HẠNH PHÚC TỪ NHỮNG ĐIỀU GIẢN DỊ

Mỗi nền văn hóa có cách định nghĩa và theo đuổi hạnh phúc riêng. Trong khi nhiều người gắn hạnh phúc với sự giàu có, thành công, một số triết lý lại tìm thấy niềm vui trong những điều giản dị.

 

Ikigai - lý do để thức dậy mỗi sáng

Ikigai là triết lý sống của người Nhật, nghĩa là lý do tồn tại, kết hợp giữa đam mê, kỹ năng, giá trị cá nhân và đóng góp cho xã hội. Đây không chỉ là công việc mà là điều mang lại niềm vui và mục đích sống mỗi ngày.

Khắp Nhật Bản, từ thành phố sôi động như Tokyo đến các làng quê yên bình, Ikigai hiện diện trong việc chăm sóc gia đình, theo đuổi sở thích như làm gốm, vẽ tranh hay tham gia các hoạt động cộng đồng.

Người Nhật tin rằng, tìm ra Ikigai giúp cuộc sống ý nghĩa hơn, dù là qua những điều giản dị như uống trà sáng hay nỗ lực trong công việc sáng tạo.

 

Tại Okinawa, Ikigai không chỉ là yếu tố góp phần vào tuổi thọ cao, mà còn là động lực để vượt qua nhịp sống hối hả. Triết lý này không chỉ nuôi dưỡng hạnh phúc mà còn được chứng minh giúp giảm nguy cơ bệnh tim, mang lại sức khỏe toàn diện cho người Nhật. Theo nghiên cứu từ Đại học Tohoku, những người có Ikigai có nguy cơ tử vong do bệnh tim thấp hơn khoảng 37,5% so với những người không có.

 

Hygge - nghệ thuật tận hưởng những điều nhỏ bé

Theo Báo cáo Hạnh phúc thế giới 2023, Đan Mạch xếp thứ hai trong số các quốc gia hạnh phúc nhất thế giới. Một trong những lý do là triết lý sống Hygge, tập trung vào sự ấm cúng, thoải mái và tận hưởng những khoảnh khắc giản đơn.

Hygge không cần những điều xa hoa mà có thể là một tách trà nóng vào ngày mưa, một buổi tối quây quần bên gia đình, hay cảm giác ấm áp khi đọc sách dưới ánh đèn vàng. Người Đan Mạch tin rằng, hạnh phúc không nằm ở sự xa hoa hay phô trương, mà chính là những khoảnh khắc đời thường mang lại cảm giác bình yên và dễ chịu.

 

Không có số liệu cụ thể đo lường trực tiếp tác động của Hygge đến sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, các nghiên cứu chung cho thấy, những yếu tố cốt lõi của Hygge có thể giúp giảm căng thẳng, cải thiện tâm trạng và tạo ra sự thoải mái, kết nối xã hội.

Điều này cũng giải thích vì sao Đan Mạch có tỷ lệ mắc bệnh trầm cảm thấp hơn so với một số quốc gia phương Tây khác.

 

Theo Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat), năm 2021, tỷ lệ trầm cảm mãn tính ở Đan Mạch là khoảng 8,1%, thấp hơn so với Thụy Điển (11,7%) và Đức (11,6%). Việc tận hưởng những khoảnh khắc giản dị giúp người Đan Mạch duy trì trạng thái tinh thần tích cực, ngay cả trong những thời điểm khó khăn.

 

Không chỉ giới hạn trong đời sống cá nhân, Hygge còn ảnh hưởng đến cách người Đan Mạch xây dựng xã hội. Chính phủ nước này chú trọng đến phúc lợi xã hội, đảm bảo công dân có thời gian nghỉ ngơi và cân bằng giữa công việc và cuộc sống, góp phần tạo nên một xã hội hài lòng và bền vững.

 

Sống chậm và tối giản

Ở Việt Nam, dù không có một thuật ngữ cụ thể như ikigai hay Hygge, nhưng tinh thần "sống chậm" và "tối giản" ngày càng được nhiều người theo đuổi. Giữa nhịp sống đô thị hối hả, nhiều người Việt đang tìm đến lối sống chậm, trân trọng từng khoảnh khắc và giảm bớt những thứ không cần thiết để tìm thấy sự thanh thản trong tâm hồn.

 

Khảo sát từ Indochina Research (2023) cho thấy 70% người Việt ở đô thị cảm thấy hạnh phúc hơn khi tham gia các hoạt động giúp họ sống chậm lại, như dành thời gian cho gia đình hoặc thực hành chánh niệm.

Những người theo đuổi lối sống này tin rằng, hạnh phúc không nằm ở việc sở hữu nhiều thứ, mà ở khả năng cảm nhận trọn vẹn những điều giản dị. Một ly cà phê sáng với hương thơm nhẹ nhàng, một buổi chiều thong dong trên con phố nhỏ hay khoảnh khắc ngồi lặng yên bên biển lặng đều có thể mang lại niềm vui và sự cân bằng.

 

Từ những quán cà phê yên tĩnh ở Hà Nội, Sài Gòn, đến những khu vườn nhỏ trên sân thượng hay những chuyến đi về miền quê, người Việt ngày càng hướng tới sự cân bằng giữa công việc và đời sống tinh thần. Lối sống tối giản cũng giúp nhiều người tìm thấy niềm vui trong sự giản đơn, thay vì chạy theo vật chất hay những giá trị bên ngoài.

 

Dù theo đuổi hạnh phúc theo cách nào, điểm chung của những triết lý trên đều nhấn mạnh vào sự cân bằng và biết đủ. Hạnh phúc không nhất thiết phải là những thành tựu lớn, mà có thể đến từ những điều nhỏ bé nhưng ý nghĩa trong cuộc sống hằng ngày.

Mỗi người hãy thử nhìn lại cuộc sống của mình và tự hỏi: “Điều gì thực sự mang lại niềm vui cho bạn?”. Đó có thể là một công việc đầy đam mê, những khoảnh khắc ấm áp bên người thân, hay đơn giản là một buổi sáng bình yên không vội vã. Hạnh phúc không phải là đích đến xa xôi, mà chính là hành trình chúng ta đang đi qua mỗi ngày...

Ánh Nguyệt

 

 

HẠNH PHÚC TỪ NHỮNG ĐIỀU GIẢN DỊ

 

Mỗi nền văn hóa có cách định nghĩa và theo đuổi hạnh phúc riêng. Trong khi nhiều người gắn hạnh phúc với sự giàu có, thành công, một số triết lý lại tìm thấy niềm vui trong những điều giản dị.

Ikigai - lý do để thức dậy mỗi sáng

Ikigai là triết lý sống của người Nhật, nghĩa là lý do tồn tại, kết hợp giữa đam mê, kỹ năng, giá trị cá nhân và đóng góp cho xã hội. Đây không chỉ là công việc mà là điều mang lại niềm vui và mục đích sống mỗi ngày.

Khắp Nhật Bản, từ thành phố sôi động như Tokyo đến các làng quê yên bình, Ikigai hiện diện trong việc chăm sóc gia đình, theo đuổi sở thích như làm gốm, vẽ tranh hay tham gia các hoạt động cộng đồng.

Người Nhật tin rằng, tìm ra Ikigai giúp cuộc sống ý nghĩa hơn, dù là qua những điều giản dị như uống trà sáng hay nỗ lực trong công việc sáng tạo.

 

Tại Okinawa, Ikigai không chỉ là yếu tố góp phần vào tuổi thọ cao, mà còn là động lực để vượt qua nhịp sống hối hả. Triết lý này không chỉ nuôi dưỡng hạnh phúc mà còn được chứng minh giúp giảm nguy cơ bệnh tim, mang lại sức khỏe toàn diện cho người Nhật. Theo nghiên cứu từ Đại học Tohoku, những người có Ikigai có nguy cơ tử vong do bệnh tim thấp hơn khoảng 37,5% so với những người không có.

 

Hygge - nghệ thuật tận hưởng những điều nhỏ bé

Theo Báo cáo Hạnh phúc thế giới 2023, Đan Mạch xếp thứ hai trong số các quốc gia hạnh phúc nhất thế giới. Một trong những lý do là triết lý sống Hygge, tập trung vào sự ấm cúng, thoải mái và tận hưởng những khoảnh khắc giản đơn.

Hygge không cần những điều xa hoa mà có thể là một tách trà nóng vào ngày mưa, một buổi tối quây quần bên gia đình, hay cảm giác ấm áp khi đọc sách dưới ánh đèn vàng. Người Đan Mạch tin rằng, hạnh phúc không nằm ở sự xa hoa hay phô trương, mà chính là những khoảnh khắc đời thường mang lại cảm giác bình yên và dễ chịu.

 

Không có số liệu cụ thể đo lường trực tiếp tác động của Hygge đến sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, các nghiên cứu chung cho thấy, những yếu tố cốt lõi của Hygge có thể giúp giảm căng thẳng, cải thiện tâm trạng và tạo ra sự thoải mái, kết nối xã hội.

Điều này cũng giải thích vì sao Đan Mạch có tỷ lệ mắc bệnh trầm cảm thấp hơn so với một số quốc gia phương Tây khác.

 

Theo Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat), năm 2021, tỷ lệ trầm cảm mãn tính ở Đan Mạch là khoảng 8,1%, thấp hơn so với Thụy Điển (11,7%) và Đức (11,6%). Việc tận hưởng những khoảnh khắc giản dị giúp người Đan Mạch duy trì trạng thái tinh thần tích cực, ngay cả trong những thời điểm khó khăn.

 

Không chỉ giới hạn trong đời sống cá nhân, Hygge còn ảnh hưởng đến cách người Đan Mạch xây dựng xã hội. Chính phủ nước này chú trọng đến phúc lợi xã hội, đảm bảo công dân có thời gian nghỉ ngơi và cân bằng giữa công việc và cuộc sống, góp phần tạo nên một xã hội hài lòng và bền vững.

 

Sống chậm và tối giản

 

Ở Việt Nam, dù không có một thuật ngữ cụ thể như ikigai hay Hygge, nhưng tinh thần "sống chậm" và "tối giản" ngày càng được nhiều người theo đuổi. Giữa nhịp sống đô thị hối hả, nhiều người Việt đang tìm đến lối sống chậm, trân trọng từng khoảnh khắc và giảm bớt những thứ không cần thiết để tìm thấy sự thanh thản trong tâm hồn.

 

Khảo sát từ Indochina Research (2023) cho thấy 70% người Việt ở đô thị cảm thấy hạnh phúc hơn khi tham gia các hoạt động giúp họ sống chậm lại, như dành thời gian cho gia đình hoặc thực hành chánh niệm.

Những người theo đuổi lối sống này tin rằng, hạnh phúc không nằm ở việc sở hữu nhiều thứ, mà ở khả năng cảm nhận trọn vẹn những điều giản dị. Một ly cà phê sáng với hương thơm nhẹ nhàng, một buổi chiều thong dong trên con phố nhỏ hay khoảnh khắc ngồi lặng yên bên biển lặng đều có thể mang lại niềm vui và sự cân bằng.

 

Từ những quán cà phê yên tĩnh ở Hà Nội, Sài Gòn, đến những khu vườn nhỏ trên sân thượng hay những chuyến đi về miền quê, người Việt ngày càng hướng tới sự cân bằng giữa công việc và đời sống tinh thần. Lối sống tối giản cũng giúp nhiều người tìm thấy niềm vui trong sự giản đơn, thay vì chạy theo vật chất hay những giá trị bên ngoài.

 

Dù theo đuổi hạnh phúc theo cách nào, điểm chung của những triết lý trên đều nhấn mạnh vào sự cân bằng và biết đủ. Hạnh phúc không nhất thiết phải là những thành tựu lớn, mà có thể đến từ những điều nhỏ bé nhưng ý nghĩa trong cuộc sống hằng ngày.

Mỗi người hãy thử nhìn lại cuộc sống của mình và tự hỏi: “Điều gì thực sự mang lại niềm vui cho bạn?”. Đó có thể là một công việc đầy đam mê, những khoảnh khắc ấm áp bên người thân, hay đơn giản là một buổi sáng bình yên không vội vã. Hạnh phúc không phải là đích đến xa xôi, mà chính là hành trình chúng ta đang đi qua mỗi ngày...

Ánh Nguyệt

 

Tìm về cội nguồn hạnh phúc đích thực của cuộc sống

 

TÌM VỀ CỘI NGUỒN HẠNH PHÚC ĐÍCH THỰC CỦA CUỘC SỐNG

- Ở Mỹ, nếu sức mua tăng 16% trong 30 năm qua thì tỷ lệ người tự cho là hạnh phúc giảm từ 36% xuống còn 29%; còn ở Nhật Bản, trong năm 2006, đã có hơn 30.000 người tự tử, và con số này tăng lên hàng năm, ước tính khoảng 7% mỗi năm. Ở những quốc gia này, con người phải chịu áp lực công việc, thất nghiệp, thất bại trong thị trường chứng khoán…

 

- Theo nghiên cứu xã hội học, 75% dân số ở các quốc gia phát triển và yên bình nhất thế giới như Thụy Sỹ, Thụy Điển, Na Uy, Phần Lan… tự nhận mình có cuộc sống hạnh phúc. Họ có đầy đủ tiền bạc, đầy đủ điều kiện vật chất, xã hội ổn định, phúc lợi xã hội tốt… đảm bảo cho cuộc sống “hạnh phúc”, nhưng khi mất đi những vật chất đó, thì họ lại không còn cảm giác hạnh phúc ấy nữa.

 

Những người dân Tây Tạng, Nepal, Ấn Độ… rất nghèo đói nhưng lại luôn lạc quan, yêu đời, vẫn luôn ngập tràn hạnh phúc…

 

Có gì khác nhau bên trong những con người ấy?

Trong cuốn sách Bàn về hạnh phúc, một cuốn sách chứa đựng lòng nhân hậu bao la và trí tuệ sáng suốt tuyệt vời, tác giả Mathieu Ricard cha sẻ:

“người có nội tâm bình yên không bị đau khổ vì thất bại, cũng không bốc đồng lúc thành công. Người đó biết sống trọn vẹn những kinh nghiệm trên với nội tâm sâu xa và trải rộng, ý thức rằng những kinh nghiệm đó sẽ trôi qua và chẳng có lý do gì để bám chấp vào đó.

Người đó không thể “choáng” khi mọi sự biến chuyển theo chiều hướng xấu đi và khi phải đương đầu với khó khăn. Người đó không bị rơi vào trạng thái trầm uất bởi hạnh phúc của anh ta được đặt trên những cơ sở vững chắc.”

 

Để có trạng thái bình yên nội tâm, phải biết diệt khổ, hiểu được những nguyên nhân khiến mình khổ, hiểu được những cảm xúc khởi lên trong tâm trí mình, mở rộng lòng nhân từ, nhìn mọi vật xung quanh với tấm lòng khoan dung, từ bi, không bám chấp…

Trí tuệ là một điều kiện quan trọng để có hạnh phúc, không có trí tuệ, không có tri thức, con người dễ bị lầm đường lạc lối, rơi vào tăm tối u mê. Tri thức không phải là việc làm chủ hàng đống thông tin và kiến thức, mà là hiểu biết chân thực về bản chất của vạn vật.

Như vậy, chỉ khi được an lạc trong nội tâm và có trí tuệ có hiểu biết, con người mới tìm được hạnh phúc đích thực.

 

Với quan điểm của một tu sĩ Phật giáo, một nhà khoa học, Mathieu Ricard cũng sẽ lý giải tại sao quan điểm của những tôn giáo như Thiên Chúa giáo, Thora Do Thái, đạo Hồi, hay những triết gia, những nhà khoa học, nhà tư tưởng hàng đầu thế giới như Platon, Descartes, Kant, Freud, Schopenhauer, André Comte-Sponville… trong việc tìm hiểu bản chất con người và hành trình tìm kiếm hạnh phúc trong cuộc sống lại đi vào bế tắc.

 

Thôi tìm hạnh phúc bằng mọi giá ở bên ngoài mình, học cách nhìn vào bên trong nhưng tự ngắm mình ít hơn một chút, làm quen với một cách tiếp cân thế giới vừa sâu sắc, vừa vị tha hơn... với một tâm hồn phong phú bởi các nền văn hóa ảnh hưởng, với những trải nghiệm cuộc đời, những cuộc gặp gỡ với những nhà minh triết lớn, với sự hiểu biết kinh sách linh thiêng cũng như nỗi thống khổ của con người, Matthieu Ricard – một tu sĩ Phật giáo được nhiều người biết đến nhất và nổi tiếng nhất về đạo Phật tại Pháp chia sẻ với chúng ta những suy ngẫm về con đường tìm kiếm chân hạnh phúc và những phương pháp để đạt được nó.

Ðúng như điều Einstein cảm nhận, Phật giáo là một tôn giáo có thể đối thoại với khoa học, cả hai không những không đối kháng mà còn bổ khuyết cho nhau trong việc tìm hiểu khoa học hiện đại và đời sống tinh thần của từng cá nhân cũng như trong nỗ lực chế ngự thiên nhiên và kềm chế bản ngã để tìm đường thoát khổ.

 

St