Thứ Sáu, 17 tháng 4, 2026

Những câu nói hay của Thiền sư Thích Nhất Hạnh

 

NHỮNG CÂU NÓI HAY CỦA THIỀN SƯ THÍCH NHẤT HẠNH

Với những câu nói hay, triết lý về cuộc sống và kiếp nhân sinh con người, Ngài đã mang đến cho người đời góc nhìn rộng hơn, tiếp thêm nhiều động lực sống hơn.

1.    “Mỗi sáng thức dậy tôi lại mỉm cười và hai mươi tư tiếng hạnh phúc sẽ ở ngay trước mắt tôi. Tôi nguyện sống trọn vẹn ý nghĩa cho từng giây và nhìn mọi điều bằng áпh mắt từ bi.”

2.    “Đôi khi niềm vui chính là nguồn gốc của nụ cười, nhưng đôi khi nụ cười có thể lại là suối nguồn niềm vui của bạn.”

3.    “Hơi thở chính là cây cầu kết nối sự sống và ý thức của con người. Khi gặp phải những chuyện buồn trong cuộc sống, hãy hít một hơi thật sâu, thở ra và cho qua mọi thứ.”

 

4.     “Nơi nào không có bùn thì không có sen. Cũng như thế khổ đau và hạnh phúc nương vào nhau mà phát hiện. Chạy trốn khổ đau để đi tìm hạnh phúc thì cũng như đi tìm hoa sen ở nơi không có bùn. Sen và bùn cũng như trái và phải, hễ cái trái có đó là cái phải có đó cùng một lượt. Nhờ tiếp xúc được với khổ đau, lắng nghe khổ đau thì ta mới làm phát hiện được cái hiểu biết và cái thương yêu. Hiểu biết và thương yêu là chất liệu làm nên hạnh phúc.”

5.    “Bạn chỉ đẹp khi là chính bạn. Bạn đâu cần sự công nhận của người khác. Bạn chỉ cần chấp nhận chính mình mà thôi.”

6.    “Hạnh phúc là khi chúng ta được sống đúng với chính mình. Bạn không cần người khác phải thừa nhận điều đó, chỉ cần bạn hiểu và hạnh phúc là đủ đầy.”

 

7.    “Sống trong giây phút hiện tại là một phép lạ. Phép lạ không phải là đi trên mặt nước. Phép lạ là đi trên hành tinh xanh xinh đẹp này trong giây phút hiện tại, biết trân quý sự bình an và vẻ đẹp có sẵn ngay bây giờ.”

8.    “Nếu không có khả năng trở về với giây phút hiện tại, bây giờ và ở đây thì không thể nào nhận diện được chính mình, nhận diện được hạnh phúc cũng như khổ đau của mình.”

9.    “Đất Mẹ không phải chỉ là môi trường. Sống như thế nào để cho đất Mẹ tiếp tục được xanh tươi, bởi Đất Mẹ khô héo thì ta cũng khô héo.”

 

10. “Nhớ lại hồi thơ ấu, khi ta bị sốt. Mặc dầu đã được cho uống bao nhiêu thuốc nhưng không có gì làm cho ta cảm thấy khỏe khoắn hơn cho đến khi mẹ vào đặt tay lên trán. Dễ chịu làm sao! Bàn tay mẹ như bàn tay thiên thần. Bàn tay truyền mát dịu và thương yêu vào cơ thể. Bàn tay của mẹ chính là bàn tay của bạn hôm nay.”

11.  “Nếu có chánh niệm, nếu thực tập hơi thở có ý thức bạn sẽ nhận ra rằng bàn tay của mẹ vẫn đang còn sống động trong bàn tay mình. Rồi nếu bạn đặt tay mình lên trán thì đó chính là bàn tay của mẹ với bao thương yêu dịu hiền.  Khả năng thương yêu, dịu hiền của mẹ vẫn còn đó trong bạn ngày hôm nay.”

12.  “Không đổ lỗi cho ai, không tranh cãi, chỉ đơn giản là hiểu. Nếu ta hiểu vấn đề, và thể hiện ra điều đó, ta sẽ luôn có thể yêu thương, và vấn đề đó sẽ được giải quyết.”

 

13.  “Mỗi người chúng ta nên tự hỏi mình: Tôi thật sự muốn gì? Trở thành người thành công số 1? Hay đơn giản là người hạnh phúc? Để thành công, bạn có thể phải hi sinh hạnh phúc của mình. Bạn có thể trở thành nạn nhân của thành công, nhưng bạn không bao giờ là nạn nhân của hạnh phúc.”

 

14. “Mỗi ngày của bạn vẫn luôn tràn ngập niềm vui và hạnh phúc. Chỉ cần bạn sống chậm lại, để tâm một chút bạn sẽ nhìn thấy những điều tốt đẹp này.”

15.  “Nói “Tôi yêu bạn” có nghĩa là “Tôi có thể mang tới cho bạn sự bình yên và hạnh phúc”. Để làm được điều đó, trước tiên, chính bạn phải là người có được những điều đó đã.”

16.  “Tình yêu của bạn phải khiến cho người yêu cảm thấy tự do.”

 

17. “Tình yêu đích thực là thứ mang lại hạnh phúc cho cả ta và những người ta yêu thương. Nếu nó không đem lại hạnh phúc cho cả hai bên, đó vẫn chưa phải là tình yêu đích thực.”

18.  “Chỉ biết đau khổ thôi thì không đủ. Cuộc sống đầy khổ đau nhưng cũng rất tuyệt vời …Làm thế nào có thể mỉm cười khi trong lòng đầy những buồn đau? Bạn hãy học cách mỉm cười với nỗi buồn của mình bởi vì bạn đâu phải chỉ là nỗi buồn ấy.”

 

Thứ Năm, 16 tháng 4, 2026

Người ta mù quáng khi yêu?

 

NGƯỜI TA MÙ QUÁNG KHI YÊU?

Các nhà khoa học đã chứng tỏ có phần nào sự thật trong câu nói: Tình yêu là mù quáng. Những cảm xúc yêu thương đã làm lấn át hoạt động trong vùng não điều khiển những suy nghĩ chê bai, chỉ trích.

 

Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Đại học London thực hiện tìm thấy khi chúng ta trở nên thân thiết với một người, hoạt động trong vùng não đánh giá tính cách và phẩm chất của người ta bị suy giảm. Không chỉ trong tình yêu trai gái mà cả tình cảm mẹ con cũng có ảnh hưởng như vậy.

 

Nhóm đã scan bộ não của 20 bà mẹ trẻ khi cho họ xem những bức hình con mình. Nhóm tìm thấy mô hình hoạt động trong não của các bà mẹ rất tương đồng với bộ não của những người đang yêu.

Trong đó, có sự gia tăng đáng kể trong hoạt động não của vùng tặng thưởng. Khi vùng này được kích thích (cũng có thể bằng đồ uống, thức ăn, tiền), chúng tạo ra hoá chất euphoria. Nhưng điều đặc biệt là có sự suy giảm hoạt động ở những vùng chuyên đưa ra đánh giá tiêu cực.

 

Theo Andreas Bartels, người đứng đầu nghiên cứu, thì cần thiết để cả tình yêu lãng mạn và tình cảm mẹ con được nhìn nhận dưới con mắt tích cực - bởi cả hai đều quan trọng trong việc duy trì nòi giống.

 

"Từ nghiên cứu chúng tôi có thể kết luận rằng, con người đã biết vượt qua những khoảng cách xã hội để gắn kết với nhau hơn bằng cách tắt bỏ các vùng não có chức năng chỉ trích, trong khi đó lại đẩy mạnh những cảm xúc tặng thưởng để đưa 2 người lại với nhau.

Điều đó lý giải cho việc tình yêu có sức mạnh tiềm ẩn làm con người ta thêm hứng khởi và mạnh mẽ".

 

Tuy vậy, nghiên cứu cho thấy vẫn có sự khác biệt trong phản ứng não giữa tình yêu lãng mạn và tình mẹ con. Chỉ có tình yêu trai gái mới làm gia tăng hoạt động ở vùng hypothalamus - điều khiển sự hưng phấn tình dục.

 

Minh Thi

 

Tuổi già cần chuẩn bị gì về già mới hạnh phúc

 

TUỔI GIÀ CẦN CHUẨN BỊ GÌ VỀ GIÀ MỚI HẠNH PHÚC

 

Một khi nhắc đến chuyện dưỡng già, phản ứng đầu tiên của rất nhiều người là: phải tích tiền nhiều hơn. Lương hưu, tiền tiết kiệm, nhà cửa… ai cũng nghĩ chỉ cần đủ tiền thì tuổi già sẽ an ổn.

 

Nhưng nếu bạn thử đi một vòng viện dưỡng lão, hoặc nhìn những người già bảy tám chục tuổi xung quanh mình, bạn sẽ nhận ra một sự thật rất đau lòng: có tiền chưa chắc đã hạnh phúc, không có tiền thì chắc chắn không hạnh phúc, nhưng chỉ có tiền thôi thì vẫn còn thiếu rất nhiều.

 

Tôi quen một người lớn tuổi có lương hưu không thấp, mỗi tháng bảy tám nghìn, ở nhà đẹp, con cái cũng hiếu thuận. Thế nhưng ông lại không vui — bạn đời đã mất, bên cạnh không có ai để trò chuyện; chân yếu nên không đi xa được; cả ngày chỉ quanh quẩn trong nhà xem tivi, đến một người để cãi nhau cũng không có. Ông nói với tôi:

 

“Tiền của tôi đó, tiêu cũng chẳng tiêu hết, mà sống chẳng thấy có ý nghĩa gì.”

Nghe mà xót xa, nhưng đó lại là hình ảnh chân thật của rất nhiều người già “có tiền mà không hạnh phúc”.

Vì vậy hôm nay, tôi muốn nói với những ai đang chuẩn bị cho tuổi già, hoặc đã bước vào tuổi già một điều: ngoài tiền ra, còn có 3 thứ này cũng cần chuẩn bị từ sớm. Hạnh phúc hay không, chúng còn quan trọng hơn cả tiền.

1. Một “chốn về” — có nhà riêng, lòng mới yên

Nghe thì có vẻ quen thuộc, nhưng đến khi về già, bạn mới hiểu nó quan trọng đến mức nào.

Tôi đã thấy không ít người lớn tuổi vì muốn giúp con cháu trông cháu mà bán nhà cũ hoặc cho thuê, rồi dọn về sống chung với con.

Lúc đầu thì ổn, nhưng lâu dần mâu thuẫn nảy sinh — khác biệt thói quen sinh hoạt, cách nuôi dạy con cháu không giống nhau, sống không thoải mái, nói năng cũng phải nhìn sắc mặt người khác.

 

Điều khó chịu nhất là gì? Là không còn đường lui. Muốn về nhà mình thì nhà đã không còn; muốn thuê nhà thì tuổi đã bảy tám chục, ai chịu cho thuê? Chỉ còn cách nhẫn nhịn, chịu đựng, sống trong uất ức.

Nhà của mình không cần phải lớn, không cần sang trọng, nhưng nhất định phải có. Đó là gốc rễ, là chỗ dựa cuối cùng của bạn.

 

Dù con cái có hiếu đến đâu, sống trong nhà của chính mình, bạn muốn dậy lúc nào thì dậy, muốn ăn gì thì nấu, không muốn nấu thì ăn tạm, chẳng ai quản bạn. Cái cảm giác “tự do” ấy, tiền bạc cũng không mua được.

Lời nhắc: Nếu có điều kiện, hãy giữ lấy “tổ ấm” của mình. Dù nhà cũ một chút, nhỏ một chút, đó vẫn là nơi thuộc về bạn, bạn làm chủ.

2. Một “người bạn đời” — còn bạn đời là còn mái nhà

Người xưa nói: “Vợ chồng trẻ là duyên, về già là bạn.” Lúc trẻ có thể cãi vã, giận hờn, nhưng đến khi già rồi mới nhận ra, người đáng tin nhất vẫn là người bên cạnh mình.

Con cái dù hiếu thuận đến đâu, chúng cũng có công việc, gia đình, con cái riêng, không thể ở bên bạn 24/24.

Bạn bè dù thân đến đâu, họ cũng có cuộc sống của họ. Đến khi bạn đau ốm, nửa đêm không khỏe, người đầu tiên phát hiện và chăm sóc bạn, chỉ có thể là bạn đời.

 

Cô Trương hàng xóm của tôi, sau khi chồng mất thì sống một mình. Có lần nửa đêm bị sốt cao, đầu óc mơ màng, điện thoại cầm cũng không vững. Cô cố gọi cho con, nhưng con ở xa, lo đến phát khóc mà không thể về kịp. Cuối cùng là ông cụ hàng xóm nghe thấy động tĩnh, sang gõ cửa rồi đưa cô đi bệnh viện.

Sau đó cô nói với tôi:

 

“Hồi trẻ lúc nào cũng thấy ông ấy phiền, giờ mới biết, có một người bên cạnh quý đến mức nào.”

Lời nhắc: Hãy trân trọng người bên cạnh mình. Bớt cãi lại một chút, quan tâm nhau nhiều hơn. Đến khi về già bạn sẽ hiểu, người đó chính là “khoản đầu tư” đáng giá nhất đời bạn.

 

Dĩ nhiên, nếu không có bạn đời, hoặc bạn đời đã mất, cũng nên học cách tìm cho mình một người bầu bạn — không nhất thiết phải tái hôn, chỉ cần vài người bạn thân, hàng xóm tri kỷ, có thể nương tựa lẫn nhau, cũng tốt hơn là một mình gồng gánh.

3. Một “cơ thể khỏe mạnh” — tích tiền không bằng tích sức

Có thể bạn không thích nghe, nhưng đây là sự thật: mọi hạnh phúc tuổi già đều dựa trên việc bạn còn có thể tự mình vận động.

Bạn có một triệu tiền tiết kiệm, nhưng nằm liệt giường không cử động được, tiền đó có mua được phẩm giá không? Thuê người chăm sóc? Một tháng tám nghìn, mà chưa chắc họ đối xử tốt.

Vào viện dưỡng lão? Những nơi tốt thì người mất khả năng tự chăm sóc phải trả gấp đôi, lại còn phải xếp hàng.

 

Tôi từng nghe một bác sĩ đã nghỉ hưu nói một câu mà tôi nhớ mãi:

“Khi già đi, thứ đáng giá nhất không phải là lương hưu, mà là một hàm răng tốt, một đôi chân khỏe, và một cái đầu minh mẫn.”

Răng tốt thì muốn ăn gì cũng được; chân khỏe thì muốn đi đâu cũng đi; đầu óc tỉnh táo thì không bị lừa, không lú lẫn. Ba thứ này, không có thứ nào có thể mua bằng tiền, mà phải tích lũy từ khi còn trẻ.

 

Lời nhắc: Từ hôm nay, hãy xem việc rèn luyện sức khỏe như gửi tiết kiệm. Mỗi ngày đi bộ, giãn cơ, ăn uống ít dầu mỡ, ít muối, kiểm tra sức khỏe định kỳ. Đừng đợi đến khi nằm một chỗ mới hối hận vì trước đó không chăm sóc bản thân.

 

Lời kết: Công thức của một tuổi già hạnh phúc

Nói nhiều như vậy, thực ra công thức rất đơn giản:

Tuổi già hạnh phúc = đủ tiền + có nhà riêng + có bạn đời + có sức khỏe

Tiền là nền tảng, nhưng không phải tất cả. Nhà là chỗ dựa, bạn đời là chỗ nương tựa, sức khỏe là vốn liếng. Có đủ bốn điều này, tuổi già mới thật sự yên ổn.

 

Nếu bạn còn trẻ, hoặc vừa nghỉ hưu, hãy chuẩn bị sớm ba điều này — giữ lấy nhà, trân trọng bạn đời, và chăm sóc sức khỏe. Đừng đợi đến khi bảy tám chục tuổi mới nhận ra:

“Có tiền mà không còn sức để tiêu, có nhà mà không còn ai ở cùng, có người mà không còn chuyện để nói.”

Đó mới là điều đáng tiếc nhất.

 

Khai Tâm