Chủ Nhật, 12 tháng 10, 2025

Sức mạnh của âm nhạc đối với thân và tâm con người

 

SỨC MẠNH CỦA ÂM NHẠC ĐỐI VỚI THÂN VÀ TÂM CON NGƯỜI

Một trong những người đầu tiên biết lợi dụng sức mạnh của âm nhạc thời Trung Hoa cổ đại là Quản Trọng sống vào thời Xuân Thu cách đây khoảng hơn 2700 năm. Khi công tử Tiểu Bạch nước Tề lên ngôi lấy hiệu là Tề Hoàn Công, Bão Thúc Nha tiến cử Quản Trọng.

 Ông ta hiến kế cho Tề Hoàn Công gửi thư cho Lỗ Trang Công yêu cầu bắt Quản Trọng giải về nước Tề để xét xử cái tội bắn tên hành thích ngày trước. Quản Trọng biết mưu này là để cứu mình, nhưng lại e ngại Lỗ Trang Công nửa chừng đổi ý. Nên trên xe tù, Quản Trọng sáng tác bài ca Hoàng Hộc để dạy quân áp giải hát.

Quân lính ca hát vui vẻ quên cả mệt nhọc, đẩy cỗ tù xa băng băng, một ngày đi bằng hai ngày đường. Lỗ Trang Công tỉnh ra cho người đuổi theo thì không còn kịp nữa.

Độc giả hâm mộ truyện kiếm hiệp của Kim Dung chắc không thể quên cuộc đấu âm nhạc long trời lở đất giữa ba đại cao thủ của võ lâm là Hoàng Dược Sư, Âu Dương Phong và Hồng Thất Công trên đảo Đào Hoa.Họ đấu âm nhạc nhưng là đấu nội công, ai nội công yếu hơn sẽ không chịu nổi âm thanh của đối phương. Hoàng Dược Sư sử dụng một cây sáo, Âu Dương Phong đánh thiết tranh, còn Hồng Thất Công thì sử dụng tiếng hú.

Ta hãy xem Kim Dung miêu tả cuộc đấu như thế nào: “Chỉ nghe tiếng đàn tranh mau dần, tới đoạn cuối thì như chuông trống cùng khua, muôn ngựa cùng phi, chợt có tiếng êm ái chen vào, một tràng tiếng tiêu dìu dặt chen vào giữa tiếng đàn tranh… Tiếng thiết tranh tuy vang dội nhưng thủy chung vẫn không át được tiếng tiêu, hai âm thanh chen lẫn vào nhau, âm điệu vô cùng quái dị”. Cuộc đấu chưa phân thắng bại thì bất ngờ bị xen ngang bởi tiếng hú như “rồng ngâm cọp rống” của Hồng Thất Công.

Trong thế chiến thứ Nhất, quân đội Pháp và Anh đang đụng độ với quân Đức trong một trận đánh. Vào đêm Giáng sinh, quân đội Đức mời một nhạc sĩ và một ca sĩ để hát mừng Giáng Sinh. Những ca sĩ hồn nhiên ra khỏi giao thông hào hát những bài ca Giáng Sinh. Quân lính từ mọi phía cũng hồn nhiên đổ ra nghe nhạc. Không ngờ, quân lính hai bên nghe nhạc đều xúc động và cuối cùng họ chơi trò đổi quà Giáng sinh. Sau đó, họ cũng lắng nghe lời cầu nguyện của một tu sĩ. Trong nhiều tuần sau đó, cả mặt trận đều im tiếng súng. Đó là âm nhạc đã phát huy tác dụng.

Nhạc làm sao, người hao hao làm vậy

Trong giới Rocker có một lời nguyền, gọi là “Lời nguyện hội 27”. Những ca sĩ nhạc Rock trong cái hội bất đắc dĩ này đều chết trẻ ở tuổi 27. Trong đó có Brians Jones của ban nhạc Rock huyền thoại The Rolling Stones, ca nhạc sĩ Jimi Hendrix, ca nhạc sĩ Jim Morrison của ban nhạc Rock The Doors, trưởng nhóm Rock Nirvana là Kurt Cobain.

Khó có thể cắt nghĩa cái chết kỳ lạ của những ngôi sao nhạc Rock này. Nhưng người ta có thể liên hệ lối sống dị thường, lắm lúc quái đản của các Rocker với thứ âm nhạc mà họ đang chơi. Đối với các Rocker, những người luôn tìm kiếm cảm giác lạ, “phê”, nổi loạn và để luôn luôn giữ được độ “bốc” thì việc tìm đến ma túy các loại là lẽ thường.

Làm sao tâm tính họ có thể trầm tĩnh sáng suốt được khi họ chơi một thứ âm nhạc điên loạn như thế. Điên loạn và ma quỷ.

Cho nên mới có những những chuyện điên rồ như Ozzy Osbourne hít đàn kiến lửa, David Bowie và Mick Jagger chung chăn gối, Keith Richards hít tro bụi hỏa táng của cha, Nikki Sixx chơi heroin trong phòng khách sạn và bị sốc thuốc tưởng chết, Freddie Mercury chết trẻ vì AIDS do chơi bời phóng đãng, v.v. còn rất nhiều những ví dụ khác tương tự cho độc giả quan tâm tự tìm hiểu.

Rock là một thứ văn hóa biến dị, xa lạ với những âm thanh đẹp đẽ, từ bi của vũ trụ mà âm nhạc cảm nhận được. Hẳn độc giả chúng ta còn nhớ trong Kỳ 1, nước không thể tạo được tinh thể, mà chỉ có những hình thù tán loạn khi nghe nhạc Rock.

Vậy là chúng ta đã hiểu được phần nào ảnh hưởng của âm nhạc đối với tâm và thân của chúng ta từ cái nhìn của khoa học hiện đại và dựa trên những bằng chứng của cả lịch sử và văn hóa.

Tác giả hy vọng bạn đọc cùng chia sẻ quan điểm của bài viết, từ đó thấy rằng, việc nghe nhạc gì là một vấn đề cực kỳ quan trọng. Vì cơ thể chúng ta là một bình nước, âm nhạc sẽ khiến bình nước đó là trong lành hay độc hại. Âm nhạc vừa là công cụ tuyệt vời để xây dựng vừa là tên hung thần để phá hủy tâm hồn, tùy vào cách mà ta sử dụng nó.

Cuối bài viết, mời bạn đọc thưởng thức nhạc khúc nổi tiếng thời cổ đại: “Cao Sơn Lưu Thủy”. Chúc bạn đọc có những phút thư giãn tuyệt vời.

An Nhiên

“Lưng rùa, eo rắn chớ kết bạn, liếc mắt nhìn người chẳng cần dao” nên tránh xa

 

“LƯNG RÙA, EO RẮN CHỚ KẾT BẠN, LIẾC MẮT NHÌN NGƯỜI CHẲNG CẦN DAO” NÊN TRÁNH XA

Thời xa xưa, cổ nhân đã đúc kết nhiều bí quyết của “thuật xem tướng” qua các câu nói. Trong đó, cổ nhân có câu: “Lưng rùa, eo rắn chớ kết bạn, liếc mắt nhìn người chẳng cần đao”.

Về đầu của câu này là: “Lưng rùa, eo rắn chớ kết bạn”. Ý của vế này là dạy chúng ta cách quan sát cơ thể và tư thế của người khác. Trong khi đó, vế “liếc mắt nhìn người chẳng cần đao” dạy chúng ta cách quan sát biểu hiện và phong thái của mỗi người.

Nhưng “lưng rùa” nghĩa là gì? Đương nhiên đây không đơn giản như gù lưng. Bởi gù lưng hình thành do độ cong của cột sống vì duy trì tư thế cúi người về phía trước từ nhỏ.

Trong khi đó, theo quan điểm của người xưa, “lưng rùa” là kiểu tư thế xuất hiện khi nói chuyện với ai đó. Người có tướng “lưng rùa” có thể là do có âm mưu, thủ đoạn trong lòng, hoặc vì tính cách quá nhu nhược và quen xu nịnh người có địa vị cao.

Đối với “eo rắn” trong câu trên không có nghĩa là eo thon, mềm mại như rắn. Bởi suy cho cùng, vào thời xưa, phụ nữ có eo nhỏ cũng rất được ưa chuộng và yêu thích.

Hoá ra, người xưa nói “eo rắn” là để chỉ những người phụ nữ luôn vặn vẹo, đung đưa cơ thể quá nhiều trong khi đi đứng và nói chuyện.

Người phụ nữ có đặc điểm này thường có tính cách lẳng lơ, thích thu hút ánh nhìn của người khác phái, hay toan tính, lợi dụng người khác và cũng không phải là hình mẫu đoan chính.

Dù được nhiều người đàn ông theo đuổi nhưng hầu hết những người phụ nữ này đều dễ rơi vào những tranh chấp tình cảm, vì thế nên khó có được hạnh phúc. Ngoài ra, do phụ nữ có “eo rắn” thường có số lượng lớn đàn ông theo đuổi nên rất dễ dẫn tới tai hoạ. Vì vậy, nếu muốn kết giao với họ thì tốt nhất bạn nên suy nghĩ kỹ lưỡng.

Vế sau “liếc mắt nhìn người chẳng cần đao” rốt cục có ý gì?

Đôi mắt được coi là cửa sổ tâm hồn của mỗi người. Do đó, người xưa cho rằng quan sát đôi mắt cũng có thể thấy được phần nào đặc điểm của người đó.

Liếc mắt nhìn người mà chẳng cần đao trong câu nói trên để ám chỉ những người đặc biệt kiêu ngạo, coi thường người khác, chứ không phải ám chỉ những người có mắt bé. Chỉ có không coi trọng người khác thì mới thích nhìn như vậy.

Trong giao tiếp, ngay từ xa xưa, khi nói chuyện, người ta thường trao đổi bằng mắt rất nhiều.

Do đó, khi trò chuyện mà người kia ít nhìn thẳng và luôn liếc xéo nhìn ngang thì bạn cũng có thể nhận ra. Bên cạnh đó, theo quan điểm của người xưa, những người hay nhìn nghiêng hoặc nheo mắt là người tự phụ và có tâm địa bất chính. Theo cổ nhân, người có đặc điểm này thường không đáng để tin tưởng, do đó nên tránh xa hoặc chí ít là giữ khoảng cách nhất định.

Có thể thấy rằng nhiều câu nói của cổ nhân vẫn còn chưa hết thời và có những giá trị nhất định. Dù không phải chính xác hoàn toàn nhưng chúng ta có thể tham khảo câu nói trên kết hợp với những kinh nghiệm sống và tình hình thực tế để có thể kết giao được những người bạn tốt.

Lan Hòa

Thứ Bảy, 11 tháng 10, 2025

Người vợ thông minh

 

NGƯỜI VỢ THÔNG MINH

Chuyện kể lại rằng, xưa có một người đàn bà làm nghề dệt vải và bà ta là người có bản tính thông minh, tháo vát nhưng lấy phải người chồng đần độn không làm được nghề gì nên thân.

Một hôm, vợ đưa cho chồng mấy tấm vải bảo mang ra chợ bán. Trước khi đi, người vợ dặn rằng: Nếu không được bốn quan mỗi tấm thì đừng có bán, nghe! Sau đó, người chồng mang vải ra chợ đi khắp nơi, rao khản cả cổ mà chẳng có ai mua.

Mãi về sau có một cụ già mua cho hai tấm. Nhưng ông ta lại không mang tiền theo. Ông cụ bảo hắn: Chốc nữa anh đến nhà tôi lấy tiền nhé! Nhà tôi cũng ở trong xã này thôi.

Nghe vậy, hắn hỏi lại: Nhà ông ở đâu? - Tôi ở chỗ “chợ đông không ai bán, chỗ kèn thổi tò le, chỗ cây tre một mắt”. Đến đó tôi sẽ trả tiền ngay.

Đến chiều hắn đi tìm người mua hàng chịu. Gặp ai hắn cũng hỏi thăm “chỗ chợ đông không ai bán, chỗ kèn thổi tò le, chỗ cây tre một mắt” là ở đâu, nhưng chẳng một ai biết thế nào mà trả lời.

Người ta chỉ nói với hắn: Thôi rồi, anh mắc phải tay bịp bợm nào đấy thôi! Hắn đi loanh quanh mãi đến tối mịt không tìm được nhà, đành phải trở về ôm mặt hu hu khóc.

 

Vợ hỏi lý do thì hắn kể cho vợ nghe tất cả câu chuyện. Người vợ bảo: Cũng dễ tìm thôi! “Chỗ chợ đông không ai bán” là cái nhà trường, “chỗ kèn thổi tò le” là bụi lau vì khi gió thổi nghe như tiếng kèn sáo, “chỗ cây tre một mắt” là bụi hành hay tỏi gì đó. Vậy anh phải kiếm người đó ở một cái trường học, gần đó có bụi lau, trước cửa có vườn trồng hành tỏi.

 

Qua ngày hôm sau, anh chồng lại cất bước đi tìm. Quả đúng như lời người vợ nói, hắn gặp ông lão hôm qua. Đó là một thầy đồ dạy học trò. Thấy hắn đến, ông đồ liền hỏi xem nhờ ai mách cho mà biết được chỗ ở của mình.

Hắn đáp: Tôi tìm ông suốt cả một buổi chiều hôm qua. May nhờ có vợ tôi mách cho đấy. Ông thầy nghĩ: Người đàn bà này hẳn là một cô gái thông minh tài trí, ít người sánh kịp.

 

Hôm đó nhân nhà có giỗ, ông đồ mời hắn ngồi lại ăn cỗ. Hắn ta cắm đầu chén một bữa no nê lại được ông đồ gửi phần về biếu vợ. Nhưng khi trả tiền, ông đồ gửi hắn thêm một gói khác và bảo đưa cho vợ. Trong đó chỉ có một cục phân trâu ở giữa cắm một cành hoa nhài.

Hắn ta chẳng hiểu gì cả cứ việc cầm lấy về nhà. Người vợ trông thấy, hiểu ý ông thầy muốn mỉa mai mình rằng: Con vợ khôn lấy thằng chồng dại. Như bông hoa lài cắm bãi phân trâu.

 

Càng ngẫm nghĩ về “gói quà”, người càng buồn bực, trách chồng dốt nát mang về cho mình một lời trêu chọc chua cay, rồi nghĩ tới duyên phận hẩm hiu, nước mắt nàng lã chã. Nàng vứt cái thoi, bụng bảo dạ: Thân thế ta thật chả ra gì. Trên đời có bao nhiêu người khôn ngoan tài giỏi, còn ta thì lấy nhầm phải một thằng chồng u mê đần độn!

Trong một cơn phiền muộn, nàng chạy ra bờ sông, toan nhảy xuống dòng nước trẫm mình cho rồi đời.

 

Lại nói chuyện ông thầy dạy học, sau khi tiễn chân anh chàng bán vải ra khỏi cửa, nghĩ đi nghĩ lại thấy sự trêu chọc ác nghiệt của mình thật là không phải. Ông đâm ra lo câu chuyện đưa tới một kết quả không hay: Không biết chừng người đàn bà ấy phẫn chí liều thân hoại thể thì ta sẽ có tội rất lớn với danh giáo.

Nghĩ thế, ông đồ bèn đi mượn một cái giỏ đựng cá thủng trôn, rồi mang ra bờ sông cùng chiếc cần câu làm bộ câu cá. Ông cứ men theo dọc bờ sông gần làng, đi lại trông chừng.

 

Khi thấy một người đàn bà ngồi trên bờ vắng đang ôm mặt khóc thút thít, ông biết ý vội tiến đến gần, cố ý chìa giỏ cho nàng thấy và nói: Chị này ngồi tránh đi chỗ khác cho tôi câu cá nào.

Người đàn bà đó đúng là vợ anh chàng bán vải. Nàng ngước mắt trông lên thấy có một người đàn ông đầu đã hai thứ tóc mà lại mang chiếc giỏ rách đi câu. Nàng tự nghĩ: Người nào đây ngu quá là ngu. Chồng mình tuy khờ dại nhưng cũng chưa đến nỗi này.

Rồi nàng kết luận: Vậy ra chồng mình vẫn còn có những chỗ hơn người. Nghĩ vậy, nàng bỏ ý định tự tử mà trở về nhà.

 

Lời bàn:

Nội dung của truyện ngụ ngôn nêu trên là phê phán những ông thầy đồ chữ nghĩa thì chẳng hơn ai nhưng lại thường hay xỏ xiên, chê bai người khác. Điều đặc biệt là ở chỗ ông ta đã nhận ra cái sai của mình và biết cách sửa sai để cứu sống một mạng người. Đoạn kết của truyện ngụ ngôn này thật có hậu và đậm tính nhân văn.