ĂN CHAY VÀ ĂN MẶN - CHẾ ĐỘ ĂN UỐNG NÀO TỐT HƠN CHO SỨC KHỎE

 

Từ trước đến nay, chủ đề ‘ăn chay và ăn mặn: chế độ ăn uống nào có lợi hơn cho sức khỏe của con người’ giữa hai nhóm người theo hai cách ăn uống khác nhau. đâu là chế độ ăn có lợi cho sức khỏe hơn của bạn?

1. Khái niệm ăn chay và ăn mặn

Ăn chay: là chế độ ăn nói không với thịt và các loại thực phẩm có nguồn gốc từ động vật. Tất cả các thực phẩm trong bữa ăn đều có nguồn gốc từ thực vật như các loại hạt, đậu, rau củ quả.

Ăn mặn: thực chất ăn mặn chính là chế độ ăn uống bình thường của con người, ăn tất cả các loại thực phẩm có nguồn gốc cả từ động vật lẫn thực vật.

 

Sự khác nhau cơ bản của hai chế độ ăn trên chính là ở vấn đề ‘thực phẩm có nguồn gốc từ động vật’.

2. So sánh lợi ích với sức khỏe của chế độ ăn chay và ăn mặn

Ăn mặn

Ưu điểm:

• Vitamin B12: đây là chất dinh dưỡng bạn chỉ có được khi sử dụng các thực phẩm như thịt, cá, trứng và một lượng nhỏ tới từ các thực phẩm khác như sữa, ngũ cốc. Vitamin B12 rất quan trọng trong việc hình thành hồng cầu và dây thần kinh. Việc cơ thể không sản xuất đủ hồng cầu có thể dẫn đến bệnh thiếu máu.
• Protein: ⅔ các loại protein đến từ thịt, cá và trứng. Tuy nhiên Protein cũng có thể tìm thấy trong các loại thực phẩm như ngũ cốc, các loại hạt, đậu và một số loại hoa quả.

 

• Chất sắt: Sắt là một chất có cả trong các thực phẩm từ động vật cũng như thực vật. Tuy nhiên chất sắt từ động vật dễ dàng hấp thụ hơn so với chất sắt tới từ thực vật. Điều này là do một số các thành tố trong thực vật ‘trói buộc’ chất sắt gây nên việc khó hấp thụ sắt thực vật cho cơ thể con người.
• Omega 3: Các nghiên cứu đã chứng minh rằng acid béo omega 3 trong các loài cá giúp tránh các bệnh về máu, đông cục máu trong cơ thể (một nguyên nhân gây ra tai biến mạch máu não). Ngoài ra, việc ăn cá giúp phòng tránh rất nhiều loại bệnh bao gồm cả bệnh tim. 

Nhược điểm:

• Thịt chứa chất béo bão hòa hay còn được biết tới là saturated fats, một chất có khả năng gây ra việc hạn chế hấp thụ các chất béo thiết yếu cho việc cơ thể. Việc hấp thụ quá nhiều chất béo bão hòa có thể khiến cơ thể hoạt động kém linh hoạt hơn và hạn chế sự trao đổi dinh dưỡng trong tế bào.

Ngoài ra nếu hàm lượng chất béo này quá cao có thể gây ra tăng cholesterol trong máu, gây ra các bệnh về tim mạch.

 

Ăn chay

Ưu điểm:

Protein thực vật: Protein có nguồn gốc từ thực vật giúp cơ thể tránh các bệnh như sỏi thận, các bệnh về loãng xương. Chính vì thế protein từ thực vật rất có lợi, đặc biệt là cho người lớn tuổi.

 

Vitamins và chất chống lão hóa: Antioxidant, hay còn được biết đến là chất chống lão hóa, ở trong Vitamin C, E và beta carotene; giúp cơ thể chống lại bệnh tật, phòng chống lão hóa. Antioxidant còn giúp trong việc hạn chế sự phát triển của các tế bào ung thư, đặc biệt là ung thư dạ dày và ung thư vú. Antioxidant có rất nhiều trong các loại hoa quả và rau củ, những thực phẩm bắt nguồn thực vật.

 

Chất béo: Những người theo chế độ ăn chay không ăn thịt. Chính vì vậy hàm lượng chất béo trong cơ thể họ là rất thấp, giảm nguy cơ mắc các bệnh như mỡ máu hoặc các bệnh về tim mạch.

 

Nhược điểm:

Những người ăn chay cơ thể thường không có đủ Vitamin B12, một chất thường chỉ có trong thịt, trứng, cá.

Tuy nhiên, cơ thể con người chỉ cần một lượng vừa Vitamin B12 và những người theo chế độ ăn chay có thể hấp thụ nó bằng việc sử dụng các loại thực phẩm từ thực vật có chứa một lượng nhỏ B12 như sữa đậu nành hoặc ngũ cốc. Chỉ có ¼ protein đến từ các sản phẩm ngũ cốc, các loại hạt.

 

Trong khi cơ thể chúng ta luôn cần protein cho các hoạt động của cơ thể. Chính vì thế những người theo chế độ ăn chay cần tìm nhiều nguồn protein đến từ thực vật hơn để đáp ứng đủ cho cơ thể.

3. Ăn chay và ăn mặn - nên chọn chế độ ăn uống nào?

Cả chế độ ăn chay và ăn mặn đều có những ưu và nhược điểm của riêng nó cho con người. Mỗi chế độ ăn đều đem lại lợi ích cho cơ thể trong từng khía cạnh khác nhau. Tuy nhiên qua việc phân tích trên cũng như theo lời của các chuyên gia dinh dưỡng:

 

Ăn chay sẽ rất có lợi cho những người có tuổi nhờ việc giúp cung cấp các chất xơ và chất chống lão hóa, cũng như khả năng giảm lượng chất béo hấp thụ vào cơ thể để tránh các bệnh người có tuổi thường mắc phải như mỡ màu, đột quỵ hoặc bệnh tim.

 

Ngoài ra, ăn chay còn rất có ích cho những người có tiền sử về bệnh tim hoặc các bệnh về máu. Không chỉ vậy, ăn chay cũng là một cách tốt giúp cho các bạn nữ vừa có thể hấp thụ đủ dinh dưỡng nhưng vẫn giữ được vóc dáng và chống lão hóa da hiệu quả.

 

Ăn mặn cực kỳ có ích cho những người thường vận động thể thao hoặc hay hoạt động ngoài trời. Ngoài ra việc ăn mặn cũng tốt cho việc phát triển cơ thể của những người đang trong độ tuổi phát triển. Tuy nhiên, việc ăn quá nhiều các thực phẩm từ động vật mà bỏ qua rau củ, hoa quả cũng sẽ rất không tốt cho cơ thể.

Chính vì thế những người ăn mặn nên cần biết cân bằng chế độ ăn uống phù hợp để giữ cho cơ thể khỏe mạnh.

 

Không chế độ ăn nào là hoàn hảo cả, nhưng điều quan trọng nhất chính là hãy chọn cho mình chế độ ăn tốt nhất với thực trạng của bản thân để luôn có được một sức khỏe, thể xác và tinh thần tốt nhất trong cuộc sống.

Hy vọng với những thông tin về chế độ dinh dưỡng ăn chay và ăn mặn có thể áp dụng đem lại sức khỏe cho bạn.

Thức ăn tác động đến tình cảm, tính cách và trí thông minh

 

THỨC ĂN TÁC ĐỘNG ĐẾN TÌNH CẢM, TÍNH CÁCH VÀ TRÍ THÔNG MINH

 

Chất bột và đường là món ăn chủ yếu của những người nhút nhát, thiếu tự tin – GS Wojciech Eichelberger khẳng định. Thức ăn không chỉ tác động đến sức khỏe, mà cả cá tính của chúng ta. Thức ăn có khả năng ảnh hưởng đến đời sống tình cảm – an ủi, kìm nén hoặc thậm chí ngược lại – khơi dậy trong ta phản ứng hung hãn.

Trong những trường hợp cực đoan thức ăn có thể trở thành thậm chí đối tượng gây nghiện, nỗi ám ảnh theo sát con người suốt cuộc đời.

 

Sự liên tưởng thức ăn là tình yêu và hạnh phúc xuất hiện trong giai đoạn trẻ sơ sinh, trong lúc trẻ bú mẹ. Cùng với thời gian trải nghiệm tích cực này được củng cố, không phải lúc nào cũng trở thành thói quen đẹp. Khi con nhỏ được điểm tốt hoặc ngoan ngoãn, vẫn được bố mẹ cho kẹo hoặc tiền tiêu vặt. Trái lại, khi chúng bị điểm kém hoặc bị thầy cô phạt – tất cả sẽ bị cắt.

Vậy nên trong chừng mực nhất định, ăn uống trở thành phương thức bày tỏ tình yêu và mối quan tâm cũng như một dạng thực hành quyền kiểm soát.

 

Hoàn toàn vô thức, cơ chế này sau đó tự nhiên gây thói quen không lành mạnh – khi chúng ta đã trưởng thành. Khi cảm thấy buồn rầu hoặc bất hạnh, chúng ta tự động tìm cách tự an ủi bằng ăn uống. Ăn uống vô tình trở thành phương thức tự thưởng, tự hành thân. Chúng cũng trở thành cách thức kiểm soát cuộc sống bản thân và tự xoay xở với trạng thái stress.

Cuộc sống thường nhật của những người bị rối lọan ăn uống: sợ ăn, ăn uống vô độ…có hình ảnh chính như vậy.

 

Tuy nhiên những rối loạn ăn uống dạng này không liên quan đến bản thân họ, phần nhiều liên quan đến những khó khăn trong mối quan hệ với người khác, với năng lực bày tỏ tình cảm, vì mặc cảm tự ty và thiếu tự tin khi va chạm với những đòi hỏi quá cao của môi trường.

 

Ăn nhiều thịt mầu đỏ và fast food có thể trở nên hung hãn

Các nhà khoa học chuyên nghiên cứu về mối quan hệ giữa thực đơn hàng ngày và hành vi ứng xử của con người là tác giả lý thuyết như vậy. Thủ phạm gây hành vi hung bạo chủ yếu được kết tội cho thịt mầu đỏ. Lý do: những hợp chất có trong những thịt động vật mầu đỏ khởi động chu kỳ những biến đổi hóa học dẫn đến sự tạo nên testosteron (hoóc-môn nam tính mạnh mẽ) trong não bộ. Và chính hoóc-môn này có mối quan hệ với tính hung hãn.

Thực tế nghiên cứu cũng cho thấy: cơ thể đa số người hàng ngày ăn nhiều thịt có nồng độ testosteron cao hơn hẳn đồng loại áp dụng thực đơn nghèo năng lượng (ăn ít thịt) hoặc người ăn chay. Thực đơn chay tịnh và thực đơn nghèo năng lượng dẫn đến sự giảm thiểu nồng độ testosteron. Từ đó xuất hiện quan niệm phổ biến cho rằng, những người không ăn thịt hiền lành hơn và dễ tính hơn.

 

Tuy nhiên kết quả nghiên cứu thực tế hơn thập kỷ trước lại kết luận: ăn cái gọi là thực phẩm rác thải và fast food còn nguy hiểm hơn. Nhà khoa học Vương quốc Anh, GS Robert McCarrison đã thử nghiệm nuôi đàn chuột thí nghiệm bằng thực đơn của tầng lớp dân nghèo nhất nước Anh. Hàng ngày ông cho chúng ăn bánh mỳ trắng, bơ thực vật, thịt hộp, uống nước chè đen pha đường trắng.

Sau một năm sống bằng thực đơn này, tính nết đàn chuột thay đổi hoàn toàn: “Suốt ngày tức tối, lúc nào cũng có thể cắn người. Cuộc sống trong đàn căng thẳng, cuối cùng chúng bắt đầu cắn xé lẫn nhau và ăn thịt đồng loại yếu hơn”. (Renee Taylor, “Những bí ẩn sức khỏe bộ lạc Huns”, Interspar 1998).

 

Gần đây các nhà khoa học Australia chỉ ra rằng, các chất phụ gia sử dụng trong công nghiệp đồ hộp, các chất tạo mầu và hương vị có trong bánh kẹo và đồ hộp là nguyên nhân làm gia tăng tính hung hãn và hiếu động thái quá ở trẻ em.

Để chứng minh, tại một trưởng tiểu học nội trú, nhóm nghiên cứu đã thực hiện cho học sinh ăn thực phẩm lành mạnh trong hai tháng. Sau thí nghiệm, nhóm kiểm tra khẳng định: trẻ trở nên ôn hòa hơn, sẵn sàng tham gia các hoạt động tập thể, mức độ hung hãn giảm rõ rệt.

 

Muốn có trí nhớ tốt hơn – hãy áp dụng thực đơn thích hợp!

Thực tế cũng chứng tỏ: thực đơn không hợp lý tác động tiêu cực tới năng lực tập trung, mức độ thông minh và khả năng ghi nhớ.

Cô bảo mẫu trẻ vị thành niên Mỹ, BS Barbara Reed Stitt đã quyết định thay đổi thực đơn trong trường nội trú do mình phụ trách. Bà đã thay đường trắng, các chế phẩm từ bột mỳ trắng và mọi nước uống có ga chứa cofein bằng rau xanh, hoa quả, thịt nạc và cá. Kết quả học tập của học sinh cải thiện đáng kể ngay sau một học kỳ.

 

Thực phẩm gì thay thế “các món ăn rác thải” đã làm nên sự thay đổi? Tốt nhất là cá biển vì lý do liều lượng lớn các axít béo không no, nhất là omega-3, những hợp chất làm gia tăng chất xám trong não bộ (đảm trách năng lực thông minh). Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, những học sinh được áp dụng thực đơn giầu axít béo omega-3 sau ba tháng đã đạt những tiến bộ trong học tập tương đượng bạn cùng lứa đối chứng phấn đấu trong ba năm.

 

Các nhà khoa học khuyến khích phụ nữ trong thời gian mang thai ăn nhiều cá biển. Bởi đó là thực phẩm quan trọng dành cho trí tuệ của đứa con tương lai.

Các sản phẩm ngũ cốc nguyên hạt giầu các vitamin nhóm B (chịu trách nhiệm duy trì hoạt động của hệ thần kinh), lecytine (tác động với trí nhớ) có trong mạch nha, trong lạc, vừng, đậu nành … cũng phát huy tác dụng cải thiện năng lực trí tuệ.

 

Ăn gì, một khi…

1- Rơi vào trạng thái buồn rầu: Sôcôla, chuối, lê - phát huy tác dụng giúp cơ thể gia tăng sản xuất serotonin và endorfine – những hoóc-môn cải thiện phong độ tình cảm.

2- Bị stress: Ăn hạt bí, hạt hướng dương - giầu magiê, nguyên tố vi lượng loại bỏ stress.

3- Hay cáu giận: Ăn trứng gà – giầu triptofan và vitamin B2 phát huy tác dụng xoa dịu và an thần.

Thiên tài ăn gì?

- Albert Einstein ăn chay 100%; cũng giống Pitago và Newton, Leonardo da Vinci phần lớn cuộc đời ăn chay (thảng hoặc có ăn cá); Napoleon thích ăn trứng gà, salát, mỳ gà, thịt bò, thịt cừu và gia cầm.

 

Vĩnh Hà