Chủ Nhật, 8 tháng 3, 2026

Ai cũng có thể trở nên tốt hơn

 

AI CŨNG CÓ THỂ TRỞ NÊN TỐT HƠN

- Đó là niềm tin cốt lõi đối với nhà giáo, những người làm nghề dạy học.

Trong cuốn sách “Sư Phạm Khai Phóng”, TS. Giản Tư Trung có chia sẻ: “Trở thành người giỏi hay người tốt có thể là điều vô cùng khó, nhưng ai cũng có thể trở thành người giỏi hơn hay người tốt hơn, nếu mình đủ muốn.

Niềm tin này cũng chính là sức mạnh của giáo dục, không chỉ giúp cho mỗi nhà giáo tin vào sứ mệnh của nghề dạy học, mà còn giúp cho mỗi người học tin vào bản thân và làm nên những kỳ tích của riêng mình.

Kỳ tích không chỉ là những thành tựu lớn lao hay là cái gì đó quá xa xôi, mà mỗi lần chúng ta nỗ lực để trở nên tốt hơn, là một lần chúng ta đã làm nên kỳ tích cho riêng mình.

Bởi lẽ, trong cuộc đời, không có chiến thắng nào lớn hơn chiến thắng bản thân, cũng không có thành tựu nào vẻ vang hơn khi ta trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình.

Với phương châm sư phạm ‘DẠY CHÍNH LÀ GIÚP NGƯỜI KHÁC HỌC’, mỗi thầy cô sẽ đóng vai trò là người tiếp sức cho người học trên hành trình tự khai phóng bản thân, giúp người học có khả năng tự lực khai mở tâm trí và giải phóng tiềm năng của mình suốt đời để không ngừng chiến thắng bản thân và lập nên những kỳ tích cho đời mình”. 

Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 cũng là một dịp ý nghĩa dành cho các Thầy Cô để cùng suy ngẫm về sự học và sự dạy của chính mình.

Đặc biệt, đây cũng là dịp các thế hệ học trò bày tỏ lòng tri ân và biết ơn sâu sắc với các Thầy Cô vì đã giúp mình thực học, giúp mình khai tâm và mở trí. Kính chúc các Thầy Cô luôn vững mạnh trên con đường nghề nghiệp nhiều thách thức, nhưng vô cùng cao quý của mình!


 

Thứ Bảy, 7 tháng 3, 2026

Giai thoại Henri Poincaré

 

GIAI THOẠI HENRI POINCARÉ

 

Poincaré và Einstein

Tại một hội nghị khoa học, Einstein gặp Poincaré và nói: “Ngày xưa tôi muốn theo đường làm Toán nhưng rồi phải bỏ. Vì giữa những điều đúng chứng minh được, tôi không biết điều nào quan trọng.”

Poincaré trả lời: “Còn tôi thì ngày xưa muốn theo Vật lý nhưng sau phải bỏ. Vì trong những điều cho là quan trọng, tôi không biết điều nào đúng.”

-----

* Henri Poincare (1854 – 1912) Nhà toán học, nhà vật lý lý thuyết, kỹ sư, triết gia khoa học người Pháp, với nhiều đóng góp cho cả toán học thuần túy lẫn toán học ứng dụng.

 

Cải cách giáo dục từ góc nhìn kinh tế học

 

CẢI CÁCH GIÁO DỤC TỪ GÓC NHÌN KINH TẾ HỌC 

 

Nếu nhìn toàn cảnh hệ thống giáo dục Việt Nam hiện nay, từ bất bình đẳng, phân bổ nguồn lực, chất lượng nhân lực cho tới thách thức chuyển đổi số, có thể thấy rõ một điểm chung: vấn đề không nằm ở sự thiếu cố gắng cá nhân, mà ở năng lực thể chế giáo dục còn yếu.

 

Thể chế giáo dục, hiểu theo nghĩa rộng, là tổng hợp các luật lệ, chuẩn mực, cơ chế tài chính, phương thức điều phối và cấu trúc tổ chức chi phối cách hệ thống giáo dục vận hành.

Đây chính là “hạ tầng mềm” quyết định tính hiệu quả, công bằng và khả năng thích ứng của giáo dục với thay đổi xã hội.

 

Từ góc nhìn kinh tế học thể chế, giáo dục là một thị trường đặc biệt: sản phẩm đầu ra (tri thức, kỹ năng, nhân cách) không định lượng ngay được; người tiêu dùng (học sinh - sinh viên) không có đầy đủ thông tin; còn người cung cấp (nhà trường) có xu hướng theo đuổi lợi ích cục bộ nếu không được giám sát.

Vì thế, cải cách giáo dục không thể chỉ là thay đổi sách giáo khoa hay tăng ngân sách, mà cần điều chỉnh lại toàn bộ “luật chơi” và động lực bên trong hệ thống.

 

Thứ nhất, quản trị đại học: từ cấp phát sang cạnh tranh theo kết quả.

Một trong những rào cản lớn với giáo dục đại học tại Việt Nam là cơ chế cấp phát ngân sách theo chỉ tiêu hành chính, thiếu gắn kết với hiệu quả đầu ra. Tình trạng “ngân sách chia đều”, không phân biệt giữa trường có đầu ra việc làm tốt và trường kém hiệu quả, làm triệt tiêu động lực cải tiến.

Cần chuyển sang mô hình tài trợ theo kết quả đầu ra (funding by performance): tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn, việc làm sau tốt nghiệp, năng lực tiếng Anh, kỹ năng số… Những trường có kết quả tốt hơn sẽ được ngân sách ưu tiên hơn, thay vì chỉ dựa vào số lượng sinh viên.

 

Ví dụ, tại Anh, 20% ngân sách đại học được phân bổ dựa trên kết quả nghiên cứu và tác động xã hội (Research Excellence Framework). Tại Hàn Quốc, trường đại học muốn nhận tài trợ từ Bộ Giáo dục phải công khai chỉ số đầu ra theo chuẩn quốc tế. Việt Nam có thể học theo mô hình này ở quy mô thử nghiệm trước tại các trường công lập lớn.

 

Thứ hai, xếp hạng độc lập và minh bạch hóa thông tin giáo dục.

Sinh viên và phụ huynh đang đứng trước một thị trường mù mờ, nơi gần 250 trường đại học công - tư cùng quảng cáo là chất lượng cao mà không có một bảng xếp hạng chuẩn mực nào để đối chiếu.

Cần thiết lập một hệ thống xếp hạng độc lập của quốc gia theo tiêu chí định lượng, do một cơ quan hoặc tổ chức độc lập vận hành - tương tự như CHEA (Hoa Kỳ) hay TEQSA (Úc). Các chỉ số có thể bao gồm: tỷ lệ việc làm 6 tháng sau tốt nghiệp, mức lương trung bình, tỷ lệ sinh viên chuyển tiếp lên cao học, số công bố khoa học, hợp tác doanh nghiệp, đánh giá sinh viên và nhà tuyển dụng.

 

Việc công bố xếp hạng thường niên không chỉ giúp người học có thêm thông tin mà còn tạo áp lực cạnh tranh tích cực giữa các trường - tương tự như các bảng xếp hạng đại học quốc tế đã làm thay đổi diện mạo giáo dục của Hàn Quốc và Trung Quốc trong một thập kỷ qua.

Theo VnEconomy