
10 THÓI
QUEN TIẾT KIỆM CỦA NGƯỜI GIÀU
Học cách tiêu tiền, tiết kiệm như triệu phú tự thân
sẽ thay đổi cuộc đời bạn. Nó giúp bạn từ chỗ lo lắng chuyện ăn mặc thành tự tin
diện đồ; Tiết kiệm cũng giúp hiện thực hóa ngôi nhà mơ ước; và quan trọng nhất,
đảm bảo bạn luôn có tiền khi thực sự cần.
1. Triệu phú tự thân tuân theo quy
tắc 50-30-20
Hãy quên đi việc lập ngân sách phức tạp hay thắt lưng buộc bụng khó chịu,
bí quyết để tiết kiệm nhiều có thể tóm gọn lại thành ba con số đơn giản.
Kimberly Palmer, chuyên gia tài chính cá nhân
tại công ty NerdWallet, Mỹ cho biết nhiều triệu phú tự thân tuân theo quy tắc
"50-30-20".
Với công thức này, 50% thu nhập được dành cho tiết kiệm và các chi phí
thiết yếu như thuê nhà, thực phẩm; 30% chi tiêu cho lối sống (quần áo mới) và
20% để giải trí (hòa nhạc, ăn uống). Bằng cách kiên trì dành ra một khoản cố
định như vậy, các triệu phú tự thân đã xây dựng được quỹ tiết kiệm nhanh chóng.
2. Tự động hóa tài chính
David Bach, tác giả sách bán chạy 9 lần của New York Times, cho hay lập ngân sách là cách
thông minh nhưng đôi khi có thể phản tác dụng. Ông cho rằng chúng ta "quá
bận rộn để theo dõi và sau đó cảm thấy thất vọng, thất bại".
Thay vào đó, các triệu phú tự thân chọn cách tự động hóa cuộc sống tài
chính để không thể thất bại.
Họ thiết lập các khoản gửi tiền định kỳ vào tài khoản tiết kiệm và cả
khoản đóng góp quỹ hưu trí tự động trích từ lương. Bach cũng khuyến nghị sử
dụng tính năng thanh toán tự động cho nhiều hóa đơn như tiền xe, thế chấp, hay
thẻ tín dụng. Làm như vậy giúp bạn tránh bỏ lỡ các khoản thanh toán và không bị
phạt phí trễ hạn, từ đó tiết kiệm tiền về lâu dài.
3. Chi tiêu ít hơn số tiền họ kiếm
được
Theo Palmer, dù bạn có tin hay không, "những triệu phú tự thân không
nhất thiết phải trông giống người có tiền ở ngoài đời". Thay vì vung tiền
cho những kỳ nghỉ xa hoa hay quần áo mới, họ thường chi tiêu ít hơn số tiền kiếm
được để có thể tiết kiệm và đầu tư, bà nói.
Để tối đa hóa khoản tiết kiệm của bạn như một triệu phú tự thân, Palmer
khuyên nên kiểm kê chi tiêu cá nhân và cắt giảm các danh mục ít quan trọng với
bạn.
Ví dụ, nếu bạn thích đi nghỉ mát dài ngày mỗi năm, hãy cân nhắc nấu bữa
trưa và bữa tối ở nhà để hạn chế chi tiêu tại nhà hàng. Mặt khác, có thể bạn
nên lập ngân sách cho quần áo ít hơn.
4. Tránh chi tiêu theo ý muốn
Để tránh mua sắm vượt quá khả năng, các triệu phú tự thân không rơi vào
bẫy chi tiêu theo ý muốn. Tom Corley, chuyên gia làm giàu và tác giả của cuốn
sách Rich Habits, nói: "Khoảng 30 triệu người
kiếm được nhiều hơn nhu cầu nhưng vẫn chỉ cách cảnh nghèo đói một kỳ lương, bởi
họ chi tiêu theo ý muốn".
Nghiên cứu của Corley chỉ ra một số dấu hiệu người chi tiêu theo ý muốn:
- Ưu tiên thỏa mãn tức thời: Sẵn sàng rút tiền tiết kiệm để mua sắm ngay
lập tức những thứ mình muốn như TV 60 inch, kỳ nghỉ, xe hơi sang trọng hay giày
hiệu.
- Thường xuyên ăn ngoài hoặc gọi đồ ăn mang đi.
- Nợ nần để duy trì lối sống. Về cơ bản, những người này tự tạo ra cảnh nghèo
đói bằng cách hợp lý hóa ham muốn chi tiêu, dù là dựa vào kế hoạch kiếm nhiều
tiền hơn trong tương lai hay hy vọng kinh tế cải thiện. Đó là lý do vì sao các
triệu phú tự thân luôn tránh chi tiền cho những thứ "muốn" và tập
trung vào "nhu cầu" cùng khoản tiết kiệm.
5. Chi tiêu thông minh
Ai trong chúng ta cũng có lúc mua sắm bốc đồng, như chiếc mũ lưỡi trai
không cần thiết ở trạm xăng trong chuyến đi dài. Dù nhỏ, những thứ này, nếu
thành thói quen, sẽ nhanh chóng cộng dồn. Để kiểm soát chi tiêu và tiết kiệm
nhiều hơn, Corley chỉ ra các chiến lược mà triệu phú tự thân thường áp dụng:
- Mua sỉ. "Mua với số lượng lớn, đúng loại hàng không chỉ giúp tiết
kiệm tiền mà còn giảm rác thải cho gia đình", Corley giải thích. Đặc biệt,
các sản phẩm như giấy vệ sinh, xà phòng, bột giặt, khăn giấy hay dầu gội. Đồ ăn
như sốt táo, đồ hộp, sữa chua cũng rất phù hợp để mua sỉ và chia nhỏ.
- Lên kế hoạch bữa ăn. "Khi bạn phác thảo thực đơn cả tuần, chuyến đi
siêu thị sẽ hiệu quả hơn và lượng thức ăn bỏ đi cũng giảm đáng kể", Corley
nói tiếp. Nỗ lực này không chỉ tiết kiệm tiền mà còn góp phần giảm lãng phí
thực phẩm. Để tối ưu hóa chi tiêu, hãy luôn tuân thủ danh sách mua sắm và tìm
kiếm phiếu giảm giá.
- Cắt giảm năng lượng: Giảm tiêu thụ năng lượng là một mục tiêu dễ đạt
được để hạ chi phí hàng tháng. Đơn giản là thay thế bóng đèn sợi đốt bằng bóng
đèn CFL hoặc LED để giảm hóa đơn điện.
6. Ngăn chặn lối sống xa hoa
Dù bạn vừa có thêm một khoản thu nhập từ công việc làm thêm hay thành công
đàm phán mức lương cao hơn, hãy cẩn trọng. Chúng ta rất dễ sa vào cám dỗ phung
phí tiền cho một ngôi nhà lớn hơn hoặc chiếc xe sang trọng khi thu nhập tăng.
Corley nói: "Đó là thói quen phổ biến của nhiều người đột nhiên kiếm được
nhiều tiền hơn". Tuy nhiên, các triệu phú tự thân lại tránh việc nâng cấp
mức sống theo thu nhập.
Thực tế, nghiên cứu của Corley cho thấy 64% triệu phú tự thân sống trong
những ngôi nhà trung lưu khiêm tốn; 44% mua ôtô đã qua sử dụng; 41% chi dưới
3.000 USD cho kỳ nghỉ hàng năm; và 28% tự cắt cỏ để tiết kiệm.
Corley lý giải tại sao lối sống xa hoa lại gây tổn hại tài chính:
"Khi gặp trở ngại, như mất việc, bạn buộc phải bán tài sản. Nếu những món
đồ bạn mua mất giá, bạn sẽ chỉ thu về được rất ít". Theo nguyên tắc chung,
Corley khuyên bạn không nên chi quá 25% thu nhập ròng hàng năm cho nhà ở và 5%
cho ôtô, dù bạn kiếm được bao nhiêu.
Thu nhập ròng (Net income) là số tiền còn lại sau khi đã trừ đi tất cả các
chi phí, thuế, và khoản khấu trừ khác từ tổng thu nhập. Nó còn được gọi là
"lợi nhuận ròng" đối với doanh nghiệp, hoặc "thu nhập khả
dụng" đối với cá nhân.
7. Tiết kiệm nhờ không cho bạn bè
hoặc gia đình vay tiền
Các triệu phú tự thân hiểu rằng tình yêu thương không nên đong đếm bằng sự
hào phóng về tiền bạc. Tuy nhiên, việc cho bạn bè, người thân vay tiền lại
thường đẩy bạn vào tình thế tiến thoái lưỡng nan: từ chối thì gây căng thẳng,
nhưng cho vay lại có nguy cơ mất cả tiền lẫn tình bạn. David Bach cảnh báo:
"Bạn sẽ mất cả bạn bè và tiền bạc. Vì bạn không phải là ngân hàng".
Nếu buộc phải cho vay, các triệu phú tự thân luôn đảm bảo đó không phải là
khoản vay không thời hạn. David Bach khuyên bạn nên đưa ra một mốc thời gian cụ
thể và tuân thủ nó.
8. Tiết kiệm nhưng mua đồ chất lượng
Thực tế, nghiên cứu của Corley cho thấy 66% người nghèo thừa nhận họ keo kiệt,
theo nghĩa "chi tiền cho sản phẩm hoặc dịch vụ rẻ nhất". Tuy nhiên,
sản phẩm rẻ thường hỏng hoặc xuống cấp nhanh chóng, khiến bạn phải chi nhiều
hơn về lâu dài.
Ông cũng chỉ ra rằng, những nhà cung cấp dịch vụ giá rẻ thường thiếu kinh
nghiệm hoặc không thực sự giỏi. "Nếu họ giỏi, họ sẽ có thể ra giá cao
hơn", ông nói. Việc chọn dịch vụ rẻ có thể gây ra nhiều rắc rối, đặc biệt
trong các lĩnh vực như thuế, pháp lý hay sửa chữa ô tô.
Thói quen mua rẻ kiểu này không khiến bạn khá hơn, nhưng lại làm giảm khả
năng tiết kiệm thực sự vì bạn liên tục phải chi tiền thay thế các sản phẩm,
dịch vụ kém chất lượng ban đầu. Triệu phú tự thân tập trung vào việc mua ít
hơn, nhưng là những sản phẩm chất lượng cao và bền bỉ.
9. Không so sánh
Việc chạy đua theo hàng xóm phổ biến hơn bạn tưởng. Theo khảo sát gần đây
của NerdWallet, 83% người Mỹ thừa nhận chi tiêu quá mức vì áp lực xã hội, khi
thấy người khác ăn tối ở nhà hàng sang trọng hay đi du lịch nước ngoài. Palmer
nói: "Thật dễ bị cuốn vào việc chi tiêu quá mức, đặc biệt khi bạn thấy bạn
bè hay hàng xóm sắm sửa ôtô, nhà cửa, đi nghỉ mát nhiều hơn mình".
Tuy nhiên, khi cảm thấy ghen tị, những người giàu lại nhìn nhận vấn đề một
cách thực tế. Điều quan trọng là lùi lại một bước và nhận ra bạn có thể không
muốn những thứ giống người khác; hoặc nhìn thấy mọi người có thể đang tự tạo ra
căng thẳng tài chính cho chính mình bằng cách mua những hàng hóa không thực sự
cần.
10. Trả tiền cho chính mình trước
Bằng cách dành ra một phần thu nhập mỗi ngày, mỗi tuần hoặc mỗi tháng, nói
cách khác là trả tiền cho bản thân trước, các triệu phú tự thân thực hiện một
trong những bước quan trọng nhất để xây dựng sự giàu có, theo David Bach.
"Bạn sẽ làm việc 90.000 giờ trong suốt cuộc đời và nên giữ lại ít nhất một
giờ thu nhập mỗi ngày", ông nói.
Ông khuyên bạn nên dành ra một giờ thu nhập mỗi ngày rồi tiết kiệm và đầu
tư số tiền đó. Tốt nhất là làm mọi thứ tự động để bắt đầu kiếm được một khoản
thu nhập thụ động và có cuộc sống thịnh vượng.