹ ơi, tè”. Trẻ ở độ tuổi này cũng học thêm những từ ngữ chỉ sự vật như “ghế”, “bàn”.
  • Giai đoạn 3 tuổi: Khi được 3 tuổi, vốn từ vựng của trẻ sẽ nhanh chóng mở rộng. Bé sẽ biết thêm những ngôn ngữ trừu tượng như “lúc này”, “bây giờ”, những từ ngữ chỉ cảm giác như “vui”, “buồn”.

Dưới đây những cách dạy bé tập nói mà bố mẹ có thể tham khảo và đồng hành cùng con trong quá trình trẻ tập nói:

 

Dạy bé tập nói qua hình ảnh

 

Hình ảnh nhiều màu sắc luôn thu hút sự chú ý của trẻ nhỏ, là công cụ tuyệt vời giúp bé học nói dễ dàng hơn. Cha mẹ có thể dùng sách tranh, thẻ hình, hoặc hình ảnh các con vật , đồ vật quen thuộc để dạy bé nhận biết và gọi tên.

Khi chỉ vào từng hình, mẹ nên phát âm rõ ràng và chậm rãi, ví dụ: “Đây là con voi – voi kêu tu tu”. Việc lặp lại thường xuyên kèm theo nét mặt biểu cảm sẽ giúp bé ghi nhớ từ nhanh hơn và hào hứng hơn khi học nói.

 

Đọc truyện cho bé

 

Đọc truyện cho bé là cách đơn giản nhưng rất hiệu quả để phát triển ngôn ngữ cho bé. Mẹ nên chọn truyện ngắn, nhiều hình minh họa, từ ngữ dễ hiểu. Khi đọc, mẹ có thể nhấn mạnh từ khóa và đặt câu hỏi đơn giản để bé cùng tham gia.

 

Tập nói cho bé qua mô tả đồ vật

 

Trong sinh hoạt hằng ngày, cha mẹ nên tận dụng mọi cơ hội để trò chuyện với bé . Khi cho bé ăn, thay đồ hay chơi cùng, hãy mô tả các đồ vật một cách đơn giản, gần gũi. Lặp lại lời nói gắn với hành động thực tế sẽ giúp bé ghi nhớ từ vựng nhanh hơn và hình thành phản xạ ngôn ngữ tự nhiên.

 

Đặt câu hỏi cho bé

 

Khi trẻ phát triển, trẻ sẽ dần quan tâm đến môi trường xung quanh nhiều hơn. Vậy nên, bố mẹ nên bắt đầu đặt câu hỏi cho con nhiều hơn khi trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên.

Bố mẹ có thể bắt đầu với những câu hỏi đơn giản ví dụ như: “Con có muốn uống sữa không?”, “Con có muốn đi chơi không?”,...

Khi trẻ lớn dần lên, bạn có thể trò chuyện với trẻ về sự vật hay con người xung quanh trẻ nhiều hơn, chẳng hạn như: “Ông nội ở kia”, “Con nhìn xem, đằng kia có một chiếc xe ô tô.”,...

 

Mở rộng vốn từ vựng cho bé

 

Ba mẹ có thể bổ sung vốn từ cho bé bằng cách thêm một vài từ mới trong những câu bé nói. Bé sẽ biết nhận diện thêm từ mới và biết cách liên kết các từ với nhau. Có thể sẽ mất nhiều thời gian để bé nói được một câu dài, vì vậy cần có sự kiên nhẫn để giúp bé luyện tập.

 

St