Chủ Nhật, 7 tháng 6, 2026

16 quy tắc đầu tư và kiếm tiền của người Do Thái

 

16 QUY TẮC ĐẦU TƯ VÀ KIẾM TIỀN CỦA NGƯỜI DO THÁI

 

Người Do Thái bẩm sinh giỏi về tiền bạc, luôn được đánh giá cao về tư duy làm giàu. Tìm hiểu bài học đầu tư của người Do Thái và 16 quy tắc kiếm tiền thông minh

Từ nhiều thế kỷ này, người Do Thái luôn được ngưỡng mộ bởi tư duy làm giàu và khả năng kiếm tiền đỉnh cao. Lối sống và “quy tắc ngầm” trong kinh doanh được truyền qua nhiều thế hệ.

Phục vụ phụ nữ - “Tay hòm chìa khóa” của gia đình

Người Do Thái hiểu rất rõ: người nắm quyền chi tiêu trong gia đình chính là phụ nữ. Họ không chỉ quản lý tiền bạc mà còn quyết định việc mua sắm, đầu tư. Bằng cách nhắm đú́ng đối tượng này, doanh nhân sẽ không lo thiếu khách hàng.

Làm ăn bốn phương, kiếm tiền tứ hướng

Người Do Thái luôn sẵn sàng bước chân ra khỏi vùng an toàn để tìm kiếm cơ hội mới. Họ sẵn sàng đi khắp mọi nơi, khai thác những thị trường tiềm năng thay vì chỉ dậm chân tại chỗ. Tư duy "toàn cầu hóa" này giúp họ duy trì lợi nhuận dài lâu

Đầu tư để tăng doanh thu có ích hơn tiết kiệm

Tiết kiệm là tốt, nhưng không phải là cách duy nhất để làm giàu. Người Do Thái tin rằng tiền bạc chỉ thật sự sinh sôi khi được đầu tư đúng chỗ. Họ sẵn sàng mạo hiểm để tăng trưởng tài chính thay vì chỉ giữ tiền một chỗ.

Bắt tiền làm việc ngay cả khi mình ngủ

Người Do Thái hiểu rằng: tiền chỉ thật sự lớn dần khi nó liên tục sinh lợi. Họ luôn tìm cách đầu tư để tiền bạc có thể "làm việc" ngay cả khi họ đang nghỉ ngơi. Điều này đồng nghĩa với việc học cách đầu tư tài sản, kinh doanh hoặc tìm kiếm thu nhập thụ động.

Giữ chắc vốn gốc

Dù sẵn sàng đầu tư, nhưng người Do Thái luôn ý thức được tầm quan trọng của việc bảo vệ vốn gốc. Họ không hoang phí hay liều lĩnh mà luôn có kế hoạch dự phòng cho những tình huống bất ngờ.

Thời gian chính là tiền

Người Do Thái có một nguyên tắc quan trọng: không lãng phí thời gian. Họ tận dụng từng giây phút để làm việc hiệu quả, bởi thời gian đã mất đi thì không thể lấy lại.

Thời gian là vô giá. Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, người chậm chân sẽ mất cơ hội. Để thành công, luôn phải đi trước, chủ động và không ngừng đổi mới để nắm bắt được cơ hội đến với mình.

Quy tắc 78/22

Người Do Thái nhận thấy rằng trong xã hội, 22% dân số nắm giữ đến 78% tài sản. Vì thế, họ tập trung kinh doanh vào nhóm khách hàng này, nơi có sức chi tiêu mạnh mẽ nhất.

Đầu tư vào ngành ăn uống

Ăn uống là nhu cầu thiết yếu của con người, và dù nền kinh tế có thay đổi thế nào, đây vẫn là một lĩnh vực kinh doanh đầy tiềm năng. Người Do Thái hiểu rằng đầu tư vào thực phẩm là cách thông minh để duy trì lợi nhuận bền vững.

Trí tuệ là tài sản vô hình tạo ra tiền

Tiền không tự nhiên sinh ra, mà nó đến từ trí tuệ và sự nhạy bén trong kinh doanh. Người Do Thái coi trọng việc học hỏi, nghiên cứu hành vi khách hàng để tạo ra giá trị thực sự. 

Trí tuệ là tài sản vô giá, giúp nuôi dưỡng con người và giải quyết các vấn đề trong cuộc sống. Người Do Thái luôn cho rằng trí tuệ minh mẫn có thể đưa ra những quyết định chính xác nhất cho cuộc sống.

 

Sự thông minh có thể tạo ra tiền mới là thông minh thực sự. Theo cách này, tiền đã trở thành thước đo của trí tuệ. Trí tuệ được chuyển hóa thành tiền mới là trí tuệ sống.

Kinh doanh buôn bán ít nhất trong 3 tháng

Người Do Thái quan niệm rằng muốn biết một công việc kinh doanh có tiềm năng hay không, phải kiên trì ít nhất 3 tháng. Đây là khoảng thời gian cần thiết để kiểm nghiệm thị trường, đánh giá lợi nhuận. Nếu sau 3 tháng vẫn không khả quan, hãy cân nhắc thay đổi hoặc dừng lại để tránh tổn thất lớn hơn.

Thông tin tạo nên cơ hội kiếm tiền

Trong kinh doanh, thông tin chính là vũ khí mạnh nhất. Người Do Thái đặc biệt chú trọng vào việc thu thập, phân tích thông tin thị trường. Khi có thông tin trong tay, họ không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội nào để tạo ra lợi nhuận.

Xem trọng chữ tín, tuân thủ luật chơi

Người Do Thái hiểu rằng chữ tín chính là nền tảng của sự thành công. Một khi đã ký hợp đồng, họ tuyệt đối tuân thủ, không thất hứa dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Họ cũng thiết lập mối quan hệ bền vững với đối tác và khách hàng, xây dựng uy tín trong từng giao dịch.

Cố gắng dự đoán xu hướng tương lai

Thành công trong kinh doanh không chỉ đến từ hiện tại mà còn từ việc nhìn xa trông rộng. Người Do Thái luôn cố gắng dự đoán xu hướng để đi trước thị trường, tạo ra nhu cầu mới thay vì chỉ đáp ứng nhu cầu có sẵn.

Phối kết hợp các nguồn lực để tạo ra giá trị

Nhà kinh tế học người Do Thái William Rigson từng nói: "Bạn có thể vay mọi thứ từ tiền, tài năng, công nghệ đến tri thức." Mọi nguồn lực đã sẵn có trong thế giới này, điều quan trọng là biết cách kết hợp chúng để tạo ra giá trị riêng biệt.

Chi tiêu hợp lý

Chi tiêu một cách thông minh là chìa khóa giữ vững tài chính. Người Do Thái tránh tư duy "được ăn cả, ngã về không" mà luôn có kế hoạch rõ ràng trong đầu tư và chi tiêu, đảm bảo sự cân bằng giữa cuộc sống và việc mở rộng tài sản.

Đàm phán tạo ra giá trị

Một câu chuyện nổi tiếng trong cộng đồng Do Thái kể về hai đứa trẻ tranh nhau một quả cam. Người lớn đề nghị chia đôi, nhưng kết quả là một đứa chỉ cần vỏ để làm bánh, đứa còn lại chỉ cần múi để ép nước. Nếu cả hai đàm phán ngay từ đầu, chúng sẽ có được lợi ích tối ưu. Đây chính là bài học về nghệ thuật thương lượng: Hiểu rõ nhu cầu của đôi bên để tạo ra giá trị lớn nhất.

Bài học rút ra là trong kinh doanh, nên tăng cường giao tiếp để gây dựng thiện cảm với đối tác, và cùng nhau đàm phán, làm việc để ra được kết quả đôi bên cùng có lợi.

 

Trên đây là 16 bài học về đầu tư và kiếm tiền của người Do Thái được truyền qua nhiều thế hệ. Hy vọng rằng những nguyên tắc này sẽ giúp bạn có thêm góc nhìn mới, ứng dụng linh hoạt vào thực tế để xây dựng nền tảng tài chính vững chắc.

 

L.V.Thành

Hướng Dẫn Con cái ở tuổi Thanh thiếu niên

 

HƯỚNG DẪN CON CÁI Ở TUỔI THANH THIẾU NIÊN

 

Đa số chúng ta trong cuộc sống thường nhật phải đảm nhận rất nhiều vai trò khác nhau, từ một người chủ hay đồng nghiệp trong sở làm; hoặc một người lãnh đạo hay thành viên trong hội đoàn; thiện nguyên viên trong xã hội và cộng đồng, đến một người chồng, người vợ, người cha, người mẹ trong gia đình. 

 

Trong tất cả các vai trò ấy, không có vai trò nào khó hơn và quan trọng hơn vai trò làm cha, làm mẹ của con cái ở lứa tuổi thanh thiếu niên từ 13 đến 19 tuổi – cái lứa tuổi “teenagers” mà khi nghe nhắc đến mọi người điều gật gù, đồng thương cảm!

 

Những đứa con ngoan ngoãn, thuần tính, thích được lòng cha mẹ tự nhiên biến mất. Thay vào đó là những cô cậu tính tình vui buồn bất chợt, khi vui vẻ cười nói huyên thuyên, khi cau có lầm lì, ra vào không nói năng, lúc hỏi tới chỉ trả lời ầm ừ từng chữ! Tất cả những phương thức dạy dỗ con cái lâu nay bỗng nhiên không còn đem lại kết quả khả quan như trước. 

 

Làm sao bây giờ” Có người thì tự tách rời, bỏ mặc con, tránh không để ý đến cho yên chuyện. Các giới thượng lưu ở các quốc gia như Anh, Thụy Sĩ có thói quen gửi con vào các trường nội trú gọi là “academy” hoặc “prep schools” – nam riêng, nữ riêng – cho người khác dạy. 

 

Đến khi con qua lứa tuổi này rồi thì chúng cũng trở thành người xa lạ trong gia đình. Có bậc cha mẹ thì nhất quyết muốn uốn nắn con theo ý cha mẹ và truyền thống lâu nay của gia đình. Điều này thường gây ra sự xung đột và căng thẳng trong gia đình. Như vậy thì sao “Phải làm thế nào?”

 

1. Thuận Theo Chiều Gió (Go with the Flow)

Hướng dẫn con cái ở tuổi thanh thiếu niên cũng như điều khiển một chiếc thuyền buồm. Cuộc đời con cái chúng ta khi nào cũng đi tới, cũng có sự đổi thay. Dòng nước cuốn và cơn gió thổi là những gì đang xảy ra trong cuộc sống của chúng.

 

Chiếc thuyền buồm cuộc đời của con đang di động. Chúng ta không thể bắt thuyền quay về hướng chúng ta đã định cho con em chúng ta một cách gắt gao. Khi thấy con đi sai hướng, hãy nhìn hướng gió, dòng nước và điều chỉnh từ từ. Có thể con thuyền sẽ đi lâu hơn mới về tới đích nhưng nếu tiếp tục điều chỉnh và hướng theo chiều gió, có ngày sẽ đến. 

 

Điều quan trọng là không để mặc con thuyền trôi dạt không định hướng hay quặt tay lái bắt đổi hướng bất thình lình. Cả hai phương cách có thể làm con thuyền đi mất hoặc lật đổ rồi chìm luôn.

Làm cha, làm mẹ, chúng ta là người lái thuyền buồm – cần sự uyển chuyển và kiên nhẫn cũng như cần quan sát, để ý, và nhận thức ngoại cảnh cũng như các yếu tố ảnh hưởng chung quanh đời sống con. Thuận buồm, xuôi gió, thuyền sẽ đến đích!

 

Một câu truyện phản ảnh nguyên tắc trên

Một người bạn chúng tôi lâm vào tình cảnh “gà trống nuôi con” đã nhiều năm. Một buổi tối sau một ngày dài làm việc mệt mỏi người bố bước vào phòng cậu con trai út là một học sinh trung học 17 tuổi. Đây là thời gian cậu phải chuẩn bị học thi cho những kì thi lên đại học trong năm tới. 

 

Tuy nhiên, người bố thấy cậu đang nằm dài trên giường, vừa coi TV vừa “chat” với bạn trên internet. Trên bàn và trên kệ, chồng sách vỡ nằm ngay hàng thẳng lối, không có dấu hiệu gì của một người đang học thi. 

Khi thấy bố vào, cậu ngồi lên chào bố. Người bố hỏi, “Hình như ngày mai con có cuộc thi quan trọng phải không” Sao, con đã chuẩn bị kỹ càng chưa”” Cậu con trả lời, “Bố, con chán học lắm rồi. Con thấy học cho lắm cũng vậy thôi. Chả có gì quan trọng cả!” 

 

Người bố cảm thấy một cơn giận đang âm ỉ nổi dậy trong lòng. Bao năm tháng, ông cố gắng một mình lo toan mọi việc cho các con thong thả ăn học. Kỳ vọng duy nhất ông đặt vào các con là phải lo chăm học và giữ đạo nghĩa. 

Bây giờ cậu con út ngang xương tuyên bố không muốn học! Ông lặng người suy nghĩ. Sau đó người bố bình tĩnh trả lời, “Được rồi. Con không muốn học thì bố cũng không ép. 

 

Mấy sách vở này bây giờ con không cần nữa thì để bố dẹp cất đi cho rộng phòng.” Người bố ra garage, lấy vào mấy thùng giấy carton, thong thả xếp từng cuốn sách vào thùng rồi lấy băng keo dán lại.

Ông khiêng từng thùng ra ngoài garage cất xong bước vào phòng đối diện với cậu con trai. Ông móc túi lấy tiền từ trong ví ra và nói, “Ngày mai, con không phải đi học thì con có thể đi chơi. Đây, bố cho con ít tiền mặt. Con cầm lấy mà tiêu.”

 

Sau đó, người bố ngồi xuống bàn giấy của con, lấy giấy viết ra và nói, “Để bố viết một lá thư cho bà hiệu trưởng, xin phép cho con nghỉ học.”

Viết lá thư xong, ông gấp lại, bỏ vào phong bì và đặt trên bàn rồi đứng dậy. “Thôi, bố mệt rồi, bố về phòng nghỉ. Con không phải đi học ngày mai thì con cứ tự nhiên thức khuya, coi TV. Không sao cả.”

 

Nói rồi, người bố vào phòng riêng đóng cửa lại. Chừng một tiếng đồng hồ sau, có tiếng gõ cửa. Giọng người con trai rụt rè nói, “Bố, con muốn nói chuyện với bố.”

Người bố mở cửa ra và cậu con bước vào phòng. Cậu nhìn bố nói, “Bố, con suy nghĩ lại rồi. Con muốn tiếp tục đi học!” Người bố vui vẻ trả lời, “Ồ” Vậy thì mình xuống nhà đem sách ra lại con nhé.” 

 

Nói xong, hai bố con khiêng hai thùng sách từ garage trở lại phòng, mở ra, và sắp sách lại trên kệ y như cũ. Từ đó về sau, cậu con trai không bao giờ than phiền về chuyện học và người bố không bao giờ nhắc lại chuyện cũ!

 

Xã hội Việt Nam đặt nặng vấn đề sĩ diện và quan niệm dạy con chú trọng vào việc uốn nắn con theo khuôn khổ và truyền thống gia đình. Vì sĩ diện, khi con cái không làm theo ý cha mẹ, cha mẹ cảm thấy bị sỉ nhục và có những lời lẽ quyết liệt (ultimatum) ví dụ như: “Mày mà bước ra khỏi căn nhà này thì đừng bao giờ trở về nữa!” Khi con làm cha mẹ phật lòng, giận dữ cha mẹ lớn tiếng la mắng ngay cho thỏa sự tức giận và bực dọc. Có thương con, cha mẹ mới tức giận, buồn lòng.

 

Cha mẹ nào mà không yêu thương con. Yêu thương là điều kiện ắt có để hướng dẫn, dạy dỗ con nên người. Có yêu đủ hay không là yếu tố quan trọng để định đoạt sự thành công hay thất bại trong vai trò làm cha, làm mẹ. 

Tuy nhiên khi là cha là mẹ thì họ yêu con họ hơn chính bản thân họ. Họ yêu con đủ để đặt hạnh phúc và tương lai con lên trên cá nhân họ. Khi yêu con nhiều và đủ, người cha, người mẹ có thể vượt qua tất cả để “cứu” con.

 

St

 

Thứ Bảy, 6 tháng 6, 2026

Bài học từ những thất bại lớn của Elon Musk

 

BÀI HỌC TỪ NHỮNG THẤT BẠI LỚN CỦA ELON MUSK

Hơn một thập kỷ sau khi để lại tên tuổi ở Zip2, Musk lại làm nên danh tiếng trong công việc ở hai công ty sau là Tesla và SpaceX. Và danh tiếng đó thỉnh thoảng còn trở nên không-thể-ấn-tượng-hơn (larger-than-life).

Trước thời điểm đó, Musk đã học được giá trị của sự thất bại.

Trong một cuộc phỏng vấn về SpaceX năm 2015, Musk chia sẻ: "Nói thất bại không phải là một lựa chọn ở NASA là một ý tưởng ngớ ngẩn. Ở đây, thất bại là một lựa chọn. Nếu mọi sự đang diễn ra đều thành công, bạn đang sáng tạo chưa đủ".

Câu nói "Thất bại không phải là một lựa chọn" diễn tả lại tinh thần không khuất phục mà chúng ta đã chứng kiến khi NASA đem phi hành đoàn Apollo 13 về trái đất an toàn sau thảm họa (sứ mệnh Apollo 13 năm 1970 gặp sự cố nên không thể hạ cánh lên mặt trăng được như dự kiến).

Còn sự nghiệp của Musk là một bằng chứng mạnh mẽ cho thấy bước đầu tiên để thành công sẽ là nhiều lần thất bại.

Hãy thử xem xét ví dụ này, khi SpaceX dành ra 16 tháng để cố gắng chứng minh các tên lửa của nó có thể hạ cánh trên các tàu tự lái đang sửa chữa trên biển cũng của SpaceX.

Trên thực tế, thử nghiệm đầu tiên diễn ra ngày 10/01/2015 thành công tốt đẹp vì công ty đã có sự kiêm soát chính xác cần thiết để tên lửa đáp xuống tàu trong chu vi vài chục mét. Mấu chốt ở đây là "trong chu vi vài chục mét".

Nhưng cũng phải tới ngày 8 tháng 4 năm 2016 thì SpaceX mới có được 3 tên lửa hạ cánh thành công liên tiếp lên tàu tự lái. Thử nghiệm 4 tên lửa liên tiếp vào tháng 6 sau đó và đã có một tên lửa bốc cháy.

Nhưng kỹ sư SpaceX Kate Tice cũng đã nói với Musk khi cô yêu cầu chấp nhận điều này là một thất bại: "Điều quan trọng cần nhớ là chúng ta đã nhận được nhiều dữ liệu thật sự tốt từ điều này. Như thường lệ, đây là những thử nghiệm, và cho dù chúng ta có thể nói rằng Falcon 9 đã thua trong thử nghiệm này, chúng tôi đã nhận được nhiều dữ liệu giá trị thật sự từ nó".