NHỚ CÁI TẾT Ở NHÀ ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP
30 tháng Chạp năm Nhâm Ngọ (2002), cha tôi (nhà văn Hữu Mai) và nhà thơ Hữu Thỉnh, bấy giờ là Tổng Thư ký Hội nhà văn Việt Nam vào chúc Tết sớm Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Tôi được đi theo tháp tùng. Một giò lan tím khẽ rung rinh ở cuối căn phòng. Trên mặt chiếc bàn bằng mây, hoa thủy tiên chớm nở, một hũ mứt gừng và ấm trà sen pha sẵn. Phòng khách nhà Đại tướng sáng 30 Tết thật giản dị và ấm cúng!
.
Sinh thời, bao giờ trước Tết, Đại tướng cũng sang nhà Bác Hồ thắp hương.
Dịp Tết, trong nhà Đại tướng thường có nhiều chuyện vui. Những năm 80-90 của thế kỷ trước, khoảng 26 – 27 Tết nhà bắt đầu mổ lợn. Trong suốt thời kỳ kinh tế đất nước còn khó khăn, các con ông thường phải nuôi lợn tăng gia.
.
Chị Võ Hạnh Phúc kể: “Thường thì sáng ngày 27 mổ lợn, chiều gói bánh chưng luôn. Các chị và cô Kỹ cấp dưỡng trực tiếp chuẩn bị và gói bánh. Ba mẹ chị khuyến khích các con cần biết và duy trì những phong tục tập quán của dân tộc. Bánh gói xong được luộc trong một cái thùng phuy to, mọi người thức suốt đêm canh bánh. Lúc vớt bánh, hầu như các con cháu đều có mặt, ai cũng háo hức.
Những ngày cận Tết, chị Hồng Anh, chị Hòa Bình và các em dâu thường cùng nhau làm mứt”. “Nhiều lắm, mứt gừng, mứt dừa, mứt quất, nhưng ba mẹ tôi thích mứt gừng nhất” – chị Phúc nhớ lại.
.
Trong khi cả nhà chuẩn bị đón Tết, Đại tướng thường đi bộ và ghé vào ngồi bên bếp lửa trò chuyện với các con, các cháu và vui vẻ nếm thử miếng mứt dừa các con mới làm xong. Các cháu nội ngoại thường xin ông cho đi bộ cùng một quãng. Đi bộ là thói quen vận động mà Đại tướng duy trì đến tận cuối đời. Những ngày điều trị trong Bệnh viện 108, ông vẫn đi bộ dọc hành lang khi có thể, ngày hai lần.
.
Lệ tự gói, tự nấu bánh chưng ngày Tết ở nhà 30 Hoàng Diệu được duy trì trong nhiều năm. Sau này, khi các anh chị xây dựng gia đình và bận bịu công tác không làm được thường xuyên thì các cháu nội, ngoại Đại tướng lại tiếp tục công việc này như một dòng chảy truyền thống, tự nguyện thành nếp…
.
Đêm 30 Tết, Đại tướng và phu nhân thường thắp hương gia tiên trước rồi đi nghỉ, ít khi ông bà thức đến giao thừa. Bởi vì, ông luôn giữ nếp sống điều độ và tự giác tuân thủ các quy định bảo vệ sức khỏe bác sĩ đề ra. Trong tất cả mọi việc, ông là người rất tôn trọng nguyên tắc và công việc của người khác, cho dù người ấy ở cương vị nào.
.
Sáng mùng một Tết, năm nào Đại tướng cũng khai bút đầu xuân, đây có lẽ là nếp có từ hồi trẻ của một nhà giáo. Từ trước, khi ở Văn Miếu xuất hiện “phố ông đồ”, những năm đầu 90, ông đã đến đây gặp các ông đồ và viết thư pháp mừng xuân. Rồi khi có hội chợ sách xuân, thành lệ, ông đi hội chợ sách cùng các thành viên trong gia đình những ngày giáp Tết.
.
Theo Trần Hữu Việt
