VÌ SAO NGƯỜI TIÊU DÙNG CHI NHIỀU HƠN CHO NHỮNG GIÁ TRỊ ‘VÔ HÌNH’?
Khi thu nhập được cải thiện, nhu cầu thể hiện dấu ấn cá nhân và tận hưởng cuộc sống của người Việt ngày càng rõ nét, trở thành chất xúc tác quan trọng thúc đẩy nền kinh tế trải nghiệm tại Việt Nam bùng nổ.
Hành vi tiêu dùng của người Việt những năm gần đây cũng dịch chuyển rõ rệt từ nhu cầu "ăn no, mặc ấm" sang "ăn ngon, mặc đẹp và sống chất". Nhiều người sẵn sàng chi khoản tiền lớn hơn mặt bằng chung của một chiếc áo không chỉ bởi bền đẹp, mà vì hợp xu hướng và thể hiện gu thẩm mỹ độc đáo.
Một bữa ăn không chỉ để khỏa lấp cơn đói, mà cần đáp ứng cùng lúc nhiều tiêu chí như ngon, sạch, đẹp và mang lại trải nghiệm đáng nhớ.
Thay vì chỉ tập trung vào công năng sử dụng và giá cả, người tiêu dùng ngày càng quan tâm thiết kế, câu chuyện thương hiệu, ý nghĩa sản phẩm, trải nghiệm mua sắm và hơn hết là khả năng thể hiện bản sắc cá nhân. Tiêu dùng không còn là hành vi kinh tế thuần túy, mà trở thành một phần của việc khẳng định "tôi là ai".
Việc người tiêu dùng chi nhiều hơn cho những giá trị vô hình là tín hiệu của một nền kinh tế trải nghiệm (Experience economy hay Lifestyle economy) đã hình thành và bước vào giai đoạn bùng nổ mạnh mẽ.
Khái niệm này được đề cập bởi học giả B. Joseph Pine II và James H. Gilmore từ cuối thập niên 90 của thế kỷ trước, khi chỉ ra rằng một doanh nghiệp và rộng hơn là một nền kinh tế lớn mạnh không chỉ nhờ kinh doanh sản phẩm hữu hình, mà là sự cộng hưởng của việc "bán" những điều vô hình như cảm xúc, câu chuyện trải nghiệm.
Trải nghiệm càng độc đáo, cá nhân hóa và có chiều sâu cảm xúc, giá trị sẵn sàng chi trả càng cao.
Ở cấp độ kinh tế, neo-localism không chỉ là phong trào văn hóa mà là một dấu hiệu chuyển dịch mô hình phát triển. Thay vì cạnh tranh bằng giá rẻ hay công nghệ, các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc... đã xuất khẩu cảm xúc, lối sống, triết lý thẩm mỹ và biểu tượng văn hóa.
Ở Việt Nam, sự phát triển nhanh chóng của các mô hình kinh tế trải nghiệm đến từ nhiều nguyên nhân. Đầu tiên là thu nhập bình quân của người Việt được cải thiện và sự tăng nhanh của tầng lớp trung lưu, tạo ra các nhu cầu bậc cao như chăm sóc bản thân, làm giàu trải nghiệm và hưởng thụ cuộc sống.
Sự phổ biến của công nghệ và hội nhập quốc tế giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận với các xu hướng toàn cầu. Sức ảnh hưởng ngày càng tăng của những người nổi tiếng trên mạng xã hội cũng góp phần định hình chuẩn mực mới về cái đẹp và chất lượng sống.
Sự chuyển mình của nền kinh tế trải nghiệm có thể nhìn thấy rõ nhất tại siêu đô thị TP.HCM nhờ quy mô dân số lớn, văn hóa cởi mở và mức chi tiêu cao cho những trải nghiệm phong cách sống.
Bên cạnh đó, sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại, cộng thêm sự đa dạng lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp, TP.HCM hội tụ đầy đủ các yếu tố để trở thành đầu tàu của kinh tế Lifestyle.
Tuy nhiên, thách thức lớn đối với doanh nghiệp trong sự chuyển mình của nền kinh tế trải nghiệm là năng lực thiết kế trải nghiệm, chất lượng nhân sự dịch vụ và chiến lược đầu tư dài hạn. Theo các chuyên gia, muốn thành công, doanh nghiệp không thể chỉ chuyển hóa bề ngoài, mà phải thay đổi tư duy: từ bán sản phẩm sang kiến tạo cảm xúc và giá trị sống cho người tiêu dùng.
Các doanh nghiệp biến việc mua sắm thành một hành trình cảm xúc. Thay vì đặt vấn đề "khách hàng cần mua gì?", họ tập trung trả lời câu hỏi "khách hàng muốn trở thành ai và sống như thế nào?", từ đó xây dựng danh mục sản phẩm dịch vụ đáp ứng đúng nhu cầu để nuôi dưỡng sự gắn kết lâu dài.
Trong lĩnh vực bán lẻ, PNJ được xem là doanh nghiệp tiên phong "bắt sóng" nhu cầu thể hiện phong cách sống và bản sắc cá nhân của người tiêu dùng để mang đến cải tiến sản phẩm và trải nghiệm mua sắm.
Dựa trên sự thấu hiểu khách hàng, PNJ liên tục giới thiệu các bộ sưu tập mới để phục vụ đa dạng nhu cầu, phong cách, độ tuổi và ngân sách. Mỗi bộ sưu tập đều được lồng ghép những câu chuyện ý nghĩa, lan tỏa cảm hứng làm đẹp đến mỗi người.
Không chỉ phục vụ phái đẹp, PNJ còn ra mắt thương hiệu trang sức riêng dành cho nam giới mang tên Mancode by PNJ.
"PNJ xem việc mở rộng danh mục sản phẩm từ trang sức sang sản phẩm phong cách sống (Lifestyle) là động lực tăng trưởng quan trọng trong giai đoạn 2025-2030. Chúng tôi kỳ vọng nỗ lực mở rộng quy mô chuỗi bán lẻ, nâng cao hiệu quả vận hành, mở rộng mạng lưới phân phối và nâng cao trải nghiệm khách hàng sẽ đưa PNJ trở thành thương hiệu bán lẻ Lifestyle hàng đầu khu vực trong vài năm tới", đại diện PNJ chia sẻ.
