Tinh hoa dưỡng sinh của danh y hải thượng lãn ông

 

TINH HOA DƯỠNG SINH CỦA DANH Y HẢI THƯỢNG LÃN ÔNG

Danh y Hải Thượng Lãn Ông đã đúc kết ra nhiều bí quyết trong giữ gìn sức khỏe dưới dạng thơ ca, vô cùng đơn giản, súc tích, hữu ích và rất dễ nhớ cho đời sau học hỏi:

Vệ sinh ăn uống trước tiên

Khuyên ăn thanh đạm, khuyên kiêng đậm nồng

Ngũ tân (5 vị cay) dùng phải có chừng

Ăn nhiều tán khí, biết phòng mới hay

Các mùi mặn đắng chua cay

Ăn nhiều sinh bệnh chẳng sai đâu mà

,

Đắng nhiều hại phế khô da

Mặn nhiều tâm lãnh,  máu đà phải ngưng

Quá chua can động rút gân

Quá cay, chai thịt, môi quăn, hại tỳ

Ngọt nhiều cũng chẳng ích gì

Tỳ chen, thận yếu xương tê, tóc cằn

Đến như gừng, tỏi, kiệu, hành

Từng dùng phòng bệnh đã thành thói quen

Vừa chừng gia vị thì nên

Hễ người táo nhiệt, chớ quên kiêng dùng.

.

Mấy điều cần phải phòng ngừa

Kiêng ăn sống sít, bẩn dơ, làm nhàm

Thức ăn phải đậy để phòng

Thằn lằn, nhện, kiến, nhặng ông rơi vào.

Kiêng ăn rau sống, tương meo (mốc)

Quạ đen, chó trắng cùng loài tanh hôi

Chẳng ăn thịt thối, thịt ôi

Nem thiu, lươn chết tanh hôi ích gì

Quả xanh nước lã độc ghê

Ăn vào ỉa mửa thường khi bất ngờ.

Lại còn độc sắn chẳng ngờ

Cũng nên biết cách phòng ngừa mới yên

Phải đem bóc vỏ trước tiên

Cắt ra ngâm nước một đêm, trắng ròng.

Nấu kỹ thì tốt hơn hông (đồ).

Trước, sau, ăn mía, mật, đường đã say

Từng dùng rau muống xưa nay

Tuy rằng giải độc chưa hay đâu mà.

.

Ai hay ăn nấm cần ngừa

Nấm lim rất độc vì chưng rắn, trùng

Vậy nên biết cách đề phòng

Cho vào đồ bạc nấu cùng thử xem

Thấy đồ sắc biếc xám đen

Biết rằng nấm độc ta bèn bỏ đi

Nhược bằng ngộ độc đôi khi

Uống ngay nước phẩn (1)  tức thì giải luôn

Hoặc dùng nước xáo đất tường  (2)

Lóng trong mà uống cũng thường được an.

.

Luận về phòng độc thức ăn

Biết bao nhiêu thứ khó khăn kể cùng

Chỉ bằng kiêng kỵ là xong

Đừng ăn thức lạ mới hòng khỏi nguy

Bất kỳ ngộ độc thứ gì

Rễ sòi, củ chuối uống thì trục ra.

.

Chú thích:

(1) Theo Linh nam bản thảo: Phân người đốt thành tro; để lâu khi dùng hoà với nước và lắng lấy nước trong uống giải độc.

(2) Đất vách hoà với nước, lóng lấy nước trong để uống.

Không chi bằng một tâm thái tốt

 

KHÔNG CHI BẰNG MỘT TÂM THÁI TỐT

Thuốc men ăn uống tốt tới đâu cũng không bằng một tâm thái tốt.

Viện nghiên cứu nước Mỹ đã thực hiện một điều tra bằng cách tiến hành đi theo nghiên cứu 700 người già trong vòng 3 năm, kết quả cho thấy tất cả những người sống lâu đều có một đặc điểm chung là tâm thái, hay tinh thần.

Báo cáo kết luận một người sống lâu, yếu tố di truyền chiếm 15%, nhân tố xã hội chiếm 10%, điều kiện y tế chiếm 8%, khí hậu chiếm 7%, còn lại 60% được quyết định bởi chính bản thân họ.

Phương Tây có một câu nói rằng "không phiền não, không tức giận, không cần đo huyết áp".

Vì vậy nói, làm người phải vui vẻ lên một chút, đơn giản hơn một chút, "tâm" lớn hơn một chút.

Thuốc có tốt tới đâu cũng không bằng ăn uống hợp lý, ăn uống có hợp lý tới đâu cũng không bằng có cho mình một tâm thái tốt, một tinh thần lạc quan.

Đám đông không phải là chân lý

ĐÁM ĐÔNG KHÔNG PHẢI LÀ CHÂN LÝ

Một đàn ếch đang nhảy qua cánh rừng nọ, hai trong số chúng rơi xuống một cái hố sâu. Đám ếch còn lại liền bao quanh miệng hố, nhìn thấy cái hố sâu hoắm, chúng bảo hai con bị kẹt không còn hi vọng nào để lên được.

Thế nhưng, hai con ếch kia vẫn mặc kệ lời hô hào của bọn bên trên, chúng cố nhảy thoát ra khỏi cái hố.

Mặc kệ nỗ lực thoát thân của đồng bọn, bọn ếch miệng hố vẫn kêu vang: "Từ bỏ đi, không lên được đâu".

Cuối cùng, một trong hai con đã nghe lời chúng và từ bỏ hi vọng, ngã xuống chết. Con còn lại vẫn cố gắng nhảy lên trong lúc đám ếch bên trên tiếp tục bảo chú bỏ cuộc. Sau bao nỗ lực, chú đã nhảy lên khỏi miệng hố. Đám ếch bèn xúm lại hỏi: "Mày không nghe thấy bọn tao nói gì à? Sao không từ bỏ".

Thì ra, chú ếch đó bị điếc và nghĩ rằng: đám ếch còn lại đang cổ vũ mình.

Bài học rút ra:  Trong đời sống đã chứng minh nhiều trường hợp số đông chưa chắc đã đúng. Gây ra những hậu quả đáng tiếc khôn lường đối với người xung quanh và xã hội. Đám động luôn xuất hiện trong cuộc sống và có tác động ít nhiều đối với mỗi con người. Cần phải sống luôn là chính mình để phân biệt mặt tích cực, tiêu cực từ hiệu ứng đám đông một cách thông minh.