CÁC NHÀ TÂM LÝ NÓI VỀ TÌNH YÊU HAY KHOA HỌC CỦA HẠNH PHÚC ĐẾN TRỌN
ĐỜI
Mỗi ngày trong tháng sáu, mùa cưới
trong năm ở nước Mỹ, khoảng 13.000 cặp vợ chồng sẽ nói lời cam kết cho một cuộc
hôn nhân đến trọn đời. Nhưng nó lại không diễn ra như vậy với hầu hết mọi người,
một số các cuộc hôn nhân thất bại, hoặc kết thúc bằng ly dị hay ly thân, hay biến
thành mối quan hệ đầy cay đắng và khủng hoảng.
Trong số những người kết hôn, chỉ có
30 trong số 100 người giữ được cuộc hôn nhân lành mạnh, hạnh phúc, con số đó gần
đây đã gần 40.
Các nhà khoa học xã hội bắt đầu
nghiên cứu hôn nhân để tìm giải pháp cho một cuộc khủng hoảng: Các cặp vợ chồng
ly dị với tỷ lệ chưa từng có. Lo ngại về ảnh hưởng của những vụ ly hôn này lên
con cái trong gia đình.
Nhà tâm lý học John Gottman trong bốn
thập kỷ qua, ông đã nghiên cứu hàng ngàn cặp vợ chồng trong công cuộc tìm kiếm
cái gì khiến các mối quan hệ thành công. Gottman và vợ ông Julie, hai chuyên
gia nổi tiếng về hôn nhân này bắt đầu thu thập những phát hiện quan trọng nhất
của ông vào năm 1986 khi ông thành lập “Phòng Thí nghiệm Tình yêu” với đồng
nghiệp Robert Levenson tại trường Đại học Washington.
Gottman và Levenson quan sát họ
tương tác với nhau. Từ dữ liệu thu thập được, Gottman chia các cặp vợ chồng
thành hai nhóm chính: nhóm bậc thầy và nhóm sa lầy.
Trong một nghiên cứu tiếp theo vào
năm 1990, ông thiết kế phòng thí nghiệm ở trường Đại học Washington giống như một
nhà nghỉ đẹp. Ông mời 130 đôi mới cưới nghỉ một ngày ở đó và quan sát họ làm những
thứ các cặp vợ chồng thường làm trong kỳ nghỉ: nấu ăn, dọn dẹp, nghe nhạc, ăn uống,
trò chuyện, đi chơi. Và Gottman đạt được một khám phá quan trọng trong nghiên cứu
này – khám phá đi vào tận gốc vấn đề tại sao một số mối quan hệ phát triển
trong khi những mối quan hệ khác lụi tàn.
Trong sinh hoạt hàng ngày, một trong
hai người sẽ phát tín hiệu yêu cầu kết nối, cái mà Gottman gọi là “đánh tiếng”.
Ví dụ, có thể anh chồng là người đam mê chim và anh nhận thấy một con chim kim
oanh bay qua sân. Anh ta có thể nói với vợ: “Xem con chim ngoài kia đẹp không
kìa!” Anh ta không chỉ nhận xét về con chim ở đây; anh ta đang yêu cầu một phản
ứng từ người vợ – một dấu hiệu của sự quan tâm hay hỗ trợ – hy vọng rằng hai
người sẽ kết nối, dù chỉ là ngắn ngủi, về chuyện con chim.
Mặc dù sự đánh tiếng về con chim có
vẻ nhỏ nhặt và ngớ ngẩn, nó thực ra có thể tiết lộ rất nhiều về tình trạng sức
khỏe của mối quan hệ. Người chồng nghĩ rằng con chim đủ quan trọng để đưa vào
câu chuyện và vấn đề ở đây là liệu người vợ có nhận ra và tôn trọng điều đó
không.
Những người quay lại với bạn đời của
họ trong nghiên cứu này đáp ứng bằng cách tham gia cùng người đánh tiếng, biểu lộ
sự quan tâm và ủng hộ.
Những người không làm vậy – những
người quay đi – không phản ứng hay chỉ phản ứng lấy lệ và tiếp tục những gì họ
đang làm, như là xem TV hay đọc báo. Đôi khi họ còn đáp lại với thái độ thù địch
công khai, như là nói, “Đừng có làm phiền tôi. Tôi đang đọc báo.”
Tương tác đánh tiếng này có ảnh hưởng
sâu sắc đến hạnh phúc hôn nhân.
Những cặp vợ chồng vẫn sống với nhau
sau sáu năm “quay lại” đối với những lần đánh tiếng với tỷ lệ 87%. Chín trong số
mười lần, họ đáp ứng nhu cầu tình cảm của người bạn đời.
Các cặp vợ chồng ly dị trước lần
nghiên cứu tiếp sáu năm sau chỉ “quay lại” đối với những lần đánh tiếng với tỷ
lệ 33%. Chỉ có 3 trong số 10 lần yêu cầu kết nối về tình cảm được đáp lại với sự
gần gũi.
Các nhà nghiên cứu thấy rằng sự coi
thường là yếu tố hàng đầu phá vỡ các đôi vợ chồng. Sự tử tế là chất keo gắn các
đôi với nhau. Sự tử tế khiến mỗi người trong cặp vợ chồng cảm thấy được quan
tâm, được hiểu và được cảm thấy mình quan trọng – tóm lại là được yêu.
Có rất nhiều bằng chứng cho thấy một
người càng nhận được hay chứng kiến sự biểu hiện của lòng tốt bao nhiêu thì bản
thân người đó cũng trở nên tốt bụng bấy nhiêu, và điều đó tạo ra một vòng xoáy
đi lên của tình yêu và sự hào hiệp trong mối quan hệ.
Có hai cách để nghĩ về sự tử tế. Bạn
có thể nghĩ về nó như một đặc điểm cố định: hoặc là bạn có nó, hoặc bạn không.
Nhóm bậc thầy có xu hướng nghĩ về sự
tử tế như một cơ bắp. Họ biết rằng họ phải rèn luyện để giữ nó được khỏe mạnh.
Nói một cách khác, họ biết rằng mối quan hệ tốt đòi hỏi sự cố gắng thường xuyên
và dài hạn.
“Sự tử tế không có nghĩa là chúng ta
không thể hiện sự tức giận,” Julie Gottman giải thích, “nhưng sự tử tế hướng dẫn
chúng ta thể hiện sự tức giận ấy thế nào. bạn có thể giải thích tại sao bạn
đang bị tổn thương và giận dữ, và đó là cách của sự tử tế.”
John Gottman giải thích thêm: “Nhóm
sa lầy sẽ nói một cách khác trong cuộc cãi lộn. Họ sẽ nói, “Anh lại muộn rồi.
Anh bị làm sao thế? Anh giống hệt như mẹ anh vậy.” Nhóm bậc thầy sẽ nói, “Em
không muốn phải nói nhiều về việc anh lại muộn, và em biết đó không phải lỗi của
anh, nhưng nó thực sự làm em rất bực mình.”
Theo Emily Esfahani Smith.