Các chu kỳ trải nghiệm với tiền bạc

 

CÁC CHU KỲ TRẢI NGHIỆM VỚI TIỀN BẠC

Bởi vì tiền là một hình thức giao dịch trải nghiệm nên sẽ thường dẫn đến các chu kỳ trải nghiệm sau: chúng ta đi qua một trải nghiệm (tiêu cực) để kiếm tiền và sau đó mua trải nghiệm (tích cực) bù lại. Khi hết tiền, ta sẽ buộc phải quay lại trải nghiệm tiêu cực và chu kỳ lặp lại.

 

Chu kỳ căng thẳng: Một số người kiếm tiền thông qua rất nhiều căng thẳng. Họ làm một công việc áp lực cao hoặc ở trong chức vụ thường xuyên bị chỉ trích hay uy hiếp. Sau đó, họ chủ yếu tiêu tiền để giảm căng thẳng nhằm bù đắp cho sự khắc nghiệt mà công việc gây ra. Những người này kẹt trong một chu kỳ phát sinh và giảm thiểu căng thẳng liên tục, trong khi không thực sự tạo dựng được nhiều của cải.

 

Chu kỳ cái tôi: Một số người làm việc trong môi trường mà họ cảm thấy bất lực, tầm thường hoặc vô dụng. Những người này sau đó giải quyết nỗi bất an của họ bằng cách tiêu tiền vào những biểu tượng địa vị bề ngoài. Họ kiếm tiền nhờ sự bất an, và sau đó tiêu tiền vào việc dập tắt sự bất an ấy. Do đó họ không bao giờ thực sự tạo dựng được nhiều của cải.

 

Chu kỳ đau đớn: Một số người thực sự tự làm tổn thương mình để kiếm sống. Nó có thể là về mặt thể chất (đấu vật chuyên nghiệp, nuốt kiếm) hoặc có thể là về mặt tình cảm/tâm lý (mại dâm, công việc hạ thấp nhân phẩm, sếp hoặc đồng nghiệp lạm dụng). Những người này sau đó chi tiền của họ vào việc xoa dịu nỗi đau như rượu, chất kích thích và các trò tiêu khiển khác.

 

Sự giàu có thực sự chỉ đến khi cách chúng ta tiêu tiền không chỉ đơn giản bù đắp cho cách chúng ta kiếm được. Sự giàu có xảy ra khi cách chúng ta kiếm tiền và cách chúng ta tiêu tiền khớp với nhau - khi tiền được kiếm thông qua trải nghiệm tích cực và được chi tiêu cho những trải nghiệm tích cực khác.

 

Những người rơi vào các chu kỳ trên với tiền sẽ sớm trở thành nô lệ của đồng tiền. Họ bắt đầu coi tiền là mục đích duy nhất của cuộc đời mình. Nó trở thành toàn bộ động lực với họ.

Một khi điều này xảy ra, bạn không còn sở hữu tiền của mình nữa. Tiền của bạn sẽ sở hữu bạn. Nó không còn là tiền nữa, mà là chính bạn. Và tiền sẽ tiêu bạn chừng nào nó còn có thể, cho đến khi bạn qua đời hoặc chủ động ngăn nó lại.

 

Cách để rút ngắn những chu kỳ này, để thoát khỏi cuộc săn đuổi đồng tiền vô tận và để tạo ra sự giàu có đích thực, là ngừng sử dụng tiền làm thước đo cho sự thành công của mình.

Cũng như có nhiều định nghĩa về giá trị, thì cũng có nhiều định nghĩa về thành công. Tiền thường là một phương tiện để hướng tới thành công, nhưng bản thân nó hiếm khi là sự thành công.

 

Giá trị thực sự của tiền bạc xuất hiện khi chúng ta tận dụng nó như một công cụ để hướng tới thành công của mình, thay vì tự coi nó như sự thành công. Đó là khi chúng ta hướng tiền đến những trải nghiệm và giá trị quan trọng hơn đối với bản thân.

 

Đó cũng là lúc chúng ta dùng tiền để xây dựng một doanh nghiệp đổi mới, khi tiền thúc đẩy sự sáng tạo hoặc truyền sức mạnh cho cộng đồng. Và cũng là khi nó hỗ trợ gia đình, hoặc chia sẻ tình cảm với bạn bè, hoặc tăng thêm sức khỏe và sự hài lòng cho cá nhân.

 

Giá trị thực của tiền chỉ bắt đầu khi chúng ta nhìn xa hơn nó và thấy mình tốt đẹp hơn, có giá trị hơn. Khi ấy tiền không còn là sự tích lũy hàng hóa mà là sự hình thành kinh nghiệm.

 

St

 

TỰ DO – QUYỀN NĂNG CỦA CUỘC SỐNG THỊ TRƯỜNG

 

Chúng ta chỉ sống được trong một đời người, còn quá khứ là sự tích luỹ của rất nhiều thế hệ, số người để ta có thể làm bạn hẳn đông và phong phú hơn. Theo thời gian, có nhiều trải nghiệm sống, tôi lại thấy hiểu họ nhiều hơn, và được họ dạy thêm nhiều hơn.

 

Tôi thấy giới trẻ hôm nay ngày càng có nhiều điều kiện trong cuộc sống vật chất, và đó hẳn là một điều kiện cần để họ đạt được nhiều niềm vui và nâng cao chất lượng cuộc sống hơn các thế hệ trước. Thế hệ trước đã vất vả nhiều trong một xã hội đầy khó khăn.

 

Có thể còn khá nhiều người trẻ vẫn còn đi theo cách thức sống của thế hệ cũ mà họ không tự biết, và vẫn tự cho là thành công. Nhưng tôi thấy số đông người trẻ tiếp nhận cuộc sống thị trường thực sự đang sống nhiều lý trí hơn, nhưng cũng vị tha hơn.

 

Có nhiều người dường như bi quan về giới trẻ hiện nay, và hoài niệm những giá trị của các thế hệ cũ. Nhưng tôi có cảm giác chúng ta hay so sánh mảng tối của thế hệ trẻ hiện nay với mảng sáng của thế hệ cũ.

Còn mảng tối của những thế hệ cũ thì sao? Nó có mênh mông và đáng sợ không? Còn mảng sáng của thế hệ trẻ hiện nay thì sao? Nó có mạnh mẽ và đáng tự hào không?

 

Tôi nghĩ yếu tố quyết định là ở chỗ ta đứng nhìn. Tôi tin rằng giới trẻ hôm nay hồn nhiên và mạnh mẽ, đang đưa Việt Nam trở lại một quỹ đạo gần với cái bình thường hơn bao giờ hết.

Tôi chỉ có thể chia sẻ những gì tôi tin, tôi trân quý với những người xung quanh, đặc biệt là các bạn sinh viên hoặc các đồng nghiệp trẻ.

Tôi thường chia sẻ niềm tin của tôi với họ về sức mạnh của niềm tin và tình yêu, về tính ưu việt của lý trí và những bài học của lịch sử.

 

Nhưng quả là khi quan sát một cách kỹ lưỡng và cố gắng bóc tách những gì quan sát được, chủ yếu qua sinh viên và học viên của tôi, tôi thấy con người ta thực sự có khuynh hướng yêu thích những tri thức mới, có giá trị đích thực với thế giới xung quanh họ.

Điều này hẳn là một thứ rất gần với bản chất hướng tới Chân – Thiện – Mỹ của mỗi con người, mà các triết gia hay lãnh tụ tôn giáo thường khẳng định.

 

Đó là chưa kể, việc hành xử một cách “thiện” và “trung thực”, tự nó là một cách giao tiếp tốt, vì người đang giao tiếp với ta thường nhận ra điều này rất nhanh, dù có thừa nhận hay không.

Tôi thường nói với các sinh viên trong các bài giảng về kinh tế học, rằng bản thân việc “sống tốt” là một chiến lược giao tiếp hiệu quả nhất, và việc “làm tốt” những gì hiện có đã là một cách đầu tư tốt rồi.

 

Nhà tư tưởng Hy Lạp cổ đại Epicurus 2.400 năm trước đã dặn là nên luôn có trong nhà một khóm hoa tươi, một cuốn sách mới và một chai rượu chát. Tôi đã thực hiện gần đúng như lời ông ấy dặn, và dần dần thấy sau mỗi đêm thức dậy, là một ngày bừng sáng.

 

Tôi thấy hữu ích là nếu chúng ta thử trồng một chậu hoa nhỏ, đặt nó bên cửa sổ, chăm sóc và theo dõi mỗi ngày. Tự nó sẽ cho ta thấy sự hân hoan và hồn nhiên trong tĩnh lặng. Sáng nào nó cũng đón ánh sáng của ngày mới với tất cả vẻ đẹp của nó, dù là khiêm nhường hay rực rỡ, như thể chỉ có một ngày đó thôi.

 

Nó không ghen tị với những gì không phải là nó, và không suy tính, sợ hãi vì một ngày kia sẽ khô héo. Vì sao ta không thử chọn sống như vậy?

 

Kim Yến

 

 

CHO ĐI LÀ CÒN MÃI...

 

Người ta thường nghĩ rằng cho đi là mất mát. Nhưng ngẫm sâu mà xem, thực ra, chỉ có cho đi, ta mới thật sự có được - một cách vững bền và trọn vẹn nhất. Có những điều khi giữ khư khư, nó sẽ hao hụt dần. Nhưng khi mở lòng, chia sẻ, thì nó lại nhân lên gấp bội. Tình yêu, lòng tốt, sự tử tế - chính là những điều kỳ diệu ấy.

 

Có lần tôi đọc được câu chuyện về một cụ già sống đơn độc bên lề một khu phố ồn ào. Mỗi sáng, cụ đều bày ra trước nhà một khay bánh nhỏ, ai đi qua cũng có thể lấy một cái mà không cần trả tiền.

Có người hỏi cụ: “Cụ không sợ người ta lấy hết mà không cảm ơn hay trả lại gì sao?”

Cụ mỉm cười: “Cái tôi nhận lại không phải là bánh, mà là ánh mắt cảm động, là nụ cười chân thành. Mỗi ngày cho đi một chút, tôi thấy mình giàu có hơn rất nhiều”.

 

Cho đi không phải là vì ta dư dả, mà vì ta thấu hiểu giá trị của sự sẻ chia. Một người có thể nghèo về vật chất, nhưng giàu lòng trắc ẩn, vẫn có thể cho đi một nụ cười, một cái ôm, một lời động viên, một sự lắng nghe chân thành. Đó là những món quà vô hình nhưng lại có sức mạnh chữa lành lớn lao.

 

Trong một xã hội đề cao thành tích, nơi con người đôi khi sợ bị tổn thương, sợ bị lợi dụng, nên họ dần khép lại lòng mình, chỉ sống cho riêng mình. Nhưng rồi cũng chính trong xã hội ấy, có những con người thầm lặng bước ra, dẫu không giàu có, họ vẫn dốc lòng vì người khác.

 

Họ là những người thầy lên rừng dạy chữ không lương, những chiến sĩ biên phòng bám trụ nơi rẻo cao, những y bác sĩ ngày đêm tận tụy, và cả những người mẹ nghèo gom từng đồng để nuôi thêm đứa trẻ mồ côi bên lề xã hội.

Họ không cần ai biết tên, chỉ âm thầm “cho đi” như một lẽ sống, như hơi thở, như bản năng đẹp đẽ của một trái tim nhân hậu.

 

Cho đi là biểu hiện cao nhất của sự trưởng thành. Khi còn nhỏ, ta thường chỉ biết đòi hỏi, chờ nhận về. Nhưng khi lớn lên, ta học được rằng niềm vui không chỉ nằm ở việc nhận, mà còn sâu đậm hơn khi ta là người trao đi.

Một người trưởng thành không phải là người nắm trong tay nhiều nhất, mà là người biết san sẻ những gì mình có để mang lại giá trị cho cuộc sống của người khác.

 

Có những hạt giống yêu thương bạn gieo hôm nay, phải rất lâu sau mới đâm chồi, nở hoa. Có những hành động nhỏ bạn tưởng như vô nghĩa, lại có thể cứu vớt ai đó trong phút giây tuyệt vọng. Một lời tử tế đúng lúc có thể thay đổi cả cuộc đời một người. Chẳng phải đó là phép màu sao?

 

Cho đi là xây dựng những cây cầu - giữa người với người, giữa trái tim với trái tim. Trong thế giới này, điều con người cần nhất không phải là vật chất, mà là sự kết nối. Và chính hành động cho đi, dù nhỏ bé, lại là nền móng để kết nối ấy trở nên vững bền.

 

Bạn có thể không nhớ mình từng giúp ai, nhưng người được giúp sẽ chẳng bao giờ quên. Và chính điều đó khiến cho đi trở thành điều bất tử. Một lời nói tử tế có thể vang vọng cả đời trong tim người nghe. Một hành động nhỏ hôm nay có thể truyền cảm hứng cho thế hệ mai sau. Tất cả những điều ấy, đều bắt đầu từ một tấm lòng biết cho đi.

 

Cho đi cũng là một cách chữa lành cho chính mình. Khi trái tim ta rạn vỡ, khi cuộc sống khiến ta mệt mỏi, hãy thử cho đi - một chút thời gian, một sự quan tâm, một cử chỉ dịu dàng. Bằng cách ấy, ta không chỉ xoa dịu người khác, mà còn đang vá lại chính vết thương trong lòng mình. Bởi yêu thương, càng trao đi càng hồi sinh.

 

Cho đi không cần phải ồn ào. Đôi khi, cho đi chỉ là lặng lẽ nắm tay ai đó khi họ cần. Là nghe ai đó trút nỗi buồn mà không phán xét. Là một lời khen chân thành, một ánh mắt động viên, một cái ôm đúng lúc. Những điều ấy nhỏ bé thôi, nhưng lại là sức mạnh nâng đỡ tinh thần con người giữa cuộc đời nhiều thử thách.

 

Cho đi là còn mãi - bởi mọi điều xuất phát từ trái tim sẽ đi đến trái tim. Khi bạn cho đi yêu thương, bạn đang truyền đi ánh sáng. Và ánh sáng ấy, dù không nhìn thấy, vẫn âm thầm lan tỏa, làm dịu mát thế giới.

 

Nếu có một điều gì đáng để lại trong cuộc đời này, thì đó không phải là tiền tài, danh vọng, mà là những yêu thương ta đã trao - bằng cả tấm lòng.

Bởi sau tất cả, cuộc sống không đo bằng những gì ta có, mà bằng những gì ta đã cho đi.

 

Trâm Anh