Câu Chuyện Amazon Hay Đức Tin Của Jeff Bezos Vào Internet

 

CÂU CHUYỆN AMAZON HAY ĐỨC TIN CỦA JEFF BEZOS VÀO INTERNET

Jeff Bezos sẽ chỉ tập trung vào việc tiếp tục thay đổi nhanh hơn, làm việc chăm chỉ hơn, đặt cược táo bạo hơn và theo đuổi sự sáng tạo cả lớn lẫn nhỏ, tất cả nhằm vươn tới tầm nhìn mà ông đã lựa chọn từ buổi khởi đầu của Amazon- nơi không chỉ là cửa hàng vạn món mà là công ty có tất cả mọi thứ.

Người đặt cược vào Internet

Khi nhìn lại những năm tháng Jeff Bezos thành lập Amazon trong garage để xe của mình với những chiếc bàn gỗ cũ kỹ, người ta có thể bật cười vì trước đó ông từng là Phó chủ tịch cấp cao của một quỹ đầu tư với tương lai rộng mở tại phố Wall.

Ông không bỏ ngang mà hoàn thành xuất sắc việc học tại Đại học Princeton danh giá, không khởi nghiệp khi là một chàng trai trẻ mà khi đã là một người đàn ông 31 tuổi có trong tay tất cả, người vợ xinh đẹp và và sự nghiệp chắc chắn. Trong khi internet ở thời điểm những năm 90 là những khái niệm vô cùng trừu tượng, ngay cả với người Mỹ.

Amazon lúc đầu chỉ bán sách trực tuyến, sau đó, công ty tham gia kinh doanh âm nhạc, phim ảnh, đồ điện tử và trò chơi. Bất chấp làn sóng hoài nghi về tương lai của thương mại điện tử và sự đổ vỡ của bong bóng dot-com vào năm 2000, công ty hoàn thiện hệ thống phân phối hàng hoá và triển khai mở rộng lĩnh vực kinh doanh sang phần mềm, trang sức, quần áo, phụ tùng ô tô hay bất kỳ hàng hoá gì bạn có thể nghĩ đến.

Thậm chí, Amazon đã trở thành thuật ngữ kinh doanh một cách không chính thức và không hoàn toàn tích cực. To be Amazoned (Bị Amazon hoá) có nghĩa là “phải bất lực đúng nhìn một công ty mới phất từ Seattle biét được khách hàng và lợi nhuận của công ty kinh doanh sử dụng mạng lưới phân phối truyền thống”.

10 năm sau khi Amazon thành lập, vào năm 2004, Bezos bắt đầu với ý tưởng về một thiết bị đọc sách điện tử và (lại một lần nữa) đặt cược tương lai (lúc này không phải của mình ông mà của cả Amazon) vào chiếc Kindle với mức giá chắc chắn lỗ 9.99 USD. Nhưng khi một giám đốc hỏi Jeff Bezos rằng kinh phí dành cho dự án Kindle là bao nhiêu, CEO của Amazon đơn giản trả lời: “Chúng ta còn bao nhiêu tiền?”

Vào thời điểm 2014, khi Jeff lần đầu tuyên bố rằng Amazon muốn sử dụng máy bay điều khiển tự động (drone) để giao hàng trực tiếp cho khách hàng, nhiều người nghĩ ông bị điên. Nhưng vào tháng 12/ 2016 vừa qua, như thông báo trên Twitter của Bezos, gã khổng lồ công nghệ đã có đơn hàng thương mại đầu tiên được giao bằng drone cho một khách hàng ở Anh, ông đã chứng minh điều ngược lại với sự hoài nghi của nhiều người.

Đối với đa số công chúng, lịch sử của Amazon chính là câu chuyện điển hình của kỷ nguyên Internet.

Đến tận bây giờ, nếu có dịp thăm văn phòng của Amazon, hẳn bạn vẫn có thể cảm nhận được niềm tin đã giúp Jeff Bezos đặc cược cả tương lai của mình qua những dòng chữ trên tấm bảng đen trắng của ông:

“Vẫn còn nhiều thứ chưa được tạo ra.

Vẫn còn nhiều điều mới mẻ sẽ đến.

Con người vẫn chưa hiểu sức mạnh thực sự của Internet đem lại và vẫn chỉ ở chặng đầu của con đường dài”.

Và khách hàng

Trong một cuộc phỏng vấn với Forbes, Bezos từng đùa: “Tôi là người hạnh phúc. Vợ tôi vẫn nói, nếu Jeff tỏ ra không vui, chỉ cần đợi thêm 5 phút nữa”. Nhưng đó là trong đời sống cá nhân. Còn muốn biết về Bezos trong công việc, hãy hỏi 340.000 nhân viên của ông.

Bạn có bao giờ tự hỏi tại sao, cái tên eBay đã mờ dần trong lịch sử thương mại điện tử, thì ấn tượng về Amazon lại đang ngày càng sâu đậm trong tâm trí khách hàng?

Jeff Wilke - Phó Chủ tịch cấp cao mảng kinh doanh tiêu dùng. Chúng ta nghiên cứu mỗi khách hàng vì họ nói cho chúng ta biết điều gì đó về số liệu và quy trình của chúng ta.

Còn với Jeff, đây là cách để ông đảm bảo các vấn đề tiềm ẩn được giải quyết và tiếng nói của 304 triệu khách hàng sẽ luôn được lắng nghe ở Amazon.

Jeff từng phát biểu: “Sẽ có hai loại hình nhà bán lẻ: những công ty luôn nghĩ cách tăng giá, và những công ty luôn nghĩ cách giảm giá. Chúng tôi thuộc nhóm thứ hai, chấm hết”.

Cuối cùng, câu chuyện của Jeff Bezos là gì? Amazon!

Quay trở lại câu chuyện về việc đặt tên cho Amazon. Tôi luôn tin rằng, điều thể hiện rõ ràng nhất về một con người chính là những gì anh ta làm chứ không phải những gì anh ta nói.

Năm 1994, khi bắt đầu suy nghĩ về lựa chọn cái tên cho cửa hàng sách trực tuyến của mình, Bezos tra cứu kỹ mục chữ cái A trong từ điển và Jeff thấy loé lên trong đầu khi đọc đến từ Amazon.

Ông nói: “Nó không chỉ là con sông lớn nhất thế giới, nó lớn hơn nhiều lần so với con sông thứ hai. Nó thổi bay tất cả những con sông khác”. Amazon chính là Jeff Bezos: Uyên bác, đa dạng, nhanh chóng và tất nhiên, vô cùng quyết liệt với mục tiêu của mình.

Bezos vào thẳng Đại học Princeton và không chỉ trở thành người đọc diễn văn tốt nghiệp tại trường phổ thông mà cậu còn giành được danh hiệu Hiệp sĩ Bạc, danh hiệu danh giá toàn bang. Weinstein – một trong số những người bạn của Jeff nhớ lại, khi Jeff đi vào ngân hàng gửi số tiền thưởng, thu ngân nhìn vào tấm séc và nói “Ồ, cậu làm gì cho Miami Herald vậy?” và Bezos chẳng hề ngại ngần trả lời: “Tôi giành danh hiệu Hiệp sĩ Bạc”.

Jeff Bezos được Time vinh danh là “Người của năm” từ 1999 khi mới chỉ 35 tuổi không chỉ bởi đã “mang đến một gian hàng trực tuyến, mà còn giúp tạo nên tương lai của chúng ta”

St

 

TRIẾT LÝ: BUÔN CÓ BẠN, BÁN CÓ PHƯỜNG

 

Người xưa nói “Buôn có bạn, bán có phường” không chỉ để nhắc chuyện kết giao, mà còn gửi gắm một triết lý làm ăn còn nguyên giá trị đến hôm nay: Muốn đi đường dài trên thương trường, đôi khi thứ quyết định không chỉ là vốn liếng, mà còn là người đồng hành.

 

Không phải ngẫu nhiên mà người xưa đặt chuyện làm ăn bên cạnh chuyện bằng hữu. Trong thương trường, một người có thể giỏi xoay xở, nhanh nhạy và nhiều tham vọng, nhưng nếu đi một mình quá lâu thì sớm muộn cũng chạm trần. “Buôn có bạn, bán có phường” vì thế không chỉ là một lời khuyên về cách sống, mà còn là một triết lý rất sâu về vốn xã hội trong kinh doanh.

 

Người xưa làm ăn trong những phiên chợ nhỏ, gánh hàng đi sớm về khuya, vốn liếng không nhiều, đường sá chẳng thuận tiện như bây giờ. Thế nhưng họ đã sớm hiểu một điều mà đến nay giới kinh doanh hiện đại vẫn phải học lại: thương mại chưa bao giờ là cuộc chơi của kẻ đơn độc.

Càng ra chợ lớn, càng cần người đồng hành. Càng bước vào cuộc cạnh tranh gay gắt, càng cần một cộng đồng để nương tựa, chia sẻ, bảo vệ và nâng nhau cùng đi.

 

Câu nói “Buôn có bạn, bán có phường” nghe qua tưởng chỉ là chuyện kết hội, lập nhóm, nhưng thực ra hàm ý sâu hơn nhiều. “Bạn” ở đây không chỉ là người quen biết. Đó có thể là người góp vốn, người cùng vận chuyển, người chia sẻ thông tin, người giới thiệu khách hàng, thậm chí là người cùng giữ uy tín cho nhau trong một khu chợ. “Phường” cũng không chỉ là một đám đông tụ họp cho vui.

Đó là một mạng lưới làm ăn có luật ngầm, có sự ràng buộc, có danh dự và có cả áp lực để mỗi người phải giữ chữ tín nếu muốn còn đường mà sống.

 

Trong thời buổi này, khi kinh doanh đã bước sang những nền tảng số, thị trường đã mở rộng khỏi lũy tre làng, bài học ấy vẫn không hề cũ. Một doanh nghiệp có thể có sản phẩm tốt, nhưng nếu đứng ngoài chuỗi cung ứng thì khó lớn.

Một cửa hàng có thể bán hàng tử tế, nhưng nếu không có cộng đồng khách hàng trung thành thì khó bền.

 

Một nhà đầu tư có thể có tiền, nhưng nếu chỉ hành động bằng cảm xúc cá nhân, thiếu người phản biện, thiếu nguồn tin kiểm chứng, thiếu sự kết nối với hệ sinh thái xung quanh, thì rất dễ trả giá cho những quyết định tưởng là nhanh mà hóa ra lại vội.

 

Đi một mình dễ tạo cảm giác tự do, nhưng đi cùng nhau mới tạo ra sức mạnh thật sự. Trong kinh doanh, sự liên kết không làm mất đi bản sắc của mỗi người, trái lại còn giúp năng lực riêng được phát huy đúng chỗ. Người giỏi bán hàng có thể đứng cùng người giỏi vận hành.

 

Người có vốn có thể kết hợp với người có nghề. Người có công nghệ có thể bắt tay với người hiểu thị trường. Khi đó, lợi nhuận không còn là câu chuyện của một cú đánh nhanh thắng nhanh, mà trở thành kết quả của sự phân công và bổ trợ lẫn nhau.

 

Một cửa hàng nhỏ muốn tồn tại không chỉ cần hàng hóa tốt, mà còn cần nguồn hàng ổn định, người quen giới thiệu, khách cũ quay lại và người xung quanh sẵn sàng nói một lời tốt đẹp về mình.

Một doanh nghiệp muốn lớn không chỉ cần chiến lược, mà còn cần niềm tin thị trường, sự đồng hành của đối tác và khả năng tạo ra lợi ích hài hòa cho nhiều bên. Không ai có thể dựng cơ đồ lâu dài trên một nền đất mà xung quanh toàn là sự nghi ngại.

 

Nói cách khác, “bạn” và “phường” trong câu nói xưa chính là thứ tài sản vô hình mà ngày nay người ta gọi bằng nhiều cái tên mới: hệ sinh thái, mạng lưới, cộng đồng, liên minh hay chuỗi giá trị. Tên gọi có thể khác, nhưng cốt lõi không đổi.

Người làm ăn biết cách giữ quan hệ, biết tôn trọng người cùng nghề, biết chia phần hợp lý và biết cùng nhau bảo vệ thị trường thì cơ hội tồn tại luôn cao hơn kẻ chỉ chăm chăm giành phần hơn về mình.

 

Cũng vì thế, câu vốn cổ này còn là một lời nhắc về giới hạn của sự khôn lỏi. Có những người khi mới làm ăn thì tìm mọi cách chen chân vào mạng lưới của người khác, nhưng khi có chút thành công lại muốn tách ra, cắt phần, giành khách, phá giá, chơi một mình để hưởng trọn.

Họ có thể thắng trong một vài cuộc mua bán, nhưng thường khó đi xa. Bởi thương trường rốt cuộc vẫn là nơi người ta nhớ rất lâu cách một người kiếm tiền, chứ không chỉ nhớ họ kiếm được bao nhiêu.

 

Giữ được người đồng hành cũng là giữ cho mình một lối ra

Người xưa khôn ở chỗ không chỉ nghĩ đến lúc thuận lợi, mà đã lo cả khi khó khăn chưa tới. “Buôn có bạn, bán có phường” không đơn thuần là để dễ bán hơn, mà còn để khi rủi ro ập đến thì không ai bị bỏ lại một mình.

Một người làm ăn tử tế trong cộng đồng sẽ có người nhắc khi thị trường đổi chiều, có người đỡ cho một tay khi hàng hóa ứ đọng, có người kéo lại khi đi quá nhanh và có người mở cho một cánh cửa khác khi lối cũ đã hẹp.

 

Trong đầu tư cũng vậy. Một người chỉ nghe chính mình rất dễ biến sự tự tin thành chủ quan. Một người biết lắng nghe, biết trao đổi với cộng đồng, biết kiểm chứng thông tin từ nhiều phía sẽ đỡ mắc sai lầm hơn.

Không phải cứ đông người là đúng, nhưng người biết đứng trong một mạng lưới lành mạnh thường có thêm cơ hội nhìn thấy điều mình bỏ sót.

 

Đằng sau câu nói dân dã ấy là một triết lý làm giàu không cực đoan. Người xưa không dạy phải thắng bằng mọi giá. Người xưa dạy phải sống được với nghề, đi được đường dài và giữ được người cùng đi với mình.

Làm ăn, suy cho cùng, không chỉ là kiếm tiền. Đó còn là nghệ thuật gây dựng sự tin cậy, giữ lấy tình nghĩa và biết rằng muốn bán một món hàng cho hôm nay thì trước hết phải giữ được một mối quan hệ cho ngày mai.

 

Linh Đan