TOP 7 HIỆU ỨNG TÂM LÝ PHỔ BIẾN TRONG MARKETING

 

Những hiệu ứng tâm lý luôn được áp dụng rộng rãi trong các quy trình marketing. Vậy các hiệu ứng tâm lý được áp dụng cụ thể là gì?

Marketing là một công việc yêu cầu nhiều sự kết hợp từ các ngành nghề khác nhau như thiết kế đồ họa, những content writer, và đặc biệt phải nhắc đến tâm lý học. Những Marketer sẽ học về tâm lý tự nhiên của con người từ đó lợi dụng những điểm này và thiết kế ra một quy trình marketing để nhắc đến những hiệu ứng nào? Ta cùng điểm qua 13 hiệu ứng tâm lý nổi bật hay được sử dụng trong marketing nhé.

 

1. Hiệu ứng hào quang

Hiệu ứng hào quang là một hiệu ứng tâm lý xảy ra khi bạn tiếp xúc với một cá thể của một cộng đồng, mà cá thể này lại gây ấn tượng tốt cho bạn, bạn sẽ vô thức cho rằng cộng đồng chứa cá thể đó đều có thể gây được ấn tượng tốt tương tự đối với bạn.

 Ví dụ, hãng đồ điện tử Philip có một dòng bàn ủi rất tốt và bền, hiệu suất cao lại tiết kiệm điện. Sau khi bạn sử dụng thử chiếc bàn ủi này, hiệu ứng hào quang sẽ xảy ra, bạn sẽ vô thức cho rằng chỉ cần là hàng của Philip thì sẽ chất lượng tương tự (và Philip thì đúng là có chất lượng tốt thật.) và khiến bạn tin tưởng hãng đồ này.

 

Các nhà marketing đã tận dụng hiệu ứng hào quang này để giúp các nhà công ty hay doanh nghiệp phát triển thật tốt sản phẩm và quảng bá rộng rãi. Khi khách hàng đã thấy đó là một sản phẩm tốt, thì ngoại trừ việc tăng được doanh thu cho mặt hàng này, nó còn khuyến khích khách hàng mua các sản phẩm khác cùng doanh nghiệp vì họ đã có được suy nghĩ rằng đây là một hãng hàng tốt.

Vì tác dụng của nó, hiệu ứng hào quang này được tận dụng khá nhiều và có những thành công nhất định trong các chiến dịch marketing.

 

2. Hiệu ứng cánh bướm

Nói theo nghĩa đen, nếu một con bướm vỗ cánh giữa một đàn bướm đang đứng yên, thì hành động vỗ cánh này sẽ kéo theo sự vỗ cánh của cả một đàn sau nó. Tuy nhiên, sau này cụm từ ‘hiệu ứng cánh bướm’ này xuất hiện nhiều hơn trong đời sống thường ngày và thậm chí còn được lấy cảm hứng để làm một bộ phim giả tưởng cùng tên.

 

“Liệu con bướm đập cánh ở Brazil có gây ra cơn lốc ở bang Texas?”  Câu nói nổi tiếng của nhà khí tượng học và tâm lý hỗn loạn Edward Lorenz đã nói lên ý nghĩa của hiện ứng cánh bướm này. Đôi khi chỉ là một thay đổi nhỏ nhất cũng có thể thay đổi toàn bộ những phần khác của một bộ máy đã được các nhà quản trị kinh doanh thiết lập và có tác động rất nhiều lên nhiều mặt khác nhau.

 

Để lấy ví dụ cho hiệu ứng cánh bướm, ta có thể nói về Sakichi Toyoda. Ông là nhà sáng lập của hãng xe nổi tiếng Toyota, tuy nhiên, ông lại vốn là một người thợ mộc vô tình đi công tác bên Mỹ và nhận thấy rằng trong khi công nghiệp xe hơi của Mỹ đã phát triển và Nhật Bản chưa có dòng ô tô nào và phải nhập khẩu xe từ Mỹ.

Ông đã tự sáng tạo và phát triển nên Toyota, trong khi mọi người thì cười nhạo ông, và cuối cùng Toyota là một trong những tập đoàn đáng giá nhất hiện nay.

 

Nghe có vẻ không liên quan gì đến hiệu ứng cánh bướm hay marketing nhỉ? Nhưng Toyoda đã thay đổi cái nhìn của toàn thế giới về hàng hóa của Nhật Bản, khiến người toàn thế giới nghĩ rằng mặt hàng của Nhật rất tốt, giúp Nhật bản phát triển kinh tế và có bước đầu thành một trong những cường quốc lúc bấy giờ và cả hiện tại.

 

3. Hiệu ứng chim mồi

Hiệu ứng chim mồi lại là một hiệu ứng được áp dụng khá nhiều trong marketing, được sử dụng nhằm mục đích khuyến khích khách hàng mua sản phẩm đắt tiền nhưng vẫn khiến khách hàng vui vẻ vì nghĩ họ được lựa chọn và mua được món hàng tốt với giá hời.

 

Một trong những áp dụng nổi tiếng của Hiệu ứng chim mồi là một tờ báo The Economist đã đăng các gói đăng ký báo định kỳ mới nhất, về cụ thể thì có 3 lựa chọn sau:

Gói trực tuyến: $59

Gói in: $125

Gói combo: $125

Giờ, hãy dừng lại một phút, và suy nghĩ xem nếu là bạn, bạn sẽ chọn gói nào?

 

Có thể chắc đến 90% là bạn sẽ chọn gói combo. Bạn sẽ nghĩ rằng nếu với $125, so với việc chỉ có gói in thì tại sao lại không lựa hẳn gói combo, bạn sẽ có cả báo in và báo trực tuyến. Sự thật thì The Economist đang sử dụng hiệu ứng chim mồi để bạn nghĩ rằng đó là một lựa chọn thông minh. Sự xuất hiện của gói in với giá $125 thực chất chỉ là một bình phong nhằm làm nổi bật gói combo – gói mà The Economist đang muốn bạn mua.

Hiệu ứng chim mồi là một hiệu ứng khá phổ biến trong marketing

Vậy nên, các nhà Marketing thường cố ý sắp xếp sao cho các gói của họ có ít nhất 3 lựa chọn, và trong đó sẽ có một lựa chọn sẽ là thứ nâng đỡ và làm gói có giá cao nhất có vẻ là một lựa chọn tuyệt vời. Nó đánh lừa bạn rằng bạn đang có lựa chọn thông minh mà không biết mình đã rơi vào bẫy hiệu ứng chim mồi.

Hiệu ứng chim mồi khá đơn giản và có tính ứng dụng cao nên cũng không có gì quá ngạc nhiên khi hiệu ứng này được sử dụng rất nhiều trong các trung tâm hay quảng cáo.

 

4. Hiệu ứng mỏ neo

Hiệu ứng mỏ neo cũng khá đơn giản và dễ hiểu. Khi bạn đến nơi bán hàng, nếu để ý kỹ bạn sẽ thấy bộ phận marketing thường đặt những sản phẩm có giá thành cao ở nơi bạn dễ nhìn thấy nhất, tạo thành một hiệu ứng mỏ neo trong tiềm thức để bạn so sánh giá với các sản phẩm khác, và kết quả sản phẩm bạn mua sẽ chủ yếu xoay quanh với cái ‘mỏ neo’ đầu tiên bạn nhận được.

 

Ví dụ, nếu bạn vào Điện Máy Xanh và thấy một chiếc iphone X có giá 16 triệu, thì ngay lúc đấy hiệu ứng mỏ neo đã được áp dụng lên bạn. Bạn sẽ cảm thấy một chiếc Samsung có giá 13 triệu là khá rẻ và hời so với chiếc Iphone X bạn thấy đầu tiên và bạn sẽ có xu hướng mua chiếc Samsung 13 triệu thay vì tìm một hãng điện thoại có giá thành thấp hơn dù tính năng tương tự.

 

Hiệu ứng này càng các nhà marketing được áp dụng phổ biến trong việc bán hàng khuyến mãi, việc cho thấy sự chênh lệch khi đặt giá niêm yết lên đầu rồi mới tới giá đã giảm cũng tạo hiệu ứng neo tương tự và có phần hiệu quả hơn so với cách áp dụng phía trên.

Nó đã đánh lừa bản thân bạn rằng bạn nên mua sản phẩm khi nó được giảm như vậy. Nhiều khảo sát đã cho thấy người ta sẵn sàng bỏ $100 cho một chiếc quần đã giảm giá hơn là một chiếc quần được niêm yết sẵn giá $100.

 

5. Sleeper Effect (Hiệu ứng ngủ quên)

Trong khi các hiệu ứng trên như hiệu ứng chim mồi hay hiệu ứng cánh bướm có tác động trực tiếp, Sleeper Effect lại tác động gián tiếp lên quá trình marketing thông qua sự thuyết phục. Đây là một hiệu ứng cần thời gian để có thể tác động lên bạn.

Điều quan trọng để có thể sử dụng hiệu ứng này, người marketing hoặc doanh nghiệp cần đầu tư một quảng cáo có chiều sâu và có thông điệp rõ ràng. Điều này sẽ giúp họ ghim hình ảnh sản phẩm thương hiệu đối với khách hàng và không dễ dàng gì để gạt nó ra khỏi đầu.

 

Ta có thể ví dụ với quảng cáo của Anlene. Câu nói ‘Thấy mẹ bị loãng xương, nên là mình lo lắm, mình quyết định uống Anlene để bảo vệ xương chắc khỏe mỗi ngày’ hẳn đã gây ấn tượng mạnh với nhiều người và lưu truyền được hình ảnh sản phẩm vì sự độc đáo và có có phần kỳ cục của nó. Nhưng dù sao thì đây vẫn là một bước đi thông tin trong việc marketing, và giờ thì những gì doanh nghiệp cần làm là nâng cao chất lượng sản phẩm, từ từ gây dựng niềm tin ở khách hàng và cuối cùng thuyết phục họ mua sản phẩm của công ty.

 

6. Hiệu ứng mồi (Priming Effect)

Hiệu ứng mồi nói về sự ảnh hưởng của thứ tự trước sau. Ví dụ, nếu bạn nhận được một thông tin sẵn là màu xanh, rồi đưa bạn thêm hai thông tin là bầu trời và cây cỏ, bạn sẽ chú ý nhiều hơn vào thông tin của bầu trời so với thông tin cây cỏ. Điều này có nghĩa rằng hiệu ứng mồi đã nhận được thông báo về ‘màu xanh dương’ từ đó hướng sự chú ý của não bộ của bạn về phía ‘bầu trời’ thay vì ‘cây cỏ’.

 

Các nhà marketer cũng biết tới và lợi dụng hiệu ứng mồi này vào các dự án bán hàng họ đưa ra. Bằng cách mồi sẵn cho khách hàng thông tin về giá bán hay thông tin sản phẩm, nhà marketing có thể hướng khách hàng nhìn lâu hơn vào giá thành sản phẩm hay các chỉ số kỹ thuật của sản phẩm. Mà nhìn càng lâu, càng để ý tới thì tỷ lệ chuyển đổi càng cao và có giá trị bán hàng cao.

 

7. Hiện tượng Baader- Meinhof

Hiện tượng Baader-Meinhof nói về hiện tượng khi một đồ vật hay một sản phẩm xuất hiện ở khắp mọi nơi bạn nhìn thấy kể từ khi bạn tiếp nhận nó lần đầu tiên. Bạn có thể nhìn thấy sản phẩm đó ở một trung tâm thương mại, hoặc ở một trang web bạn vô tình bấm vào, trên màn hình quảng cáo của TV. Điều này giúp bạn nghĩ rằng nó rất phổ biến và được yêu thích.

 

Theo PSMag, hiện tượng Baader-Meinhof (còn gọi là hiện tượng ảo giác tần số) được xảy ra bao gồm hai quá trình. Đầu tiên, bạn sẽ tiếp xúc với đối tượng, rồi vô thức để ý đến nó, rồi dẫn đến sự việc bạn nhận thấy nó ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào, bất cứ ai, sẽ khiến bạn tò mò nhiều hơn về thứ được quảng cáo.

 

maivu

 

Tương tác xã hội giúp hình thành trí nhớ dài hạn

 

TƯƠNG TÁC XÃ HỘI GIÚP HÌNH THÀNH TRÍ NHỚ DÀI HẠN

 

Một nghiên cứu mới cho thấy các tương tác xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành trí nhớ dài hạn.

 

Mới đây, các nhà nghiên cứu ở Trường Y Yong Loo Lin, Đại học Quốc gia Singapore (NUS Medicine), đã khám phá một vai trò từng bị bỏ qua của hồi hải mã trong việc hình thành trí nhớ, cho thấy những tương tác xã hội có thể tăng cường khả năng chuyển đổi những trải nghiệm thoáng qua thành trí nhớ dài hạn của não bộ.

 

Hồi hải mã thường được coi là “trung tâm trí nhớ” của não, giữ vai trò chủ chốt trong việc quyết định những gì chúng ta ghi nhớ hoặc lãng quên. Bên trong cấu trúc phức tạp của hồi hải mã, có một vùng ít được nghiên cứu gọi là CA2. Giờ đây, các nhà nghiên cứu tại NUS Medicine đã chứng minh vùng này có chức năng như một “bộ phận đánh lửa xã hội”.

 

Kết quả đã được công bố trên Kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa học quốc gia (PNAS). Nhóm nghiên cứu nhận thấy hoạt động của CA2 trong quá trình tương tác xã hội kích hoạt các tín hiệu tăng cường trí nhớ đến một vùng khác của hồi hải mã, CA1 – “bộ chuyển đổi trí nhớ” của não.

 

“Tương tác xã hội không chỉ là một hoạt động mang lại cảm giác dễ chịu”, Phó Giáo sư Sreedharan Sajikumar ở Khoa Sinh lý học và Chương trình Nghiên cứu chuyển dịch tuổi thọ khỏe mạnh (TRP), NUS Medicine, nghiên cứu viên chính của công trình này, cho biết.

“Đây là một nhu cầu sinh học trực tiếp thay đổi cách thức hoạt động của não bộ.

 

Những quá trình này không chỉ tạo ra những ký ức mà chúng ta trân trọng, nó còn tạo ra sự gắn kết ý nghĩa định hình con người chúng ta. Có thể thấy, hoạt động xã hội đã ăn sâu vào mạch thần kinh của chúng ta”.

Trong nghiên cứu này, các tác giả đã sử dụng các phương pháp hóa di truyền học (chemogenetics) – một kỹ thuật giúp các nhà nghiên cứu tạm thời “tắt” một số tế bào não.

Họ phát hiện việc ức chế hoạt động của vùng CA2 trong não đã ngăn chặn quá trình tăng cường trí nhớ thường diễn ra nhờ các tương tác xã hội.

 

Nghiên cứu sâu hơn cho thấy các tế bào thần kinh CA2 tăng cường khả năng hình thành trí nhớ dài hạn của CA1 thông qua cơ chế siêu mềm dẻo (metaplasticity: sự thay đổi tính dẻo dai của khớp thần kinh phụ thuộc vào hoạt động thần kinh trước đó) – quá trình góp phần củng cố các “protein trí nhớ” của não.

 

Tuy nhiên, hiệu ứng tăng cường trí nhớ này gặp giới hạn về mặt thời gian – qua đó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tương tác xã hội thường xuyên. Điều này góp phần giải thích tại sao sự cô đơn và cô lập xã hội kéo dài liên quan chặt chẽ đến tình trạng suy giảm trí nhớ và các vấn đề khác như sa sút trí tuệ, cũng như làm sáng tỏ lý do suy giảm trí nhớ và suy giảm khả năng giao tiếp xã hội thường diễn ra đồng thời trong các rối loạn tâm thần.

 

Nghiên cứu cho thấy việc củng cố kết nối CA2-CA1 có thể mang lại những giải pháp cải thiện trí nhớ ở những nhóm dễ bị tổn thương, chẳng hạn như người cao tuổi, và thúc đẩy khả năng phục hồi chống lại chứng sa sút trí tuệ và các tình trạng liên quan đến trí nhớ khác.

 

“Những phát hiện của chúng tôi góp phần giải thích lý do tại sao sự cô đơn và thiếu giao tiếp xã hội kéo dài liên quan đến tình trạng suy giảm trí nhớ. Thông qua việc nghiên cứu các trải nghiệm xã hội định hình hồi hải mã như thế nào, chúng ta có thể thiết kế các liệu pháp để cứu vãn trí nhớ của những nhóm dễ bị tổn thương, thậm chí thúc đẩy khả năng phục hồi.

 

Các liệu pháp này có thể là những loại thuốc mới, phương pháp kích thích não bộ hoặc các giải pháp can thiệp dựa trên lối sống giúp duy trì kết nối CA2-CA1 cũng như hoạt động của cả não bộ”, TS. Mohammad Zaki Bin Ibrahim nói.

 

Thanh Bình

 

TRIẾT LÝ 5 CHIẾC KÍNH

Trong đời sống, có 5 chiếc kính có thể đại diện cho những triết lý đời thường

1. Kính viễn vọng: Nhìn xa trông rộng

Khi nhìn bầu trời thông qua kính viễn vọng, trong tầm mắt chúng ta sẽ là những thiên thể khổng lồ cách rất xa. Nhưng nếu ngước lên bầu trời và nhìn bằng con mắt bình thường này thì thiên thể kia chỉ là một chấm sáng rất nhỏ.

Cuộc sống của chúng ta cũng như thế, bạn muốn thành công thì bạn phải có một tầm nhìn chiến lược. Một người có khả năng nhìn xa trông rộng thường là người có cảnh giới cao, tâm hồn khoáng đạt. Họ sẽ không bị che mờ bởi những thị phi hay lợi ích trước mắt. Ngược lại những người với tâm địa hẹp hòi, ích kỷ, tham lam thì những lợi ích nhỏ nhoi hay thị phi kia sẽ cuốn họ lại không để họ nhìn thấy điều chân thực ở phía trước.

Tự ước chế bản thân khỏi những dục vọng, loại bỏ sự tham lam, mở rộng cánh cửa tâm hồn thì lúc đó “chiếc kính viễn vọng” của riêng bạn sẽ tự được khai mở. Khi đó bạn sẽ vượt qua được rất nhiều “lớp mây, tầng trời, vượt qua hằng bao nhiêu khoảng cách” và cuối cùng nhìn thấy được “thiên thể khổng lồ kia.”

2. Kính lúp: Tâm trí rộng mở

Kính lúp có tác dụng phóng đại, chúng ta hãy sống dựa theo nguyên lý đó: Nhìn sự vật, sự việc với một tâm trí rộng mở. Ngược lại khi nhìn mọi thứ với một tư tưởng chật hẹp thì chúng ta chỉ nhìn được một góc nhỏ của sự vật hiện tượng.

Bảo vệ ý kiến bản thân nhưng đừng quá bảo thủ. Thế giới này quá rộng lớn và phức tạp. Hãy mở toang cánh cửa tâm trí của mình để tiếp thu những cái mới một cách có chọn lọc – đó cũng chính là điều mà chúng ta sẽ làm suốt đời: Học tập

3. Kính mát: Dù mâu thuẫn có gay gắt thế nào ta vẫn ung dung

Với một chiếc kính mát, ánh sáng chói cũng sẽ trở nên nên mờ nhạt. Cuộc sống của mỗi người không thiếu những mâu thuẫn; nỗi khổ mà những mâu thuẫn đó mang lại khiến chúng ta chết dần chết mòn đi hàng ngày. Hãy coi những mâu thuẫn đó như ánh sáng mặt trời gay gắt và tưởng tượng tâm hồn của bạn giống như một chiếc kính râm, nhìn những mâu thuẫn đó giống như chẳng có gì ung dung tự tại. Muốn làm được điều đó thì cần phải có sự tu dưỡng.

4. Kính hiển vi: Không quên tiểu tiết

Trong một trận chiến khi 2 kỵ sĩ đấu thương, một người trong số đó có thể thua chỉ vì móng ngựa của anh ta không được tốt. Một việc lớn có thể thất bại chỉ vì chúng ta không chú ý đến những sai lầm nhỏ, “tích tiểu thành đại” – khi nhiều sai lầm nhỏ chồng chất lên nhau sẽ thành một sai lầm mang tính đại cục và không thể vãn hồi.

 

Thực tế, để làm một việc gì đó được hoàn hảo quả thực rất khó, nhưng không có nghĩa là chúng ta sẽ buông lơi một việc dù nhỏ nhất. Chú ý đến những tiểu tiết cũng chính là đang rèn luyện tính nghiêm khắc của bản thân. Thử hỏi nếu ngay cả những việc nhỏ như vậy mà ta không làm được thì liệu bản thân có thể gánh vác việc lớn? Đạt được điều đó thì chúng ta cũng đã có thể mỉm cười vì dù kết quả không được hoàn hảo như chúng ta mong đợi nhưng có thể nói rằng việc chúng ta làm đã là “trọn vẹn.”

5. ​​Gương phẳng: Sống chân thành

Không giống như kính viễn vọng, kính lúp, kính mát hay kính hiển vi, những gì phản ánh lên gương phẳng luôn là chính nó, từ kích thước, hình dáng, màu sắc; rất chân thật, không giả dối. Giống như câu chuyện “Nàng bạch tuyết và bảy chú lùn” mụ phù thủy hỏi chiếc gương của mình xem ai đẹp nhất và câu trả là bạch tuyết – đó là sự thật không hề thay đổi.

 

Cho dù bạn có mong muốn mình sẽ trở thành người xinh đẹp như thế nào, cao quý ra sao thì đứng trước tấm gương kia, điều bạn nhìn thấy mãi mãi vẫn chính là bản thân. Hãy giống như chiếc gương phẳng, luôn sống với chính mình, chân thành không gian trá. Và đó cũng chính là điều mà khiến cho chiếc gương kia luôn luôn sáng trong, nhẵn mịn và thuần khiết như vậy.

 

Trong cuộc sống hối hả vận động không ngừng nghỉ như thế này, tìm một chút an lành cho bản thân thật khó. Phần lớn không phải là chúng ta không thể tìm thấy hạnh phúc mà thực ra chúng ta đã quên hạnh phúc là gì.

 

Có người khi nghĩ đến danh vọng là ăn không ngon ngủ không yên, làm sao để có thể đạt được nó. Khi đạt được rồi thì lo lắng, sợ hãi làm sao để có thể giữ được nó bây giờ. Có người hễ nói đến tiền là mệt, kiếm mãi mà vẫn nghèo. Có người thì tiền chất thành đống những kiếm bao nhiêu tiêu bấy nhiêu cho các vấn đề: Sức khỏe, con cái v.v… Có người rất phấn đấu trong công việc nhưng người được thăng chức lại không phải anh ta; uất ức, đau khổ. Nhưng khi anh ta được thăng chức thì chính bản thân lại bị cuốn vào danh vọng và tiền.

 

Thế giới sẽ luôn đi theo lộ trình của nó, ta không thể cưỡng lại dòng chảy này, nhưng ta có thể chọn cách mà ta muốn để đi theo dòng chảy đó.

Người xưa đã dạy: “Lòng tham không đáy,” dục vọng của người ta giống như một đại dương bao la không có điểm dừng, sẵn sàng nhấn chìm bất kỳ ai nhảy xuống đó, vậy nên hãy thoát khỏi cái vòng luẩn quẩn đó, sống chân thành, tu dưỡng bản thân, ước chế lòng tham, sự ích kỷ để có thể dung chứa những điều tốt đẹp.

 

Khi làm được điều đó thì danh vọng và tiền dù có hay không đều không còn có thể ảnh hưởng đến ta nữa. Bởi vì khi đó ta vẫn có thể có được niềm vui kể cả với những điều giản dị nhất. Chỉ khi đó ta mới có thể tìm thấy được hạnh phúc thật sự trong dòng chảy bất tận này.

 

Thu Sang